I SA/Gl 97/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] znak [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej adwokata. Przedmiotem skargi M.F., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mocą której odmówiono skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz funduszu pracy. W ramach urzędowego formularza PPF z dnia 19 marca 2012 r. strona skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. W motywach wniosku nawiązano do przyczyn, w wyniku których odrzucono w tej sprawie skargę mocą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lutego 2012 r. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca przebywa w chwili obecnej w [...] na koszt jej brata. W należącym do niej mieszkaniu o pow. 59,50 m2 mieszka obecnie jej mąż (pełnomocnik skarżącej) wraz z córką. Z kolei syn skarżącej stale przebywa na terenie [...], gdzie pracuje. Córka skarżącej jest osobą bezrobotną. W druku zdeklarowano nadto, że jedynym źródłem dochodu w tym rzeczonym gospodarstwie domowym jest wynagrodzenie męża skarżącej w kwocie 1500 zł brutto. Z dokumentów źródłowych, nadesłanych do Sądu w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 23 marca 2012 r., wynika, że dochód pełnomocnika skarżącej – jej męża wynosi 1.070,86 zł. Stałe miesięczne wydatki, jak wynika z zestawienia przelewów bankowych na rachunku pełnomocnika, są równe bądź większe niż wykazany dochód. Z zestawienia transakcji na wspomnianym rachunku bankowych wynika, że mąż skarżącej dokonuje każdego miesiąca wpłat własnych w kwocie około 1200 zł. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: W punkcie wyjścia należało odnotować, że zakres wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy został oznaczony przez jej pełnomocnika w pkt 4 druku urzędowego formularza wniosku PPF. Intencją wnioskującej jest więc uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Przyszło w tym miejscu podkreślić, iż skarga w niniejszej sprawie, złożona została na decyzję dotyczącą spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zaś z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przedmiotem skargi jest działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należało zatem stwierdzić, że takim zwolnieniem z mocy samej ustawy objęta jest w tej sprawie M.F. Oznacza to – mając na uwadze treść art. 241 P.p.s.a. – że skarżąca zwolniona jest od obowiązku ponoszenia zarówno opłat sądowych, w tym wpisów sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z tych względów wniosek, w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, stał się bezprzedmiotowy, a postępowanie z tego wniosku podlega umorzeniu, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadziło się do zbadania przesłanki przyznania prawa pomocy w kontekście ustanowienia pełnomocnika. Stosownie więc do treści art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Dokonawszy analizy sytuacji majątkowej wnioskującej przez pryzmat przywołanej wyżej przesłanki należało stwierdzić, że M.F. wykazała, że nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. W toku rozpoznania wniosku wzięto przede wszystkim pod uwagę fakt, że skarżąca w chwili obecnej przebywa za granicą, gdzie koszty utrzymania w całości pokrywa jej brat, co oznacza, iż nie będzie mogła samodzielnie partycypować w kosztach sądowych. Z kolei oceniając sytuację finansową jej męża stwierdzono, że wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów nie pozwoli na ustanowienie w tej sprawie profesjonalnego pełnomocnika dla skarżącej. Wprawdzie zauważono, że rachunek bankowy męża skarżącej jest zasilany wpłatami własnymi, które nie zostały w tej sprawie zadeklarowane jako jakiekolwiek źródło dochodu, nie mniej jednak wpłaty te nie poprawiają budżetu domowego w taki sposób, aby był on wystarczający do partycypacji w kosztach sądowych w omawianym tutaj zakresie. W wyniku poczynionych wyżej ustaleń orzeczono w kwestii wniosku o ustanowienie pełnomocnika w pkt 2 części dyspozytywnej postanowienia, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 254 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.