I SA/Gl 973/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dotyczącej ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. Postanowieniem z dnia 8 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę T. K. na postanowienie organu podatkowego wskazane w rubrum niniejszego orzeczenia, akcentując, że skarga w tej sprawie została wniesiona do Sądu z uchybieniem terminu. Odpis postanowienia wraz z pouczeniem o przysługującej skardze kasacyjnej doręczono skarżącej w dniu 16 października 2014 r. Pismem z dnia 10 listopada 2014 r., nadanym za pomocą operatora In Post w dniu 13 listopada 2014 r. (18 listopada 2014 r. – data wpływu do biura podawczego Sądu) skarżąca zwróciła się między innymi o wyznaczenie dla niej pełnomocnika z urzędu. W tym samym czasie do akt sprawy wpłynął urzędowy formularz wniosku (druk PPF), w którym skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (patrz rubryka nr 4 druku z dnia 12 listopada 2014 r.). W motywach rozstrzygnięcia odnotowała, że pełnomocnik jest jej niezbędny by fachowo sporządzić odwołania. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. 41,2 m2. Wskazała przy tym, że lokal ten został zajęty przez organy podatkowe. Skarżąca zeznała dalej, że otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie 749 zł netto. Zaznaczyła przy tym, iż z tej kwoty ponosi wydatki na żywność, lekarstwa i koszty leczenia szpitalnego, jak również na inne wydatki życia codziennego. W oparciu o dokumenty źródłowe, nadesłane w dalszej kolejności w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 20 listopada 2014 r. ustalono nadto, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim. Jej stałe miesięczne wydatki oszacowano na kwotę około 400 zł, w tym z tytułu zakupu niezbędnych lekarstw. Dodatkowo ponosi wydatki związane z hospitalizacją, w tym z tytułu dojazdów do placówek szpitalnych. Dochód skarżącej w 2013 r. zamknął się w kwocie 13.831,44 zł. Wypada w tym miejscu odnotować, że w aktach tej sprawy znajduje się obszernie zgromadzona dokumentacja medyczna skarżącej obrazująca jej schorzenia, w szczególności o tle psychosomatycznym. Trzeba również odnotować, że równolegle z niniejszym, prowadzone jest postępowanie w sprawie o sygn. I SA/Gl 974/14. W tamtej sprawie T. K. również wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (zgodnie z zakresem wyznaczonym przez skarżącego) następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zdaniem rozpoznającego wniosek skarżąca wykazała, iż w jej przypadku spełniona jest przesłanka wskazana w tym ostatnim przepisie. W toku rozpoznania sprawy uwzględniono przede wszystkim relację pomiędzy jej dochodami a wydatkami, których stałe ponoszenie jest niezbędne. Stwierdzono w konsekwencji, że po uiszczeniu stałych niezbędnych opłat do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota około 350 zł. Suma ta – w ocenie referendarza – nie wystarczy na partycypację w kosztach sądowych w jakimkolwiek zakresie. Trzeba bowiem zastrzec, że w ww. stałych wydatkach nie uwzględniono tych oczywistych, tj. żywności i środków higieny. W toku rozpoznania wniosku dostrzeżono pewne nieścisłości. Nie jest bowiem do końca czytelna sytuacja mieszkaniowa skarżącej. Analiza akt sprawy pozwoliła stwierdzić, że jej mieszkanie próbowano wielokrotnie zbyć w toku licytacji. Zobowiązania skarżącej z tytułu zużycia gazu i energii elektrycznej są de facto na poziomie opłat abonamentowych. Taki stan rzeczy, jak również każdorazowe awizowanie kierowanych do niej przesyłek pocztowych, może świadczyć o tym, że pod adresem wskazanym przez skarżącą na potrzebę tego postępowania sądowego, nie mieści się jej centrum życiowe. Nie mniej jednak sygnalizowane wątpliwości rozstrzygnięto na korzyść skarżącej. Nie jest przecież wykluczone, że jej częste absencje pod wskazanym adresem są wynikiem hospitalizacji. Nie bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że w chwili obecnej toczą się dwa postępowania sądowe zainicjowane przez T. K., a zatem w obu procesach ciąży na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem. Co więcej, uwzględnienie wniosku w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika dodatkowo uzasadnia fakt, że niniejsze orzeczenie wydano już po tym jak skargę T. K. odrzucono. Kwestionowanie postanowienia Sądu, a taką ewentualność akcentuje skarżąca w druku PPF, wymaga zastosowania przymusu adwokackiego. W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.