I SA/Gl 958/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-10-07

Skład orzekający: Referendarz Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, pomimo pewnych nieścisłości w jej oświadczeniach dotyczących miejsca zamieszkania?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Nawet jeśli jej wyjaśnienia i przedłożony materiał dowodowy zawierają pewne nieścisłości, kluczowe jest wykazanie niskiej sytuacji dochodowej rodziny, która uniemożliwia pokrycie kosztów sądowych. W takich przypadkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podała, że mieszka z rodziną (mąż i troje dzieci) w mieszkaniu ojca, a jedynie jej mąż pracuje, osiągając niewielkie dochody. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej oświadczenia, w tym zeznania podatkowe i zaświadczenie o zarobkach męża. Pomimo pewnych nieścisłości w oświadczeniach dotyczących miejsca zamieszkania, referendarz sądowy uznał, że sytuacja dochodowa rodziny uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych; 2. Ustanowiono skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2013 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowych z odsetkami w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić skarżącej adwokata. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podała, że mieszka wraz z rodziną w mieszkaniu swojego ojca, który w niniejszym postępowaniu występuje jako jej pełnomocnik. Rodzina ta składa się jeszcze z jej małżonka oraz z trójki dzieci. Skarżąca wyjaśniła, że jedynie jej mąż wykonuje pracę zarobkową, gdyż ona zajmuje się wychowywaniem dzieci. Strona załączyła do wniosku i nadesłała na wezwanie referendarza sądowego dokumenty, które potwierdzają jej oświadczenia, m.in. kopie zeznań podatkowych za lata 2011 i 2012 (skarżąca nie wykazała żadnych przychodów, zaś przychody wskazane przez jej małżonka są niewielkie, w 2011 r. wyniosły 3500 zł, a w ubiegłym roku zaledwie 750 zł) oraz zaświadczenie pracodawcy małżonka skarżącej o wysokości wynagrodzenia wypłaconego mu w okresie od marca do sierpnia bieżącego roku (wynagrodzenie płatne jest gotówką i od maja wynosi 1600 zł brutto). Skarżąca wyjaśniła, że zamieszkuje wraz z rodziną w mieszkaniu swojego ojca, i nie ponosi żadnych związanych z tym wydatków. Okoliczność tę potwierdził jej ojciec, oświadczając, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z córką, ponieważ mieszka w innym mieście. Ponadto wnioskodawczyni stwierdziła, iż po bankructwie jej przedsiębiorstwa przebywała poza krajem, korzystając z pomocy matki, lecz na początku ubiegłego roku powróciła. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tego Prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że strona skarżąca w wystarczającym stopniu wykazała, że powyższa przesłanka została spełniona, chociaż jej wyjaśnienia i przedłożony przez nią materiał dowodowy pozostawiają pewne wątpliwości. Dotyczą one głównie miejsca zamieszkania wnioskującej. We wniosku, w rubryce 2.1 urzędowego formularza, wskazano mianowicie, że mieszka ona pod tym samym adresem co jej ojciec, będący w postępowaniu jej pełnomocnikiem. Następnie zarówno ona, jak i jej pełnomocnik zmienili to oświadczenie. Podali, że strona zamieszkuje w mieszkaniu ojca, lecz osobno. Ta wersja znajduje potwierdzenie w treści przedłożonych kopii zeznań podatkowych, gdzie występuje inne miejsce zamieszkania strony. Znajduje się ono jednak w tym samym mieście co adres zamieszkania jej pełnomocnika, co pozostaje w sprzeczności z oświadczeniem tego ostatniego. Niemniej można przyjąć, że wnioskująca rzeczywiście nie przebywa już poza krajem, skoro osobiście zareagowała na wezwanie referendarza sądowego. Nie można również tracić z pola widzenia, że przedstawione dokumenty nie dają podstaw do zakwestionowania jej oświadczeń na temat sytuacji dochodowej jej rodziny, która dla jej wniosku jest kluczowa. W świetle zgromadzonego materiału skarżąca nie osiąga żadnych dochodów, a wynagrodzenie jej męża jest niewielkie. Stanowi ono zaś źródło utrzymania pięcioosobowej rodziny. Z tego punktu widzenia wsparcie finansowe jej ojca musi mieć znaczenie drugorzędne, niezależnie od tego, czy ogranicza się ono do opłacenia kosztów związanych z mieszkaniem. Osoba ta przecież nie ma obowiązku ponoszenia za skarżącą kosztów sądowych w sprawie, mimo że podjęła się reprezentować interesy córki w niniejszym postępowaniu. Mając to na względzie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło