I SA/Gl 974/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w upadłości w T. i B Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych p o s t a n a w i a odrzucić skargę A Sp. z o.o. w upadłości w T.. W dniu 30 października 2009 r. (data nadania) A Sp. z o.o. w upadłości w T. wniosło skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia, określającą zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Pod skargą podpisał się prezes zarządu spółki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że została ona wniesiona przez osobę nie posiadającą legitymacji do jej wniesienia w imieniu upadłego. Dyrektor Izby Skarbowej w K., powołując się na przepisy ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, stwierdził, że wobec ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego, upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości, a zarząd nad mieniem upadłego obejmuje syndyk wyznaczony przez sąd. Następnie organ podniósł, że jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym, tzn. działa w postępowaniu w imieniu własnym i na rzecz upadłego. W konsekwencji organ podkreślił, że zarząd upadłej spółki nie jest uprawniony do skutecznego inicjowania jakichkolwiek postępowań dotyczących zobowiązań podatkowych upadłej spółki. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się postanowienie z dnia 25 lutego 2008 r. Sądu Rejonowego K. w K., sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości dłużnika A Sp. z o.o. w T. obejmującą likwidacją majątku dłużnika oraz wyznaczeniu Syndyka w osobie M. B.. Ponadto należy wskazać, że w dniu 30 października 2009 r. (data nadania) skargę na decyzję oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia wniósł również B Sp. z o.o. w T.. Do skargi został załączony odpis z KRS, potwierdzający, że osoba, która podpisała się pod skargą została wyznaczona syndykiem . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 ppsa). Jednym z takich przepisów, które przyznają prawo do wniesienia skargi innemu podmiotowi, jest art. 144 ustawy z dnia z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm., zwana dalej p.u.n.). W myśl zatem ust. 1 wskazanego wyżej przepisu jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Wobec powyższego, co należy podkreślić, z dniem ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego tylko syndyk może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a nie upadły. Tymczasem w omawianej sprawie skarga została wniesiona przez A Sp. z o.o. w upadłości w T.. W świetle zaś powyższych uwag tylko syndykowi przysługuje legitymacja do występowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Z dniem bowiem ogłoszenia upadłości upadły utracił legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy upadłości. Legitymację tę nabył natomiast z mocy prawa syndyk masy upadłości. Jednak stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości, pozostaje nadal upadły. On jest bowiem podmiotem stosunku prawnego, na tle którego wyniknął spór. Upadły, będąc stroną w znaczeniu materialnym, pozbawiony jest jednak legitymacji formalnej do występowania w postępowaniu sądowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2449/04, publ. LEX nr 260165). Użyte bowiem w art. 143 ust. 2 p.u.n. wyrażenie, iż postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "jedynie" przez syndyka lub przeciwko niemu oznacza, że upadły będąc stroną w znaczeniu materialnym, pozbawiony jest, co należy powtórzyć, legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach. Podstawienie syndyka w miejsce upadłego ma więc bezwzględny charakter (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 53/08, publ. LEX nr 475606). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona przez upadłego jest niedopuszczalna i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa orzeczono jak w sentencji.