I SA/Gl 998/14

(II GPP 10/15) P O S T A N O W I E N I E Dnia 1 grudnia 2016 r. Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. H. na przewlekłość postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. (II GPP 10/15) UZASADNIENIE W trakcie toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 998/14 skarżący pismem z dnia 24 września 2016 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, rozszerzony następnie o żądanie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek został przekazany Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach celem rozpoznania. Skarżący, powołując się na dokumentację znajdującą się już w aktach sprawy, oświadczył w nim, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. We wniosku nie wskazano ani osób pozostających z wnioskodawcą w gospodarstwie domowym, ani żadnego majątku, poza udziałem we współwłasności nieruchomości zabudowanej domem. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełniania w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne i osobiste łączą te osoby ze skarżącym, dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2015 złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, zaświadczenia wystawionego we właściwym urzędzie pracy zawierającego informację o proponowanych skarżącemu możliwościach zatrudnienia, kopii decyzji przyznających skarżącemu pomoc społeczną, dokumentu wskazującego tytuł prawny, na podstawie którego skarżący korzysta z nieruchomości będącej jego miejscem zamieszkania, np. kopii umowy najmu, odpisu księgi wieczystej itp. oraz kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Przesyłka zawierająca to wezwanie została dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy w dniu 4 listopada 2016 r., i po raz drugi dnia 15 listopada 2016 r., a następnie, jako niepodjęta w terminie – zwrócona nadawcy. Wezwanie nie zostało dotąd wykonane Naczelny Sąd Administracyjny przekazał już wcześniej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach trzy wnioski o przyznanie prawa pomocy złożone przez skarżącego we wskazanym wyżej postępowaniu. Pierwszy został cofnięty po tym, jak wnioskodawcę wezwano do nadesłania dokumentów źródłowych, w wyniku czego postępowanie w przedmiocie wniosku umorzono postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r., drugi pozostawiono bez rozpoznania zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2016 r., trzeci oddalono postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2016 r., gdyż skarżący po raz kolejny nie wykonał wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych. Również w toku postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 998/14 skarżący dwukrotnie wnosił o przyznanie prawa pomocy, przedstawiając zaświadczenia w kwestii bezrobocia, lecz jego wnioski zostały oddalone ze względu na fakt, iż nie wykonał on tego rodzaju wezwań (postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 1 października 2014 r. i z dnia 27 sierpnia 2015 r. oraz postanowienie Sądu z dnia 28 września 2015 r.). We wszystkich przypadkach wezwania obejmowały takie same dokumenty, jak ostatnie wezwanie wystosowane do wnioskodawcy. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem tę przesłankę udowodnić, przedstawiając dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Tymczasem w niniejszej sprawie takie wezwanie po raz kolejny nie zostało wykonane. Przyjąć bowiem trzeba, że termin wyznaczony w tym zakresie upłynął bezskutecznie, a co za tym idzie, że pociągnęło to za sobą konsekwencje tego stanu rzeczy. Otóż w świetle art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma składa się je na okres czternastu dni w placówce pocztowej (§ 1), pozostawiając dwukrotnie zawiadomienia o tym m.in. w skrzynce pocztowej (§ 2 i 3), przy czym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu (§ 4). Uznać więc wypada, że doręczenie wezwania skarżącemu nastąpiło z dniem 18 listopada 2016 r., a w efekcie – że zakreślony w nim termin upłynął z dniem 25 listopada 2016 r. W powyższym kontekście powtórzyć należy spostrzeżenie zawarte we wcześniej podjętych w sprawie postanowieniach w przedmiocie wniosków o przyznanie prawa pomocy, że skarżący nie miał jakichkolwiek podstaw, by zakładać, iż wystarczające w rozpatrywanej materii jest powołanie się na materiały zgromadzone w aktach, tj. jedynie na zaświadczenia w sprawie bezrobocia, skoro zaświadczenia te dołączał do każdego ze składanych przez siebie wniosków o przyznanie prawa pomocy, a mimo to za każdym razem był wzywany o dostarczenie dokumentów dodatkowych, zresztą tych samych, o których wezwano go obecnie. Wszystkie te wezwania konsekwentnie ignorował, w wyniku czego jego wnioski były kilkukrotnie oddalane. Wielokrotnie wyjaśniano wnioskującemu, że wezwania te kierowano do niego stosownie do art. 255 P.p.s.a., w myśl którego wezwania tego rodzaju wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzą po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Umożliwiają one weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową i tym samym gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Nie ma żadnych powodów, by odstąpić od stanowiska wyrażonego we wcześniej wydanych w sprawie prawomocnych orzeczeniach, że wątpliwości te w wypadku skarżącego występują, zwłaszcza iż obecnie nie wiadomo, czy nadal jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, gdyż nie przedstawił nawet stosownego zaświadczenia, jakie załączał do poprzednich wniosków. Brak dokumentów źródłowych objętych wezwaniem pozostawia bez odpowiedzi wciąż w pełni aktualne pytania, w szczególności o wydatki gospodarstwa domowego skarżącego oraz o źródło, z którego są one pokrywane. Nie można również poczynić ustaleń faktycznych na temat osób, które to gospodarstwo tworzą, oraz ich możliwości płatniczych. Niewykonanie wezwania wyklucza zatem uwzględnienie wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.