I SA/Gl 957/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 r. w kwestii wniosku strony skarżącej z dnia 1 czerwca 2015 r. o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a pozostawić wniosek bez rozpoznania. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia. W piśmie z dnia 1 czerwca 2015 r. Z. K. i W. K. (dalej: skarżący) wnieśli o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika w celu wniesienia skargi kasacyjnej. W piśmie z dnia 25 czerwca 2015 r. referendarz sądowy wezwał każdego ze skarżących do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwań dołączone zostały druki PPF. Przesyłki zawierające skierowane do skarżących wezwania oraz stosowne formularze doręczone zostały skarżącym w dniu 1 lipca 2015 r. W piśmie z dnia 8 lipca 2015 r. (nadanym w tym samym dniu) skarżący wnieśli o "przedłużenie terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy". Zarządzeniem z dnia 28 lipca 2015 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżących z dnia 1 czerwca 2015 r. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wskazał on, iż skarżący nie złożyli wymaganych urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczył również, że przepisy prawa nie przewidują możliwości przedłużenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku procesowego, jakim jest wniosek o przyznanie prawa pomocy. Odpisy powyższego zarządzenia doręczone zostały skarżącym w dniu 4 sierpnia 2015 r. wraz z pouczeniem o przysługującym sprzeciwie. W dniu 20 sierpnia 2015 r. (data nadania) skarżący wnieśli sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego sprzeciwu. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 września 2015 r. skarżący wezwani zostali do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez własnoręczne podpisanie wniosku o przywrócenie terminu albo nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza wniosku oraz poprzez złożenie odpisu wniosku o przywrócenie terminu. Po uzupełnieniu przez skarżących powyższych braków formalnych, postanowieniem z dnia 4 listopada 2015 r. Sąd przywrócił skarżącym termin do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2015 r. Następnie na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 grudnia 2015 r. skarżący wezwani zostali do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego sprzeciwu poprzez własnoręczne jego podpisanie albo nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza sprzeciwu, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Przy piśmie z dnia 28 grudnia 2015 r. skarżący usunęli brak formalny sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. - w brzmieniu mającym zastosowanie do postępowań sądowoadministracyjnych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Przepis ten stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wskazać następnie należy, że w rozpatrywanej sprawie skarżący skutecznie wnieśli sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2015 r. Przywrócony został im bowiem uchybiony termin do wniesienia tego sprzeciwu, usunęli oni nadto również brak formalny sprzeciwu. Z uwagi na powyższe, zarządzenie referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2015 r. utraciło moc zaś sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd. Badając zatem ponownie wniosek skarżących o przyznanie im prawa pomocy, wyrażony w piśmie z dnia 1 czerwca 2015 r. stwierdzić w pierwszej kolejności należy, iż wniosek ten, jako kwalifikowane pismo procesowe, winien być złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). W przypadku osoby fizycznej, ubiegającej się o przyznanie przywileju procesowego w postaci prawa pomocy, zastosowanie znajduje tzw. druk PPF, co wynika z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2003 r., Nr 227, poz. 2245), obowiązującego do dnia 15 sierpnia 2015 r., a więc w okresie wezwania skarżących do złożenia stosownego formularza (obecnie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy; Dz.U. z 2015 r., poz. 1257). W rozpatrywanej sprawie, pomimo wezwań referendarza sądowego wystosowanych do skarżących w piśmie z dnia 25 czerwca 2015 r., nie złożyli oni w terminie wymaganych formularzy. Zaznaczyć przy tym trzeba, że zgodnie z art. 257 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Odrębnego odniesienia się wymaga kwestia możliwości przedłużenia terminu do złożenia formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący bowiem w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 25 czerwca 2015 r. wnieśli o przedłużenie tego terminu. Również argumentacja zawarta w sprzeciwie od zarządzenia referendarza sądowego odnosi się do kwestii przedłużenia terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy. W tych ramach należy podkreślić, że dopuszczalne (z urzędu lub na wniosek strony) jest przedłużanie jedynie terminów sądowych (art. 84 P.p.s.a.). Definicja terminu sądowego zawarta została w art. 82 P.p.s.a. i jest nim termin wyznaczony przez sąd lub przez przewodniczącego. Ustawa procesowa nie definiuje natomiast terminu ustawowego, przy czym, jak podkreśla się w literaturze, są to terminy, których początek biegu oraz długość każdorazowo określa ustawa i które nie mogą być przedłużane lub skracane (por. B. Dauter, Komentarz do art. 82 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wersja elektroniczna LEX). Wskazać przy tym należy, że termin do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest terminem ustawowym, który wynika z art. 49 § 1 w związku z art. 252 § 2 P.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, publ. http://orzeczenia.gov.pl). Skoro zatem termin przewidziany na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest terminem ustawowym, nie może on zostać przedłużony ani też skrócony i to bez względu na okoliczności, które miałyby uzasadniać jego przedłużenie bądź skrócenie. Z uwagi na powyższe, nie mógł odnieść skutku zawarty w piśmie skarżących z dnia 8 lipca 2015 r. wniosek o przedłużenie terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ze względu natomiast na doręczenie skarżącym wezwań referendarza sądowego do złożenia urzędowych formularzy w dniu 1 lipca 2015 r., termin przewidziany na ich złożenie upłynął bezskutecznie z dniem 8 lipca 2015 r. Skarżący nie złożyli jednak wymaganych formularzy, co uniemożliwia nadanie ich wnioskowi o prawo pomocy dalszego biegu. Skarżący nie uczynili bowiem zadość wymogowi z art. 252 § 2 P.p.s.a., co skutkować musi zastosowaniem rygoru z art. 257 P.p.s.a., tj. pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Z wyżej wymienionych względów, działając na podstawie art. 257 P.p.s.a. oraz art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.