I SA/Gl 976/25
WyrokWSA w Gliwicach2026-01-29
Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Monika Krywow-Milczarek, Katarzyna Stuła-Marcela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, oparty na twierdzeniu o wyrejestrowaniu odbiorników w 2012 roku, jest zasadny, jeśli zobowiązany nie przedstawił dowodu skutecznego dopełnienia formalności wyrejestrowania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zobowiązana nie wykazała skutecznego wyrejestrowania odbiorników w 2012 roku. Pomimo twierdzeń o wysłaniu formularza, brak było dowodu nadania pisma ani potwierdzenia wpływu przez Poczta Polską S.A. Brak dowodu skutecznego wyrejestrowania, w połączeniu z brakiem reakcji na późniejsze wezwania do zapłaty, skutkował utrzymaniem w mocy postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku.Stan faktyczny
Zobowiązana wniosła zarzut do postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że wyrejestrowała odbiorniki w 2012 roku po sprzedaży mieszkania i zamieszkaniu u teściów. Wierzyciel (Poczta Polska S.A.) utrzymał w mocy swoje postanowienie o oddaleniu zarzutu, wskazując na brak dowodów skutecznego wyrejestrowania. Zobowiązana podtrzymała swoje stanowisko w skardze do WSA, powołując się na korespondencję z 2012 roku i twierdząc, że Poczta Polska S.A. nie zareagowała na jej działania przez 10 lat. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 7 listopada 2024 r. nr COF.OUR.635.7127.2024 ŁD.JJ.ZZ 06000873 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Postanowieniem z 7 listopada 2024 r., nr COF.OUR.635.7127.2024 ŁD.JJ.ZZ 06000873, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej ds. RTV i Archiwum Poczty Polskiej S.A. (dalej jako Wierzyciel), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r, poz. 572, dalej jako "k.p.a.") w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej jako "u.o.a."), po rozpatrzeniu zażalenia B. W. (dalej jako zobowiązana, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie własne z 14 sierpnia 2024 r. znak: COF.OUR.635.7127.2024 ŁD.SA.P 06000873 w zakresie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z 2 lipca 2024 r. (wpływ pisma do organu egzekucyjnego 5 lipca 2024 r.) zobowiązana wniosła zarzut do wszczętego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze 30385E1- 43/GD/2024 z 10 czerwca 2024 r. podnosząc, że w związku ze sprzedażą w 2010 roku mieszkania zamieszkała u teściów, gdzie teściowa posiadała rejestrację odbiornika i była zwolniona od wnoszenia opłaty abonamentowej. Zobowiązana powołała się na prowadzoną z Pocztą Polską S.A. korespondencję w sprawie zgłoszenia w 2012 roku wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego. Zauważyła, że do 2022 roku nie otrzymywała wezwań do zapłaty, więc uważała, że odbiorniki zostały wyrejestrowane. Zobowiązana wniosła o zakończenie (umorzenie) postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z 14 sierpnia 2024 r. Wierzyciel oddalił zarzut zobowiązanej dotyczący nieistnienia obowiązku.
Pismem nadanym w dniu 3 września 2024 r. wniosła zażalenie na ww. postanowienie zaskarżając je w całości. W piśmie stanowiącym zażalenie zobowiązana powieliła argumentację podniesioną w zarzucie, jak również w prowadzonej z Pocztą Polską S.A korespondencji mającej swój początek w 2012 rok, dodatkowo wnosząc o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Wierzyciel w pierwszej kolejności odniósł się do prowadzonej korespondencji z zobowiązaną.
Wskazał zatem, że w piśmie nadanym 4 sierpnia 2022 r. po otrzymanym upomnieniu z dnia 28 lipca 2022 r. zobowiązana wystąpiła o wyjaśnienie sprawy dotyczącej braku wyrejestrowania odbiorników. Zaznaczyła wówczas, że nie przechowuje korespondencji dłużej niż 10 lat, ale zachowała "komputer użytkowany w tamtych czasach" i odnalazła w nim wniosek. Dowodem na tę okoliczność w ocenie zobowiązanej jest screen z komputera, na którym widać, że zachowany plik był ostatni raz modyfikowany w dniu 10 stycznia 2012 r. Zobowiązana twierdziła, że dokument ten został wysłany z placówki pocztowej najprawdopodobniej w dniach 10-12 stycznia 2012 r. Do czasu otrzymania upomnienia z dnia 28 lipca 2022 r. numer UP [...] zobowiązana pozostawała w przekonaniu, iż wówczas odbiorniki zostały wyrejestrowane dlatego uznając, iż jej wyjaśnienia będą wystarczające zobowiązana skierowała prośbę o realizację wniosku z datą wpływu pisma w 2012 roku oraz o umorzenie pozostałych zaległości i zakończenie postępowania. Do pisma załączyła: pismo datowane na dzień 4 sierpnia 2022 r. kierowane do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, pismo datowane na dzień 9 stycznia 2012 r., pismo z dnia 2 października 2012 r. adresowane do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z prośbą o umorzenie zaległości za okres od stycznia 2011 r. do lipca 2012 r. oraz screen z komputera z ostatnią modyfikacją pisma.
Wierzyciel pismem z dnia 9 listopada 2022 r. udzielił odpowiedzi na pismo nadane 4 sierpnia 2022 r. w którym zobowiązana wskazała, że nie posiada potwierdzenia zgłoszenia przez Panią wyrejestrowania odbiorników. Zdaniem Wierzyciela brak przedstawienia dokumentu potwierdzającego dokonanie wyrejestrowania uniemożliwia przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie wyrejestrowania odbiorników. Zobowiązana została poinformowana również o przepisach prawnych z zakresu ustawy abonamentowej i z zakresu wyrejestrowania odbiorników. Potwierdzono, że odnotowano wpływ jej pisma do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.
Kolejnym pismem z dnia 25 kwietnia 2023 r. Wierzyciel udzielił odpowiedzi na pismo zobowiązanej z 21 listopada 2022 r. oraz na pismo z 16 marca 2023 r. Pismo wysłano przesyłką poleconą numer [...], nie zostało podjęte w terminie i w dniu 18 maja 2023 r. zwrócone zostało do nadawcy. Jak wynika z powyższego pismami, które znajdują się w aktach sprawy, zobowiązana została poinformowana, że w bazie danych o abonentach nie odnotowano formalności związanej z wyrejestrowaniem odbiorników, a zobowiązana nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego ten fakt. Informowano także o formalnościach, które należy dopełnić w placówce pocztowej oraz, że nadal pozostaje w obowiązku wnoszenia opłat, z uwagi na brak odnotowania wyrejestrowania odbiorników.
Pomimo udzielenia informacji, iż nie doszło do wyrejestrowania odbiorników od 2012 r. zobowiązana nie skorzystała z możliwości późniejszego zgłoszenia w placówce pocztowej formalności wyrejestrowania odbiorników i nie uczyniła tego do chwili obecnej (pisma znajdujące się w aktach sprawy mogą być okazane na potrzeby prowadzonej sprawy).
Wierzyciel pozostał na stanowisku, iż zaległość wykazana w tytule wykonawczym numer 30385E1-43/GD/2024 z 10 czerwca 2024 r. podlega zapłacie, gdyż zobowiązana nie dokonała skutecznego wyrejestrowania odbiorników w 2012 roku oraz do dnia wydania postanowienia.
W ocenie Wierzyciela przedmiotem sporu pozostaje zatem kwestia wyrejestrowania odbiorników jakie w ocenie zobowiązanej miało miejsce w 2012 roku a Wierzyciel nie może przyjąć tej argumentacji, gdyż dopełnienia takich formalności nie odnotowano.
Wierzyciel uznał, że w postanowieniu z dnia 14 sierpnia 2024 r. prawidłowo zajęto stanowisko w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym numer 30385E1-43/GD/2024 z dnia 10 czerwca 2024 r. Wierzyciel stwierdził istnienie obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej pozostający po stronie zobowiązanej. Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu zobowiązana dokonała rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...] w B.. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna numer [...] służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Dowód w postaci zarchiwizowanego przez Pocztę Polską S.A. "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" z dnia 20 czerwca 1996 r. został przesłany wraz z zaskarżonym postanowieniem.
Wierzyciel zauważył, że zobowiązana nie zaprzecza zarówno w złożonych zarzutach jak i zażaleniu, jak również w wieloletniej korespondencji jaką wierzyciel posiada w aktach sprawy faktowi rejestracji odbiorników.
Na etapie prowadzonego postępowania zarzutowego zobowiązana przedstawiła nowe dowody w sprawie (jakich nie okazała we wcześniej prowadzonej korespondencji), tj.
- pismo Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Regionalny Dział Przetwarzania Dokumentów w G. z 6 lutego 2012 r. oraz "Formularz zgłoszenia zmiany danych". We wcześniejszej korespondencji, zobowiązana odnosiła się wyłącznie do pisma z 9 stycznia 2012 r., w którym wnosiła o wyrejestrowanie odbiorników. Zobowiązana sugerowała, że brak wyrejestrowania odbiorników spowodowany był tym, że Poczta Polska S.A. nie udzieliła odpowiedzi na jej pismo z dnia 9 stycznia 2012 r.
- pismo z dnia z dnia 21 czerwca 2012 r. adresowane do Poczta Polska S.A. COF Dział Abonamentu RTV, ul. [...], [...] G. zawierające podpis zobowiązanej, choć uprzednio w prowadzonej korespondencji zobowiązana twierdziła, że posiada jedynie screen z komputera, na którym widać, że zachowany plik był ostatni raz modyfikowany w dniu 10 stycznia 2012 r.
W swojej argumentacji przedstawionej w zażaleniu zobowiązana zarzuca wierzycielowi, iż nie uznaje, że pismem z dnia 21 czerwca 2012 r. zawierającym "Formularz zgłoszenia zmiany danych" wyrejestrowała odbiorniki - twierdząc, iż pismo do Poczty polskiej S.A. nie dotarło.
Wierzyciel zauważył, że udzielał odpowiedzi na każdą korespondencję, której wpływ zostanie odnotowany. Potwierdza to powyższe podsumowanie dotychczas prowadzonej korespondencji. Dowiedziono, że na pismo z dnia 9 stycznia 2012 r., udzielona została odpowiedź - świadczy o tym przedstawione przez zobowiązaną, na etapie wniesionego zarzutu, pismo z dnia 6 lutego 2012 r. w którym wskazano, że zmiany formalno prawne (zmiana miejsca zamieszkania, wyrejestrowanie odbiorników) regulowało, w danym okresie czasu, rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342) zgodnie z którym zmiany danych adresowych, wyrejestrowanie odbiorników należało zgłosić w placówce pocztowej poprzez złożenie "Formularza zgłoszenia zmiany danych". Ponieważ zobowiązana tego nie uczyniła, wraz z odpowiedzią na jej pismo z dnia 9 stycznia 2012 r. przesłano wymagany ww. rozporządzeniem "Formularz zgłoszenia zmiany danych" w celu jego wypełnienia, podpisania i odesłania. Poinformowano zobowiązaną, że wyrejestrowanie odbiorników nastąpi na podstawie odesłanego przez nią "Formularza zgłoszenia zmiany danych".
Dokonując ponownej analizy sprawy, w tym przedstawionego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", który w ocenie zobowiązanej został odesłany do Poczty Polskiej S.A. COF Dział Abonamentu RTV, ul. [...], [...] G. i stanowi dla dowód wyrejestrowania odbiorników, Wierzyciel wskazał, że dokument w postaci Formularza zgłoszenia zmiany danych" został ujawniony dopiero na etapie wniesionego zarzutu. Ponadto zgodnie z treścią pisma z 6 lutego 2012 r. przedmiotowy formularz dosłano, aby zobowiązana go wypełniła, podpisała i odesłała. Działanie to miało umożliwić zobowiązanej skuteczne dopełnienie formalności (z jakich nie skorzystała w placówce pocztowej). Zauważono również, że nie wskazano, że niepotwierdzoną pieczęcią urzędu kopię przedmiotowego formularza powinna zobowiązana zachować dla siebie a odesłać tylko oryginał. W 2012 roku dokument w postaci Formularza zgłoszenia zmiany danych" - druk samokopiujący sporządzany był w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach - jeden dokument dla abonenta (oryginał) a drugi dla Poczty Polskiej S.A (kopia). Dopiero gdy odesłano do Poczty Polskiej S.A. dwa wypełnione i podpisane dokumenty, pracownik operatora wyznaczonego potwierdzał na oryginale i kopii przyjęcie dokumentu poprzez umieszczenie pieczątki jednostki Poczty Polskiej S.A. a pracownik składał swój podpis. Następnie na podstawie kopii (dokument przeznaczony dla Poczty Polskiej S.A.) dokonywano stosownych zapisów na indywidualnym numerze identyfikacyjnym użytkownika. Potwierdzony pieczątką i podpisem oryginał Formularza zgłoszenia zmiany danych" był odsyłany do użytkownika. Zauważono także, że zobowiązana twierdzi, że "Formularz zgłoszenia zmiany danych" odesłała pismem datowanym na dzień 21 czerwca 2012 r. czyli prawie po czterech miesiącach od jego otrzymania. Przy tym zobowiązana nie przedstawiła dowodu nadania pisma z dnia 21 czerwca 2012 r. wraz z którym, jak twierdzi odesłała przedmiotowy formularz, co czyni to twierdzenie niewiarygodnym. Sprzeczne są również informacje udzielane w prowadzonej z Pocztą Polską S.A. korespondencji, gdyż w jednym z pism zobowiązana twierdzi, że otrzymała wypełniony "Formularz zgłoszenia zmiany danych" oraz, że zachowała sobie kopię przedmiotowego formularza, w innym, że nie przechowuje korespondencji dłużej niż 10 lat, oraz że zachowała "komputer użytkowany w tamtych czasach" i odnalazła zapisany w nim wniosek. Jako dowód zobowiązana przedstawiła screen z komputera, na którym widać, że zachowany plik był ostatni raz modyfikowany w dniu 10 stycznia 2012 r. a przy zarzucie zobowiązana przedstawia podpisane pismo z dnia 21 czerwca 2012 r. oraz kopię zachowanego " Formularza zgłoszenia zmiany danych". Z przedstawionego screenu (dosłany wraz z pismem z dnia 4 sierpnia 2022 r.) w ocenie wierzyciela wynika, że w dniach 10 stycznia 2012 r., 7 października 2012 r., 2 sierpnia 2022 r. dokonane były modyfikacje plików, które zatytułowane są KRRiT. Screeny nie wskazują na modyfikacje dokonane dnia 21 czerwca 2012 r. Zaakcentowano, że Poczta Polska S.A. nie nakłada na abonenta dodatkowych formalności w zakresie np. rejestracji odbiorników, wyrejestrowania odbiorników, zmiany danych, gdyż formalności te wynikają z wydanych rozporządzeń (wymienionych w niniejszym jak i zaskarżonym postanowieniu) a dostępność usług w tym zakresie możliwa jest w każdej placówce pocztowej operatora wyznaczonego. Na uwagę w rozpatrywanej sprawie zasługuje stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarte w wyroku z dnia 24 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 413/22.
Podsumowując Wierzyciel wskazał, że w 2012 roku zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342), użytkownik odbiorników był zobowiązany złożyć w placówce pocztowej "Formularz zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Pracownik placówki pocztowej potwierdzał dokonanie formalności datownikiem placówki pocztowej. Kopię "Formularza zgłoszenia zmiany danych" pracownik placówki pocztowej odsyłał celem archiwizacji, natomiast oryginał "Formularza zgłoszenia zmiany danych" (potwierdzony datownikiem placówki pocztowej) pozostawał w posiadaniu abonenta. Pracownicy placówek pocztowych są odpowiednio przeszkoleni z zakresu przepisów dotyczących abonamentu radiowo/telewizyjnego oraz są zobowiązani do przestrzegania procedur obowiązujących w zakresie potwierdzania zmian formalnoprawnych, w tym wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, zatem formalności wyrejestrowania odbiorników dopełniłaby Pani w placówce pocztowej bez konieczności wysyłania pisma do Centrum Obsługi Finansowej Regionalnego Działu Przetwarzania Dokumentów w G. z siedzibą w G.. Snalogicznie do sposobu dokonania rejestracji przedmiotowych odbiorników w Urzędzie Pocztowym B. [...], tak samo należało zgłosić w placówce pocztowej zmiany zawarte we wniosku rejestracyjnym (zgłoszenie wyrejestrowania odbiorników czy też zmianę miejsca zamieszkania). Zatem na okoliczność wyrejestrowania odbiorników powinna Pani okazać dokument opatrzony datownikiem lub pieczęcią placówki pocztowej, który przyjąłby przedmiotowy dokument. Poczta Polska S.A prowadzi rejestr abonentów, w którym są gromadzone i przetwarzane dane m.in. o wpłatach oraz zmianach abonentów, którzy dokonali formalności rejestracji używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Każda zmiana danych jest automatycznie zapisywana w historii modyfikacji w systemach informatycznych. Pracownik odpowiedzialny za wprowadzanie i weryfikację danych nie posiada dowolności we wprowadzeniu lub pominięciu jakiejkolwiek zmiany danych, również w przypadku formalności wyrejestrowania.
Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu zobowiązana miała dostęp do obowiązujących przepisów, a tym samym Poczta Polska S.A. spełniła wobec niej obowiązek informacyjny, gdyż zarówno w książeczkach radiofonicznych, jak i na ustalonych rozporządzeniami formularzach, znajdowało się pouczenie dla abonenta wskazujące jak należy postąpić w zakresie np. wyrejestrowania odbiorników. Również doprecyzowanie przepisów dotyczących zgłaszania przez abonentów zmian formalno-prawnych, w tym wyrejestrowania odbiorników, znajdowało/znajduje się w treści rozporządzeń, które są i były aktami wykonawczymi wydawanymi w celu realizacji ustaw. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania. Kwestia wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego została zbadana w toku postępowania egzekucyjnego. Przeszukano zasoby archiwalne i zasoby systemowe i stwierdzono jednoznacznie, iż Wierzyciel nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania przez zobowiązaną przedmiotowych odbiorników w 2012 roku (nie odnotowano też dopełnienia ww. formalności w chwili obecnej) w związku z czym wszczęta egzekucja w oparciu o tytuł wykonawczy dnia 10 czerwca 2024 r. jest uzasadniona, a tym samym w zaskarżonym postanowieniu zasadnie oddalono zarzut nieistnienia obowiązku.
Wierzyciel przedstawił zarchiwizowany dokument, który został załączony do zaskarżonego postanowienia tj. Wniosek o zezwolenie na używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" z dnia 20 czerwca 1996 r. oraz duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 16 maja 2008 r, Tym samym gdyby zobowiązana dokonała skutecznego wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego w 2012 roku dokument w postaci "Formularza zgłoszenia zmiany danych świadczący o tym fakcie zostałby także zarchiwizowany, a fakt ten zostałby odnotowany w zapisach systemowych w elektronicznym rejestrze użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych a tym samym na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...]. Okazane przez wierzyciela przy zaskarżonym postanowieniu ww. dowody na okoliczność rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego stanowią podstawę do domagania się zaległych roszczeń, skoro zarówno na etapie wniesienia zarzutów, jak i w zażaleniu nie zostały przez zobowiązaną przedstawione dowody na okoliczność skutecznego wyrejestrowania przedmiotowych odbiorników. W zaskarżonym postanowieniu właściwie wskazano, że przedmiotowy tytuł wykonawczy z 10 czerwca 2024 r. obejmuje zaległości od stycznia 2019 r. do lipca 2022 r., czyli po zgonie teściów zobowiązanej, który nastąpił w 2013 roku i 2015 roku. Zatem nie ma zastosowania art. 2 ust. 5 u.o.a., który wskazuje, iż niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym uiszcza się tylko jedną opłatę abonamentową. Nadmieniono, że Wierzyciel nie został zobowiązany do informowania abonentów o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.o.a. na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszy dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Sama opłata abonamentowa ma charakter powszechny a jej wyliczenie nie następuje w formie decyzji, ale w drodze czynności materialne - technicznej, w trybie pozaprocesowym lub w drodze samoobliczenia. Obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje zatem z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i wysokości określonej ta ustawą. Stanowisko Wierzyciela jako właściwe w tym zakresie potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: (z dnia 11 marca 2020 r. I GSK 1518/19, z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt I GSK 1806/18, z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt. II GSK 1297/15, z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt ii GSK 913/15, z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt ii GSK 5276/16, z dnia 10 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14)". Natomiast zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygnaturze akt K24/2008, wierzyciel do dnia 20 maja 2014 r. nie był zobowiązany do wysyłania upomnień do zobowiązanych.
Wierzyciel dokonując analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie stwierdził, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 34a pkt. 1 u.p.e.a. do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości. Wydane postanowienie opiera się na obowiązujących wykładniach prawa, w tym stanowisku Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08. Natomiast zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązująca i są ostateczne. Przepis art. 7 k.p.a. nakłada na organy administracji, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez podejmowanie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prowadzenia postępowania w taki sposób, aby ustalić okoliczności mające znaczenie dla sprawy oraz zebrać potrzebne dowody, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Ponadto wskazano, że obowiązek wynikający z art. 77 k.p.a. w rozpatrywanej sprawie został zrealizowany przez wierzyciela poprzez zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Sformułowanym ocenom dowodów nie można zarzucić, że są zbyt dowolne i wadliwe prawnie. Fakt, że zobowiązana nie zgadza się z taką oceną nie świadczy, że został naruszony obowiązek wszechstronnego zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie.
W skardze na powyższe postanowienie zobowiązana podtrzymała stanowisko dotyczące wyrejestrowania odbiornika. Skarżąca konsekwentnie twierdzi, że od 2010 r. nie jest posiadaczką odbiorników z uwagi na sprzedaż mieszkania w B. przy ul. W. [...] i zamieszkanie u teściów na dowód czego przedstawiła akt sprzedaży mieszkania, a w 2012 r. odesłała formularz wyrejestrowania odbiorników pozostawiając sobie samokopiującą kopię tegoż egzemplarza. Zaznaczyła, że dopiero po otrzymaniu wezwania do zapłaty w 2022 r., a zatem po 10 latach od wyrejestrowania zorientowała się, że Wierzyciel nie dokonał wyrejestrowania. Wystąpiła zatem o wyjaśnienie sprawy, bowiem przez 10 lat nie kierowano do niej wezwań. Za nieprawdziwe uznała skarżąca twierdzenie wierzyciela, że formalności wyrejestrowania należy dokonać wyłącznie w placówce pocztowej i przeczy to treści pisma które otrzymała z Poczty Polskiej w G., w którym to dołączony był formularz wypełniony przez pracownika Poczty jej danymi (na formularzu nie znajduje się jej pismo) i wskazanie że może go odesłać. Wierzyciel w swojej korespondencji skrzętnie pomijał, że wyłącznie wypełnienie formalności w placówce pocztowej spełnia warunki likwidacji książeczki tj. procedura obowiązująca była taka, że należało udać się do Urzędu Pocztowego celem wypełnienia odcinka "Z" lub "W" " stanowiącego integralną część książeczki". Także jej działania w 2012 r., po wysłaniu tego formularza, świadczyło o tym, że sprawa została zamknięta. Dlatego w piśmie z dnia 2 października 2012r do KRRiT konsekwentnie składając wniosek o umorzenie opłat odniosłasię wyłącznie do okresu od stycznia 2011 r. do lipca 2012 r., a nie do października 2012 r., gdyż wskazywała w nim wyłącznie okres, w którym formalności nie dochowałam w wyrejestrowaniu. Gdyby było tak jak twierdzi Wierzyciel jej działania byłyby bezcelowe i pozbawione sensu. Zaznaczyła, że dopiero po 10 latach od powyższych faktów Wierzyciel twierdzi, że nie posiada zgłoszenia wyrejestrowania, choć w tamtym czasie zajmował się egzekucją opłat abonamentowych. Ponadto skarżąca stwierdziła, że niestety z uwagi na przeprowadzki nie wszystkie dokumenty zostały przeze nią zachowane, tym bardziej malutkie karteczki, które są łatwiejsze w zagubieniu niż pisma formatu A4. Ponadto z żadnych przepisów nie wynika jakie dokumenty należy przechowywać bezterminowo tak jak np. pracodawca dokumenty płacowe ma obowiązek przechowywać 30 lat. Również i Poczta Polska w żadnym z dokumentów nie wskazuje ile czasu i w jaki sposób przechowuje dokumenty, informacje dotyczące zarejestrowania (jak i wyrejestrowania) odbiornika. Skoro termin przedawnienia opłat abonamentowych jest pięcioletni (zastosowanie znajdują tu przepisy O.p. - art. 70 § 1), to nie sposób wymagać od strony, aby takie dokument przechowywała w nieskończoność. Poczta Polska nie wykazała żadnym dowodem w postępowaniu, że posiadam odbiorniki i ich używam co mogłoby skutkować powstaniem obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej. W ocenie Wierzyciela na zobowiązanej ciąży (prawdopodobnie bezterminowo) obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika kopię posiada, jednak nie posiada potwierdzenia jej wysłania). Zatem jeśli strony mają takie obowiązki, to Poczta Polska w zakresie egzekwowanych opłat abonamentowych winna przechowywać dokumenty źródłowe bezterminowo. Podatniczka wniosła na wypadek, gdyby jej wyjaśnienia były niewystarczające) o zwrócenie się do Wierzyciela o przekazanie wskazanych dokumentów (oryginałów dzienników korespondencji w okresie od stycznia do października 2012 r., korespondencji nadanej przez wskazany urząd pocztowy do Wierzyciela również w tym okresie, oryinału wniosku o zezwolenie na użytkowanie odbiorników z 20 czerwca 1996 r. oraz wskazanie czy z tym wnioskiem korespondowały również inne dokumenty, a jeśli tak to wnoszę o ich przekazanie), a także o przekazanie całości "wieloletniej korespondencji jak wierzyciel posiada w aktach sprawy", a także wezwania Wierzyciela do ujawnienia danych pracownika/pracowników którzy obsługiwali korespondencję pomiędzy nią a Pocztą Polska w roku 2012 i wykonywali pracę w COF Wydział .Abonamentu RTV Regionalny Dział Przetwarzania Dokumentów w celu powołania tych pracowników na świadków.
W odpowiedzi na skargę Wierzyciel wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie zobowiązana zgłosiła zarzut oparty o podstawy wymienione w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. – nieistnienia obowiązku.
Podstawa zarzutu określona w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. występuje wówczas, gdy w dacie wszczęcia postępowania obowiązek nie istniał. Należy przez to rozumieć sytuację, w której wbrew tytułowi wykonawczemu, brak było spoczywającego na zobowiązanym obowiązku o określonej w tytule wykonawczym treści.
Mając na uwadze okoliczności powoływane przez Skarżącą i zarzuty przybliżenia wymagają podstawy prawne i wynikające z nich reguły dotyczące powstawania obowiązku zapłaty opłat abonamentowych.
Otóż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tj. Dz.U. z 2004 r. poz. 2531, ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku, do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie jednak z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.
Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., II GSK 5276/16; wyrok NSA z 5 września 2018 r., I GSK 2271/18). Utrwalone w orzecznictwie jest stanowisko, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. II GSK 3012/17).
Podkreślenia wymaga, że w świetle przywołanych regulacji u.o.a., sama zmiana miejsca zamieszkania przez abonenta nie powoduje ustania obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej (por. wyrok NSA z 31 października 2023 r., I GSK 1354/22). Do istnienia tego obowiązku nie jest też wymagane informowanie abonenta o powstałych zaległościach. Zresztą wierzyciel nie jest zobligowany do wysyłania monitów czy wezwań w tym przedmiocie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 lipca 2023 r., I SA/Gl 431/23).
W niniejszej sprawie skarżąca formułując zarzut nieistnienia obowiązku wskazuje na fakt wyrejestrowania odbiorników.
Wypada jednakże dostrzec, że jej stanowisko w sprawie zmienia się. Otóż w piśmie z 9 stycznia 2012 r. skierowanym do Wierzyciela skarżąca poinformowała, że z dniem 1 kwietnia 2010 r. przeprowadziła się do rodziców załączając umowę sprzedaży mieszkania. Wniosła przy tym o "wyrejestrowanie odbiornika" ze wskazanym numerem identyfikacyjnym w dacie ww. sprzedaży, gdyż "to nowi właściciele, którzy zamieszkali we wskazanym miejscu" winni opłacać abonament.
Kolejno w piśmie z 2 października 2012 r. skierowanym do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji skarżąca wskazała, że w czerwcu 2010 r. wyprowadziła się z mieszkania, w którym zarejestrowany był odbiornik, bowiem doszło do jego sprzedaży. W piśmie tym skarżąca nie twierdzi, że doszło do wyrejestrowania odbiornika. Wnosi o umorzenie zaległości za okres od 01.2011 do 7.2012 r.
Nie jest przy tym sporne to, że 6 lutego 2012 r. do skarżącej zostało skierowane pismo, w którym wskazano, że wyrejestrowanie może nastąpić na podstawie wypełnionego formularza, w związku z powyższym Poczta Polska S.A. zwróciła się do skarżącej o wypełnienie, podpisanie i odesłanie na wskazany adres. Poinformowano skarżącą, że na podstawie odesłanego formularza zarejestrowane będzie wyrejestrowanie.
W tym kontekście dostrzec wypada, że pierwotnie skarżąca w pismach kierowanych do Wierzyciela odwoływała się jedynie do ww. pisma z 9 stycznia 2012 r. mającego potwierdzić wyrejestrowanie odbiornika. W piśmie z 4 sierpnia 2022 r. skarżąca zwraca się o wyrejestrowanie odbiornika w dacie wpływu jej wniosku, jednakże do pisma załączyła jedynie pismo z dnia 9 stycznia 2012 r., pisma kierowane do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 2 października 2012 r. i 4 sierpnia 2022 r. oraz screen z komputera świadczący jedynie o istnieniu na komputerze dokumentów z datą modyfikacji 10 stycznia 2012 r., 7 października 2012 r. i 2 sierpnia 2022 r.
W następnym piśmie (z 12 października 2022 r.) kierowym do Poczty Polskiej S.A. zobowiązana wskazuje na kwestie związane z wyrejestrowaniem odbiorników zgodnie z jej wnioskiem przekazanym pismem z 1 października 2012 r.
W odpowiedzi na ww. pisma Poczta Polska S.A. pismem z 9 listopada 2022 r. poinformowała skarżącą o obowiązujących przepisać dotyczących wnoszenia opłat abonamentowych, w tym dotyczących wyrejestrowania odbiorników, jak również o tym,, że na jej indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] brak jest potwierdzenie zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników. Wskazano, iż samo twierdzenie, ze takie formalności zostały dopełnione, bez przedstawienia dokumentu potwierdzającego dokonanie formalności wyrejestrowania nie jest możliwe do uwzględnienia.
W kolejnych pismach kierowanych do Poczty Polskiej S.A. z dnia 21 listopada 2022 r. i 16 marca 2023 r. zobowiązana nadal wskazuje tożsame kwestie co w piśmie z 4 sierpnia 2022 r., jednakże nie okazuje dokumentu świadczącego o dopełnieniu przewidzianymi prawem formalności wyrejestrowania odbiorników czy dołączonego do wniesionego zarzutu, pisma z dnia 21 czerwca 2012 r. dotyczącego odesłania podpisanego formularza o wykreślenie książeczki, ani nie wskazuje na tą okoliczność.
Ponownie Poczta Polska S.A. poinformowała skarżącą, że z punku widzenia przepisów przekazana informacja o zaprzestaniu korzystania z odbiorników nie jest przesłaną pozwalającą na wyrejestrowanie z urzędu. Poinformowano również, iż na indywidualnym numerze identyfikacyjnym został odnotowany fakt wydania w dniu 30 stycznia 2023 r. przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji decyzji o sygnaturze pisma [...] o odmowie umorzenia powstałej zaległości w opłacie abonamentowej za okres od stycznia 2018 r. do sierpnia 2022 r.
Zatem w ramach ww. korespondencji skarżąca twierdziła, że wyrejestrowanie odbiorników nastąpiło na skutek sprzedaży mieszkania w 2010 r. oraz jej pisma z 9 stycznia 2012 r.
Sad dostrzega, że na etapie wniesionego zarzutu skarżąca podnosi fakt odesłania podpisanego formularza. Skarżąca wywodzi wyrejestrowanie z jej pisma z 21 czerwca 2012 r., którego nie tylko wcześniej skarżąca nie powoływała, ale także zaprzeczając jego istnieniu, bowiem twierdziła, że nie ma obowiązku przechowywania korespondencji sprzed dziesięciu lat i co więcej wskazywała na posiadanie screenów dokumentów – jednakże innych niż ww. pismo. Skarżąca wskazywała także, że dopełniła formalności pismem z 1 października 2012 r. bądź z 12 października 2012 r. Dodatkowo skarżąca przedkłada zeskanowany wypełniony formularz (opatrzony jej podpisem), na którym uwidocznione są zmiany daty. Pierwotnie wpisano datę "10.01.2012", którą następnie skreślono i wpisano datę "24.03.2010".
Rację ma zatem Wierzyciel, że okoliczność wysłania tego pisma jest wątpliwe w świetle twierdzeń samej skarżącej.
Nie jest sporne przy tym to, że skarżąca nie posiada dowodu nadania wskazanego pisma z czerwca 2012 r., a Poczta Polska S.A. nie odnotowała jego wpływu, pomimo, że posiada całą korespondencję ze skarżącą.
Powyższe okoliczności faktyczne prowadzą do konkluzji, że skarżąca nie dokonała wyrejestrowania odbiornika.
W ocenie Sądu, podnoszona argumentacja braku reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych do 2022 roku, nie znajduje uzasadnienia. Z pisma Poczty Polskiej S.A. z 25 kwietnia 2023 r. wynika, że skarżąca wystąpiła do KRRiT o umorzenie powstałej zaległości w opłacie abonamentowej za okres od stycznia 2018 r. do sierpnia 2022 r. w następstwie czego 30 stycznia 2023 r. została wydana decyzja o odmowie umorzenia. Ponadto, nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż wieloletni brak jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Uiszczanie opłat abonamentowych to ustawowy obowiązek wynikający z ustawy abonamentowej i do abonenta należy skuteczna, terminowa i właściwa co do kwoty opłaty realizacja tego obowiązku. Należy podkreślić, że wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników (jeżeli abonent pod nowym adresem zamieszkania odbiorników nie posiada), może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Niedopełnienie formalności we właściwym czasie powoduje, że abonent posiada status formalno-prawny, który obliguje do uiszczania tych opłat.
Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło