I SA/Ka 1049/03

Dnia 28 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Madej Sędziowie: NSA Małgorzata Wolf - Mendecka WSA Krzysztof Winiarski (spr.) Protokolant: Anna Florek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania podania w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kwotę [...] ([...]) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz T. ustalił B. K. wymiar podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł. za 2003 r. Na powyższą decyzję do Burmistrza skierowane zostało pismo zatytułowane: "dot. zbiorowego odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na okoliczność otrzymanej decyzji w dniu [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości – gruntów za 2003 r." Pismo to zostało podpisane przez podatnika oraz kilkunastu mieszkańców tej samej ulicy i ulic przyległych. W powyższym piśmie, jego sygnatariusze podkreślili, że udostępnili część prywatnych gruntów na poszerzenie modernizowanej drogi z chodnikami. Podnieśli, że nadal każe się im płacić za grunt, który nie użytkują. Mając na uwadze powyższe wnieśli o geodezyjne wytyczenie działek wg stanu aktualnego, z pomniejszeniem ich powierzchni do opłat, dokonanie zmian w księgach wieczystych, zwrot nadpłaconego podatku, wypłatę należności za udostępniony od 1968 r. grunt i in. Postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium odwoławcze w K. pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 222 ustawy Ordynacja podatkowa odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać: - zarzuty przeciw decyzji, - określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania, - wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. W ocenie organu odwoławczego tzw. "odwołanie zbiorcze" dotyczy wprawdzie decyzji organu pierwszej instancji, doręczonej podatnikowi w dniu [...] 2003 r., ale brak w nim jakichkolwiek konkretnych zarzutów dotyczących decyzji wymiarowej za rok 2003. Jak stwierdziło Kolegium, rozpatrywanie zbiorowych wniosków i żądań nie może następować niejako "przy okazji" postępowania podatkowego, tym bardziej, że dotyczą one m.in. spraw własności gruntów i geodezyjnego wytyczenia działek. W skardze na powyższe postanowienie, strona zarzuca organowi pierwszej instancji złe, zawyżone naliczanie podatku od nieruchomości za rok 2003. Skarżący powtórnie podnosił, iż w 1968 r. udostępniona została część prywatnych gruntów na poszerzenie modernizowanej wówczas drogi i chodników. Tymczasem nadal każe się podatnikom płacić za grunt, który nie jest przez nich użytkowany. Podkreślił, iż zawyżona została powierzchnia opłat. Skarżący uważa, iż Kolegium winno było rozpatrzyć zbiorowe odwołanie, ponieważ dotyczyło ono decyzji z dnia [...] r. oraz rozstrzygnąć wszystkie postawione w nim wnioski. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Prawdą jest to, co podkreślił organ odwoławczy w objętym skargą postanowieniu, że odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie (art. 222 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). Przede wszystkim trzeba jednak podkreślić, iż tzw. "zbiorowe odwołanie" zawiera istotny zarzut dotyczący decyzji organu pierwszej instancji. Wskazuje na zawyżenie ustalonego podatku, z uwagi na jego naliczanie od większej powierzchni niż ta, którą organ podatkowy winien był brać pod uwagę. Użycie takiego sformułowania w piśmie kierowanym do organu, w następstwie wydania decyzji podlegającej zaskarżeniu, nawet przy bezprzedmiotowości (w prowadzonym postępowaniu podatkowym) innych poruszanych w nim kwestii, powoduje, iż nie można nie zająć stanowiska w przedmiocie zarzutów odnoszących do ustalonej przez organ podstawy opodatkowania. W szczególności organ winien był w postępowaniu, zgodnym z wymogami Ordynacji podatkowej, zweryfikować, czy wskazywane przez podatnika części działki gruntu, które zostały wydzielone pod drogi publiczne, nie przeszły z mocy prawa na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa (np. na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Dz. U. z 2000 r. nr 46, poz. 543) Należy także podnieść, iż odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej. W wypadku, gdy nie spełnia ono wymogów określonych przepisami prawa (por. art. 222 O.p.) organ podatkowy ma obowiązek podjęcia działań w celu usunięcia braków formalnych, tj. wezwania wnoszącego podanie do usunięcia tych braków w terminie 7 dni, z pouczeniem że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej). Dopiero nieuzupełnienie przez stronę rzeczywistych braków odwołania sprawia, iż można je pozostawić bez rozpatrzenia w trybie art. 228 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ odwoławczy winien był zatem dokonać merytorycznego rozpatrzenia odwołania w zakresie, w jakim odnosi się ono do rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. W postępowaniu podatkowym nie mogły być natomiast rozpatrzone zarzuty skarżącego odnoszące się do regulacji ksiąg wieczystych, jak też granic nieruchomości. Mając na uwadze naruszenie przez organ w zaskarżonej decyzji przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) z związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), orzekł jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).