I SA/Gl 973/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-04-08

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Przedłożona dokumentacja, w szczególności księga przychodów i rozchodów oraz deklaracje VAT, wskazują na uzyskiwanie przez skarżącą stosunkowo znacznych przychodów z działalności gospodarczej, które regularnie przewyższają wydatki związane z tą działalnością. Brak jest zatem przeszkód, aby wśród tych wydatków pomieścić sumę na opłacenie kosztów sądowych. Dodatkowo, skarżąca zignorowała wezwanie do przedłożenia dokumentacji dotyczącej rachunków bankowych, co uniemożliwiło pełną ocenę jej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie ulgi płatniczej. Uzasadniając wniosek, wskazała na konieczność samodzielnego utrzymania trzyosobowej rodziny, dramatyczną sytuację przedsiębiorstwa i znaczne zadłużenie. Pomimo wezwania referendarza sądowego, skarżąca nie przedłożyła pełnej dokumentacji dotyczącej rachunków bankowych, ograniczając się do przedstawienia części dokumentów finansowych i rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że samodzielnie utrzymuje trzyosobową rodzinę oraz że sytuacja jej przedsiębiorstwa, przynoszącego dochód około [...] zł miesięcznie, jest dramatyczna. W tym kontekście zwróciła uwagę na znaczne zadłużenie, jakie na niej ciąży, oraz na brak majątku wolnego od zajęć egzekucyjnych. Skarżąca w przeważającej mierze wykonała wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Pomimo przedłużenia terminu wyznaczonego w tym zakresie, nie ustosunkowała się jednak do tej jego części, która odnosiła się do rachunków bankowych (wezwano o przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, zastrzegając, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie ich likwidacji w ciągu ostatniego roku – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; wezwanie to wystosowano przy tym, dysponując dołączonymi do skargi odpisami wyciągów z dwóch rachunków bankowych wnioskodawczyni sprzed kilku lat). Strona nadesłała natomiast: zaświadczenie potwierdzające, że jej córka jest uczennicą szkoły średniej oraz odpisy: zeznań podatkowych jej i jej małżonka za 2007 r. (skarżąca wykazała przychody z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, koszty jego uzyskania w wysokości [...] zł oraz stratę w wysokości [...] zł, zaś jej małżonek nie wykazał żadnych przychodów), dokumentów związanych z utrzymaniem mieszkania (m.in. aneksu do umowy najmu wyliczającego sumę kosztów tego utrzymania na [...] zł i potwierdzenia zapłaty rachunku za usługi telekomunikacyjne w kwocie [...] zł) i z działalnością gospodarczą skarżącej (m.in. deklaracji dla podatku od towarów i usług za dwa ostatnie kwartały ubiegłego roku, w których wykazano podstawy opodatkowania w kwotach odpowiednio [...] zł i [...] zł, raportów miesięcznych o należnych składkach, wymieniających m.in. skarżącą i jej małżonka, oraz księgi przychodów i rozchodów za okres od czerwca do grudnia 2008 r.; w świetle tej księgi w ciągu roku skarżąca uzyskała przychód w kwocie [...] zł, a suma jej wydatków zamknęła się kwotą [...] zł; przychody przewyższały wydatki w każdym z powyższych miesięcy, przykładowo w grudniu wyniosły [...] zł, podczas gdy wydatki – [...] zł). Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, skonstatować trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż w jej najogólniej rozumianej sytuacji materialnej powyższa przesłanka została spełniona. Nadesłana przez nią dokumentacja nie potwierdza bowiem jej twierdzeń o niedobrym stanie prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa. Jest wprost przeciwnie, gdyż w świetle odpisu księgi przychodów i rozchodów skarżąca uzyskuje stosunkowo znaczne przychody, które regularnie wyraźnie przewyższają wydatki związane z działalnością gospodarczą. Bezsprzecznie przy tym wydatki te wprost niewspółmiernie przekraczają wysokość wpisu sądowego od skargi, czyli najwyższej opłaty sądowej, której uiszczenie może wchodzić w rachubę w niniejszym postępowaniu. Brak zatem jakichkolwiek przeszkód, by pośród tych wydatków pomieścić sumę na opłacenie kosztów sądowych, zabezpieczając na ten cel potrzebne środki lub czyniąc niezbędne oszczędności. Podkreślić jednocześnie wypada, że dotychczasowe konkluzje znajdują uzasadnienie także w treści pozostałych dowodów przedstawionych przez stronę, w szczególności w treści odpisów deklaracji dla podatku od towarów i usług, według której jej przedsiębiorstwo osiąga spore obroty. Wnioskodawczyni zignorowała natomiast wezwanie w części odnoszącej się do rachunków bankowych, co uniemożliwia dodatkową analizę przepływów finansowych czy płatności dokonywanych przez nią w ostatnim czasie, a tym samym całościową ocenę w tej materii oraz przeprowadzenie koniecznej weryfikacji oświadczeń skarżącej i przedłożonego przez nią materiału dowodowego. Niewątpliwie przecież ani zadłużenie ciążące na skarżącej, ani fakt, że to ona głównie utrzymuje swoją rodzinę, nie wykluczają niejako same przez się, iż jest ona w stanie ponieść koszty sądowe. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło