I SA/Gl 956/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-09-25

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Beata Machcińska, Bożena Suleja – Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak dokładnego adresu siedziby spółki jawnej w tytule wykonawczym, przy jednoczesnym wskazaniu jej siedziby (miejscowości) oraz danych personalnych i adresowych jej wspólników, stanowi podstawę do nieprzystąpienia do egzekucji administracyjnej?
Ratio decidendi
Brak dokładnego adresu siedziby spółki jawnej w tytule wykonawczym nie stanowi podstawy do nieprzystąpienia do egzekucji administracyjnej, jeśli w tytule zawarto dane personalne i adresowe jej wspólników, które pozwalają na identyfikację zobowiązanego i umożliwiają doręczenie niezbędnych dokumentów. Właściwość miejscową organu egzekucyjnego w przypadku egzekucji z nieruchomości określa miejsce jej położenia, a nie siedziba spółki.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta G. (wierzyciel) złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (organ egzekucyjny) tytuły wykonawcze dotyczące zaległości w podatku od nieruchomości od A Spółka Jawna w C. z wnioskiem o egzekucję z nieruchomości. Organ egzekucyjny zwrócił wniosek i tytuły z powodu braku dokładnego adresu spółki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji, uznając wadliwość tytułów wykonawczych. Prezydent Miasta G. zaskarżył postanowienie Dyrektora, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach oraz zasądził od Dyrektora na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Bożena Suleja – Klimczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2017.1257 ze zm.), oraz art. 18, art. 27 § 1, art. 29 § 2 pkt 3 i § 2a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2017. 1201 ze zm.) dalej ustawa egzekucyjna, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej Dyrektor lub organ nadzoru), po rozpoznaniu zażalenia Prezydenta Miasta G. (dalej wierzyciel lub Prezydent) na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej organ egzekucyjny) z dnia [...] nr [...] o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...]oraz od [...] do [...]dotyczących A Spółka Jawna w C. wystawionych przez wierzyciela, utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor wskazał, że organ egzekucyjny otrzymał w dniu 5 grudnia 2017 r. tytuły wykonawcze nr [...] i [...]obejmujące zaległości w podatku od nieruchomości z wnioskiem o nadanie klauzuli skierowania do egzekucji i zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości położnej w G.. Pismem z dnia 29 grudnia 2017 r. organ egzekucyjny zwrócił wniosek i tytuły stwierdzając, że są wadliwe, gdyż nie podano w nich adresu zobowiązanej Spółki. Pismem z dnia 5 lutego 2018 r. wierzyciel podtrzymał wniosek o egzekucję z nieruchomości załączając wszystkie przedmiotowe tytuły wykonawcze i dowodząc, że obowiązek ich doręczenia ciąży na organie egzekucyjnym. Pismem z dnia 21 marca 2018 r. organ egzekucyjny zawiadomił wierzyciela o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie przekazanych mu tytułów, a następnie wydał postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji stwierdzając, że w ich treści nie wskazano poprawnie adresu zobowiązanej, albowiem wymieniono jedynie miasto C. bez wskazania na jakiej ulicy i pod którym numerem ma siedzibę. Wyjaśnił również, że wierzyciel nie wyczerpał trybu przewidzianego w ustawie egzekucyjnej oraz zauważył, iż Miasto C. nie należy do jego właściwości miejscowej, zaś do prowadzenia egzekucji z nieruchomości konieczne jest uprzednie wszczęcie egzekucji, a do takiego wszczęcia niezbędne jest doręczenie odpisów tytułów wykonawczych w lokalu siedziby jednostki organizacyjnej, zaś adresu lokalu nie wskazano w przedmiotowych tytułach. Zdaniem organu egzekucyjnego przepis art. 110c § 6 ustawy egzekucyjnej (ustanowienie kuratora) dotyczy tylko egzekucji z nieruchomości i nie można tego rozwiązania przenosić na wszczęcie egzekucji. Stwierdził, że nie jest możliwe przesłanie spornych odpisów na adres "któregoś ze wspólników", gdyż obydwaj wspólnicy zobowiązanej Spółki zamieszkują poza jego zasięgiem terytorialnym. Ponadto należałoby wykazać, że osoby wymienione w tytułach były wspólnikami Spółki przez cały okres czasu, za który je wystawiono. W zażaleniu na postanowienie pierwszoinstancyjne wierzyciel podniósł, iż sporne tytuły wykonawcze zostały wystawione prawidłowo, zaś podany w nich adres Spółki był (i jest nadal) aktualny w dacie wystawienia z danymi KRS Spółki, żaden organ egzekucyjny nie prowadził na ich podstawie postępowania egzekucyjnego do innych praw majątkowych, zaś prowadzone wcześniej postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności Spółki zostały przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. umorzone, a w części akta sprawy zostały przez ten organ zwrócone z uwagi na brak siedziby firmy (Spółki) pod wskazanym w tytułach adresem (C., ul. [...]). Wierzyciel powołał się na treść art. 19 § 1 i art. 22 § 1 ustawy egzekucyjnej stwierdzając, że nie podziela stanowiska organu jakoby zważywszy na miejsce siedziby Spółki (C.) organ ten był niewłaściwy w sprawie, skoro chodzi o egzekucję z nieruchomości. Wierzyciel podkreślił, że egzekucja miała toczyć się w stosunku do Spółki, a wspólnikom jedynie miała być doręczona cała korespondencja w sprawie. Ponadto, w przypadku wniosku o egzekucję z nieruchomości wobec zobowiązanego jakim jest spółka jawna, nie zachodzą przesłanki do ustalenia czasu i osób ją reprezentujących w okresie powstawania zaległości objętych tytułami wykonawczymi. Zasadnicze znaczenie ma natomiast ustalenie wspólników uprawnionych do prowadzenia spraw Spółki w momencie wszczynania egzekucji. Organ egzekucyjny nie tylko nie przesłał odpisów na adres zamieszkania wspólnika Spółki, lecz nawet nie wystąpił do właściwego sądu o ustanowienie kuratora (art. 110c § 6 ustawy egzekucyjnej). Organ nadzoru przytoczył treść art. 26 § 1 i art. 29 § 2 pkt 2 i 3 ustawy egzekucyjnej i wskazując na przepis art. 27 § 1 pkt 2 tej ustawy stwierdził, że w przepisie tym chodzi o dane zgodne ze stanem faktycznym, zaś sporne tytuły zawierają jedynie nazwę miasta C., bez dokładnego adresu. Poza tym dla tego adresu organ egzekucyjny nie był właściwy. Podkreślił, iż to na wierzycielu spoczywa obowiązek ustalenia i przekazania danych o adresie zamieszkania czy siedziby zobowiązanego, natomiast organ egzekucyjny jest zobligowany do kontroli poprawności danych wskazanych przez wierzyciela. Konsekwencją braku podania adresu zobowiązanej Spółki była niemożliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż doręczenie tytułu wykonawczego czy też zawiadomienia o zajęciu powinno nastąpić na adres siedziby zobowiązanej do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Z KRS Spółki wynika, że jej siedzibą jest C. bez wskazania ulicy i numeru. Z całą pewnością nie jest właściwy choćby już co do tego miasta organ egzekucyjny występujący w sprawie. Dyrektor zauważył, że ponieważ organ egzekucyjny był właściwym wyłącznie do prowadzenia egzekucji z nieruchomości, to wierzyciel winien przekazać organowi właściwemu do zastosowania środków egzekucyjnych, do których organ prowadzący postępowanie egzekucyjne nie jest właściwy, dalszy tytuł wykonawczy z wnioskiem o nadanie klauzuli o skierowaniu tego tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej i zastosowanie środków egzekucyjnych. W odniesieniu do Spółki organem egzekucyjnym według jej siedziby powinien być organ siedziby Spółki, a organ egzekucyjny orzekający w sprawie wyłącznie do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości na podstawie dalszych tytułów wykonawczych. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o uchylenie postanowień obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art 29 § 2 pkt 3 w zw. z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek wadliwego przyjęcia, że skierowane do organu egzekucyjnego tytuły wykonawcze nie spełniały wymogów formalnych, tj. nie wskazano w nich dokładnego adresu zobowiązanego, a jedynie samo miasto C., będące siedzibą Spółki, b) art. 26 § 5 pkt 1 w zw. z art. 32 ustawy egzekucyjnej poprzez ich błędne zastosowanie w postaci niedoręczenia tytułów wykonawczych zobowiązanej Spółce lub reprezentującym ją wspólnikom, co skutkowało niemożnością wszczęcia egzekucji administracyjnej, c) art. 22 § 1 ustawy egzekucyjnej poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu, iż organ egzekucyjny jest niewłaściwy w sprawie, w związku z twierdzeniem, iż właściwość organu egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie powinno się ustalać według miejsca siedziby Spółki, która znajduje się w mieście C., d) art. 110c § 6 ustawy egzekucyjnej poprzez jego niezastosowanie przejawiające się tym, że organ egzekucyjny nie wystąpił do sądu o ustanowienie kuratora do zastępowania osoby nieobecnej w przypadku, gdy uznał, że miejsce pobytu osoby zobowiązanej nie jest znane, e) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie podał w tytułach wykonawczych danych zgodnych ze stanem faktycznym. Uzasadniając skargę skarżący przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy, a następnie stwierdził, powołując się na art. 27 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. 2018. 986 ze zm.), dalej KRS, że wpisał w tytułach wykonawczych wszystkie dane ujawnione w KRS Spółki, zaś obowiązek kontroli prawdziwości tych danych spoczywa na organie egzekucyjnym, nie na wierzycielu. W rejestrze jako adres Spółki podano miasto C., a skarżący nie ma obiektywnej możliwości podania jej dokładniejszego adresu. Zdaniem skarżącego w przedmiotowych tytułach prawidłowo wskazano adres Spółki, zgodny z adresem ujawnionym w rejestrze KRS, dlatego nie została spełniona przesłanka z art. 29 § 2 pkt 3 ustawy egzekucyjnej. Dodał, że właściwość miejscowa organu egzekucyjnego w odniesieniu do egzekucji z nieruchomości ustala się zgodnie z jej miejscem położenia. Egzekucja miała dotyczyć nieruchomości położonej w G. co implikuje właściwość organu egzekucyjnego, do którego skierowano sporne tytuły. Ponadto organ egzekucyjny winien był skorzystać z faktu, iż każdy wspólnik reprezentuje spółkę jawną w związku z czym tytuły wykonawcze można było doręczyć na znane adresy wspólników Spółki. Można również było zastosować przepis art. 110c § 6 ustawy egzekucyjnej, o czym świadczy postanowienie Sądu Okręgowego w T. z dnia [...], sygn. akt [...]. Powołując się na przepis art. 29 k.s.h. skarżący stwierdził, że poprzez doręczenie tytułów wykonawczych osobom, które reprezentowały interesy Spółki na zewnątrz, a także podejmowały za nią różne czynności, organ egzekucyjny uczyniłby zadość obowiązkowi doręczenia tytułów wykonawczych zobowiązanemu. Skarżący podkreślił, że organ egzekucyjny nie zastosował żadnego ze sposobów otwierających drogę do skutecznej egzekucji mimo, że powinien podejmować kroki zmierzające do dochodzenia i prowadzenia egzekucji, nie zaś jej unikania. Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego pisemne uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Badając legalność zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że dotyczyło ono nieprzystąpienia do egzekucji w sytuacji, gdy wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy nie zawierał adresu zobowiązanej spółki jawnej, gdyż adres taki nie został ujawniony w Krajowy Rejestrze Sądowym, a nadto w sytuacji, gdy wierzyciel wnioskował o zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości. Sporne między stronami było to, czy tytuł taki spełnia wymogi z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej oraz to czy brak taki uniemożliwia wszczęcie egzekucji z nieruchomości. Zdaniem strony skarżącej w zaistniałym przypadku adres Spółki choć niepełny jest aktualny i zgodny z wpisem do KRS, zaś wskazanie środka w postaci egzekucji z nieruchomości oznacza, że właściwym staje się organ egzekucyjny miejsca jej położenia oraz daje możliwość ustanowienia kuratora dla Spółki. Według organów egzekucyjnych brak dokładnego adresu Spółki uniemożliwia wszczęcie egzekucji wobec niemożności doręczenia tytułu wykonawczego lub zawiadomienia o zajęciu osobie uprawnionej do odbioru pism, a nadto organem egzekucyjnym powinien być organ miejsca siedziby Spółki, zaś organ miejsca położenia nieruchomości staje się właściwym wyłącznie do zastosowania egzekucji z nieruchomości na podstawie dalszych tytułów wykonawczych. Zgodnie z treścią art. 29 § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej "Naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych (...)" (§ 1), właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach (...) jest organem uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalenia lub obliczania i pobierania jest właściwy ten organ (§ 2). W myśl art. 22 § 1 zd. 1i § 2 ustawy egzekucyjnej właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z nieruchomości ustala się według miejsca jej położenia (§ 1 zd. 1). Właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego (...)" (§ 2). Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według właściwego wzoru (art. 26 § 1 ustawy egzekucyjnej). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej). Tytuł wykonawczy zawiera m.in. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także NIP lub numeru PESEL, jeżeli zobowiązany taki numer posiada (art. 27 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej). Jeżeli tytuł wykonawczy dotyczy należności spółki nieposiadającej osobowości prawnej, w tytule wykonawczym podaje się również imiona i nazwiska oraz adresy wspólników (art. 27 § 2 ustawy egzekucyjnej). We wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej wierzyciel może wskazać środek egzekucyjny (art. 28 zd. 1 ustawy egzekucyjnej). Dodać należy, że zobowiązanym w rozumieniu ustawy egzekucyjnej jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna (art. 1a pkt 20 ustawy egzekucyjnej). W myśl art. 29 § 2 pkt 3 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2. Na postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji wierzycielowi przysługuje zażalenie (art. 29 § 2a zd. 2 ustawy egzekucyjnej). Środkiem egzekucyjnym jest m.in. egzekucja z nieruchomości uregulowana w Dziale II Rozdziale 7 ustawy egzekucyjnej. Stosownie do art. 110b tej ustawy uczestnikami takiego postępowania są m.in. zobowiązany i wierzyciel egzekucyjny. Organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości poprzez zajęcie nieruchomości. Zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną (...). Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (art. 110c § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej). Zgodnie z art. 110a § 6 zd. 1 w przypadku, gdy miejsce pobytu zobowiązanego lub innego uczestnika postępowania egzekucyjnego nie jest znane, organ egzekucyjny występuje do właściwego sądu o ustanowienie kuratora do zastępowania osoby nieobecnej. Zgodnie z art. 8 § 1 Kodeksu spółek handlowych (t.j. Dz. U. 2017. 1577, dalej k.s.h) Spółka osobowa we własnym imieniu może nabywać prawa, w tym własność nieruchomości, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Spółka jawna jest spółką osobową, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą. Każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczeń całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniem art. 31 (art. 22 § 1 i 2 k.s.h.). Umowa spółki jawnej powinna zawierać m.in. firmę i siedzibę spółki (art. 25 pkt 1 k.s.h.). Siedzibę spółki jawnej należy odróżnić od jej adresu. Zgodnie z art. 41 k.c. jej siedzibą jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający np. miejsce zamieszkania jej wspólników. Zgłoszenie spółki jawnej do sądu rejestrowego zawiera m.in. firmę, siedzibę i adres spółki oraz nazwiska i imiona albo firmy (nazwy) wspólników oraz adresy wspólników albo ich adresy dla doręczeń i nazwiska i imiona osób, które są uprawnione do reprezentowania spółki i sposób reprezentacji (art. 26 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.s.h.). Zgodnie z art. 29 § 1 i 2 k.s.h. każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę (§ 1). Prawo wspólnika do reprezentowania spółki dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki (§ 2). "Do wspólnika spółki jawnej reprezentującego spółkę i prowadzącego jej sprawy należy stosować odpowiednio przepisy o osobach prawnych, a nie o przedstawicielstwie" (tak wyrok SN z dnia [...], sygn. akt [...]). Sytuacja wspólnika spółki jawnej jest zbliżona do sytuacji członka zarządu osoby prawnej. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. 2018. 986) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe (art. 17 ust. 1). Ilekroć do Rejestru wpisuje się siedzibę i adres podmiotu zamieszcza się dane obejmujące: województwo, powiat, gminę, miejscowość, ulicę (...) (art. 35). Rejestr przedsiębiorców obejmuje spółki jawne (art. 36 pkt 2). W rejestrze umieszcza się dane dotyczące siedziby, adresu każdego podmiotu (art. 38 pkt 1 lit. c), a nadto w przypadku spółki jawnej oznaczenie wspólników spółki jawnej, zgodne z art. 35 (art. 38 pkt 4). W myśl § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (t.j. Dz. U. 2017. 1483), dalej rozporządzenie, jeżeli wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym, o którym mowa w art. 18 § 2 ustawy (egzekucyjnej), nie jest właściwy ze względu na miejsca zamieszkania lub siedzibę zobowiązanego, przekazuje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do brzmienia § 16 ust. 1 rozporządzenia jeżeli zachodzi konieczność prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden administracyjny organ egzekucyjny, wierzyciel przekazuje dalszy tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego właściwego dla zastosowania środka egzekucyjnego, do których organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne nie jest właściwy, z wnioskiem o nadanie klauzuli o skierowaniu dalszego tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej i zastosowania środków egzekucyjnych wskazanych przez wierzyciela. Z powyższych przepisów wynika, że odmowa przystąpienia do egzekucji może nastąpić w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej w tym, gdy nie zawiera wskazania imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu (art. 27 § 1 pkt 2) lub, gdy nie podano w nim imion i nazwisk wspólników zobowiązanej spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Spółka jawna nie posiada osobowości prawnej dlatego też obok danych dotyczących jej firmy i adresu konieczne jest podanie danych personalnych i adresowych jej wspólników. "Jeżeli w tytułach wykonawczych wystawionych na spółkę jawną wskazano dane dotyczące osoby, która już w momencie powstania zobowiązania podatkowego nie była wspólnikiem spółki, to ta nieprawidłowość nie powoduje uznania, że na podstawie ww tytułów nie może dojść do egzekwowania objętych nimi zobowiązań podatkowych w stosunku do spółki" (tak wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 310/16). W sytuacji, gdy w tytule wykonawczym obejmującym należności pieniężne spółki jawnej wskazano jej firmę oraz siedzibę, a nadto inne dane, w tym imiona, nazwiska i adresy jej wspólników, pozwalające na jej zidentyfikowanie jako zobowiązanej to tego rodzaju oznaczenie nawet w przypadku braku adresu tej spółki, nie pozwalają na stwierdzenie zaistnienia przesłanek skutkujących zastosowaniem przepisu art. 29 § 2 pkt 3 ustawy egzekucyjnej. Tym samym jeżeli spółka jawna nie posiada adresu bądź adres taki nie został ujawniony w danych spółki zarejestrowanych w KRS, gdzie wskazano tylko jej siedzibę (miejscowość), zaś w tytule wykonawczym podano jej firmę i siedzibę oraz dane personalne i adresowe jej wspólników, to dane te wypełniają wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy egzekucyjnej. Dane te bowiem pozwalają na identyfikację zobowiązanego i określenie właściwości (rzeczowej czy miejscowej) organu egzekucyjnego. Brak adresu siedziby zobowiązanej spółki jawnej, jako jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, nie oznacza wadliwości wystawionego wobec niej tytułu wykonawczego w przypadku, gdy adres takiej spółki nie został zarejestrowany w KRS, a wynikające z tego rejestru dane jej wspólników zostały w takim tytule ujawnione. Brak adresu siedziby spółki jawnej wykazanego w stosownych rejestrach nie oznacza, obowiązku wierzyciela czy organu egzekucyjnego naprawienia tego uchybienia, ani też poszukiwania faktycznego adresu siedziby takiej spółki, w sytuacji, gdy znane są dane jej wspólników pozwalające m.in. na doręczenie im jako osobom uprawnionym do jej reprezentowania, dokumentów koniecznych (niezbędnych) dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec takiej spółki. W zaistniałych okolicznościach doręczenie takie może nastąpić do rąk osób (wspólników spółki jawnej) upoważnionych do jej reprezentowania. Obowiązek zawarcia w tytule wykonawczym, dotyczącym należności spółki nieposiadającej osobowości prawnej, nazwisk, imion i adresów jej wspólników pozostaje w związku z obowiązkowym wskazaniem w nim firmy i adresu takiej zobowiązanej. W sytuacji, gdy brak adresu siedziby spółki jawnej wynika z braku jej określenia w stosownym rejestrze zachodzi konieczność dokonania niezbędnych czynności z udziałem jej wspólników. Brak adresu siedziby spółki jawnej nie stanowi braku formalnego tytułu wykonawczego uniemożliwiającego prowadzenie postępowania egzekucyjnego, o ile, w tytule tym zawarto dane personalne i adresowe jej wspólników oraz NIP i REGON tej spółki. Jak stwierdzono to wyżej właściwość miejscową organu egzekucyjnego, w przypadku egzekucji świadczeń pieniężnych z nieruchomości, określa miejsce jej położenia. Właściwość ta jest wyłączna, co oznacza, że egzekucję z nieruchomości może prowadzić jedynie organ egzekucyjny, na obszarze właściwości którego nieruchomość taka jest położona. W sytuacji, gdy tytuł wykonawczy zawierający wniosek o zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości złożony został w organie egzekucyjnym właściwym rzeczowo i miejscowo do jej przeprowadzenia, organ taki przystępuje do egzekucji w granicach przyznanych mu kompetencji i przy zastosowaniu przepisów ustawy egzekucyjnej regulujących tego rodzaju egzekucję. Należy przy tym zauważyć, że organ egzekucyjny nie kwestionował swojej właściwości, skoro wydał postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji tylko z powodu braku adresu zobowiązanej Spółki. Przepis art. 29 ustawy egzekucyjnej nie uprawnia do badania swojej właściwości przez organ egzekucyjny, do którego tytuł złożono. Jednakże organy te zobowiązane są, z mocy art. 19 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej, przestrzegać z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej. Oznacza to, że obowiązek taki istnieje przed rozpoczęciem postępowania. Rozpoznając sprawę organ egzekucyjny uznał się więc za właściwy do orzekania tak rzeczowo jak i miejscowo. Reasumując należy stwierdzić, że brak w tytule wykonawczym adresu siedziby Spółki jawnej (art. 27 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej) nie skutkuje zastosowaniem art. 29 § 2 pkt 3 ustawy egzekucyjnej w sytuacji, gdy w tytule zawarto niezbędne dane wspólników takiej spółki (art. 27 § 2 ustawy egzekucyjnej), na adres których można dokonywać, koniecznych do wszczęcia i dalszego prowadzenia egzekucji, doręczeń przewidzianych ustawą egzekucyjną. Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru uwzględni poczynione wyżej oceny prawne decydując o przystąpieniu lub nieprzystąpieniu do egzekucji. Z uwagi na przyczyny dokonanego przez Sąd rozstrzygnięcia oraz przedmiot sprawy nie zaistniała potrzeba rozważenia naruszenia pozostałych wymienionych w skardze przepisów, w tym dotyczących wszczęcia postępowania egzekucyjnego, właściwości miejscowej organu egzekucyjnego oraz ewentualnie zastosowanie przepisu art. 110c § 6 ustawy egzekucyjnej. Dlatego też Sąd stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 27 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 29 § 2 pkt 3 ustawy egzekucyjnej, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2018. 1302) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (t.j. Dz. U. 2018. 265) orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło