I SA/Gl 999/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-11-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo twierdzeń o braku dochodów i oszczędności, strona ponosi bieżące opłaty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, a dodatkowo zapłaciła znaczną kwotę zobowiązania podatkowego w krótkim czasie przed złożeniem wniosku o prawo pomocy. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym został odmówiony.
Stan faktyczny
Z.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada oszczędności i znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentów dotyczących wydatków domowych, wyciągów bankowych oraz zeznań podatkowych. Strona przedłożyła część dokumentów, jednakże referendarz sądowy uznał, że sytuacja materialna nie została przedstawiona w sposób wiarygodny, zwłaszcza w kontekście zapłaty znaczącego zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy; W dniu 4 października 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, wpłynął wniosek Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotowała, że nie posiada żadnych oszczędności i kapitału, z którego mogłaby uiścić opłatę sądową. Wyjaśniła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i życiowej, a uiszczenie wpisu od skargi z pewnością wywoła znaczny uszczerbek dla koniecznego utrzymania jej i rodziny. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach - zawartego w druku PPF - wynika, że wnioskująca posiada dom jednorodzinny o pow. 157,30 m². Z.K. nie ma zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości przekraczającej 3000 euro. Oświadczyła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem. Żadne z nich nie osiąga dochodu. Dokonawszy analizy treści wniosku oraz akt sądowych i administracyjnych, pismem z dnia 7 października 2010 r., referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz nadesłanie dokumentów źródłowych, w szczególności przez: 1) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; koszty ubezpieczenia; aktualny nakaz płatniczy podatku od nieruchomości itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należało dodatkowo wskazać kto i w jakiej wysokości partycypuje w ponoszeniu rzeczonych opłat; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże opłat należy przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; dodatkowo należało wykazać sposób ponoszenia tychże wydatków (przelew bankowy, ostemplowany dowód wpłaty, itp.); 2) przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i pozostałe osoby pozostające w gospodarstwie domowym, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich sześciu miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; 3) nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2009 złożonych przez skarżącą oraz inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym. W wypadku, gdyby którekolwiek z tych zeznań nie zostało złożone, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego; 4) nadesłanie aktualnego zaświadczenia właściwego organu wymieniającego wszystkie osoby zameldowane w nieruchomości położonej w C. przy ul. [...]; 5) wskazanie źródła finansowania wydatków, o których mowa w pkt 1 niniejszego wezwania oraz innych zwyczajowo przyjętych wydatków, w tym: żywności, odzieży, środków czystości itp.; 6) złożenie oświadczenia czy w chwili obecnej skarżąca bądź jej mąż korzystają z jakiejkolwiek formy pomocy społecznej (zasiłki celowe, stałe itp.); w przypadku odpowiedzi twierdzącej należało nadesłać kopie stosownych decyzji organów bądź zaświadczenia potwierdzające tę okoliczność. W cytowanym wyżej piśmie referendarza zawarto pouczenie, w myśl którego niezastosowanie się do wezwania w siedmiodniowym terminie lub zakresie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy. W ramach pisma procesowego z dnia 21 października 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że miesięczne wydatki ponoszone przez Państwa K. na żywność, odzież, środki czystości oscylują w granicach 650,00 zł. Syn Państwa K., zameldowany na ul. [...] w C., nie partycypuje w utrzymaniu rodziców, jest osobą pełnoletnią i samodzielną finansowo. Wydatki w gospodarstwie Państwa K. ponoszone są przez nich w równych częściach. Do ww. pisma dołączono: zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w C. z dnia 19 października 2010 r., z którego wynika, że Z.K. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna w okresie od 24 kwietnia 2008 r. do 9 listopada 2008 r.; zaświadczenie wspomnianego urzędu dokumentujące status A.K. jako osoby bezrobotnej od dnia 21 listopada 2008 r.; potwierdzenie wpłaty gotówkowej na rzecz A Sp. z o.o. na kwotę 103,91 zł tytułem dostawy energii elektrycznej; dowód wpłaty gotówkowej z tytułu dostawy gazu na kwotę 319,09 zł; dokument wpłaty 252,28 zł na rzecz B S.A.; potwierdzenie zameldowania Z. i A.K. oraz M.K. w nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] . W dniu 9 listopada 2010 r., w przedłużonym przez referendarza sądowego terminie do uzupełnienia wniosku, do Sądu wpłynęło zaświadczenie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia 22 października 2010 r., z którego wynika, że do dnia jego wystawienia Z.K. nie złożyła zeznania o dochodzie osiągniętym w roku podatkowym 2009. Wpis sądowy od skargi wynosi w tej sprawie 381 zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 w zw. z art. 211 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Taki stan pewności w tej sprawie nie został osiągnięty. Należało w tym miejscu zwrócić uwagę, na fakt, iż strona skarżąca na bieżąco ponosi opłaty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, twierdząc jednocześnie, że nie posiada jakichkolwiek źródeł dochodu ani oszczędności. Z nadesłanych dokumentów źródłowych i oświadczenia strony skarżącej z dnia 21 października 2010 r. wynika wszak, że stałe miesięczne wydatki w jej gospodarstwie domowym wynoszą około 1.110,00 zł, w tym koszty żywności, odzieży i środków czystości. Z drugiej strony, nie dołączono do wniosku jakiegokolwiek zaświadczenia o ewentualnym zadłużeniu lokalu, który jest zajmowany przez skarżącą, jej męża i syna. Przytoczona wyżej konkluzja pozwoliła uznać referendarzowi sądowemu, że sytuacja materialna i finansowa strony skarżącej została w tej sprawie przedstawiona w sposób odbiegający od stanu rzeczywistego, aby zwiększyć szanse uzyskania prawa pomocy. Konkluzja ta doznaje wzmocnienia przez okoliczność zapłaty ciążącego na skarżącej zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w łącznej kwocie 20.883,00 zł. Z informacji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 4 października 2010 r. wynika bowiem, że zobowiązanie skarżącej wygasło w dniu zapłaty podatku, tj. 6 września 2010 r., a więc w czasokresie, w którym Z.K. starała się o przerzucenie ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa, a tym samym na innych obywateli. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło