I SA/Gl 992/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-10-08
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jeśli nie uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym?Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, która zmierza bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej strony. W przypadku braku udziału pełnomocnika w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wynagrodzenie powinno być ograniczone do czynności wykonanych przed sądem pierwszej instancji oraz sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący R. F. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącej wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego. Sąd pierwszej instancji ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, wskazując, że nie zostały one uregulowane przez stronę. Po oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, pełnomocnik ponownie wystąpił o zasądzenie kosztów. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 442,80 zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 82,80 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa - z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 442,80 (słownie: czterysta czterdzieści dwa 80/100) złote w tym podatek od towarów i usług w kwocie 82,80 (słownie: osiemdziesiąt dwa 80/100) złote.
Postanowieniem z dnia 12 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanowił dla R. F. adwokata z urzędu. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła pełnomocnika w osobie adwokata M. K., o czym poinformowano Sąd pismem z dnia 24 października 2011 r.
W dniu 9 listopada 2011 r. wyznaczony w tej sprawie adwokat zapoznała się aktami sprawy.
W toku rozprawy przeprowadzonej w dniu 13 marca 2012 r. ww. pełnomocnik skarżącego wniosła i wywodziła jak w skardze osobistej R. F., dodatkowo zwróciła się o "zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego składając oświadczenie, iż wynagrodzenie z tytułu pełnomocnictwa nie zostało uregulowane przez stronę skarżącą (nie zostało opłacone)" (tom I, k. nr 183-184). Wyrok Sądu pierwszej instancji, ogłoszono w dniu 26 marca 2012 r.
Pismem z dnia 11 czerwca 2012 r. ww. pełnomocnik skarżącego wniosła skargę kasacyjną od rzeczonego wyroku Sądu. W tych ramach adwokat wystąpiła również o "zasądzenie na rzecz Adwokata M. K. kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, gdyż nie zostały pokryte ani w całości ani w części."
Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2014 r., Naczelny Sąd Administracyjny po przeprowadzeniu rozprawy w tym samym dniu, oddalił ww. skargę kasacyjną. Z kopii protokołu tej rozprawy, znajdującego się w aktach sprawy, wynika, że pełnomocnik skarżącego nie uczestniczyła w przewodzie sądowym.
Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") adwokat wyznaczony w ramach prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wspomniane przepisy zawarte są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461; dalej w skrócie: "rozporządzenie z 2002 r.").
Co znamienne, referendarz sądowy, działający tutaj na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zobowiązany jest do poczynienia ustaleń, co do rzeczywistej aktywności pełnomocnika, któremu ma zostać przyznane wynagrodzenie. Przyjmuje się bowiem w judykaturze, iż pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (vide: postanowienia NSA z 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt. II OZ 321/10; LEX nr 619880 oraz z dnia 17 września 2012 r. sygn. akt. II FZ 727/12; LEX nr 1221331).
Należy więc stwierdzić, że aktywność ustanowionego w tej sprawie adwokata sprowadziła się do uczestniczenia i popierania skargi w rozprawie przed sądem pierwszej instancji oraz do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 26 marca 2012 r. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 26 sierpnia 2014 r. wynika bezspornie, że ww. pełnomocnik nie reprezentowała strony skarżącej w ramach posiedzenia sądowego.
Stosownie do § 19 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują przede wszystkim opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stawki minimalne opłat za postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zostały określone w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r. Dotyczą one spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (lit. a), spraw w przedmiocie skarg na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b) oraz innych spraw, kiedy stawka ta wynosi 240 zł (lit. c). Niniejsze postępowanie – w którym skarga została wniesiona na decyzję wydaną w trybie wznowienia postępowania administracyjnego – należy do tej trzeciej kategorii spraw, o której mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z 2002 r. Jednocześnie na gruncie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50 % stawki minimalnej, nie mniej niż 120 zł. W tym stanie rzeczy należne pełnomocnikowi wynagrodzenie stanowi w tej sprawie kwota 360 (słownie trzysta sześćdziesiąt) złotych, powiększona o 82,80 (słownie: osiemdziesiąt dwa 80/100) złote, tj. o wartość podatku od towarów i usług, obliczonego w oparciu o stawkę tegoż podatku obowiązującą w dniu orzekania (23 %; patrz § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia z 2002 r.), na którą składają się: opłata za udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w kwocie 240 zł oraz opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 120 zł. Obie kwoty powiększone o należny VAT.
Z tych względów, na podstawie art. 250 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. z uwzględnieniem przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia z 2002 r., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło