I SA/Ka 1074/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Madej Sędziowie: NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.) WSA Krzysztof Winiarski Protokolant: Anna Florek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. sprawy ze skargi E. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania podania w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz T., działając na podstawie art. 21 i 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. nr 9, poz. 84 z 2002 r.), ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U. Nr 94, poz. 431 z późn. zm.) oraz uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od tego podatku w 2003 r., ustalił A. C. i M. C. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł za 2003 r. Kwota ta obejmowała: - budynki mieszkalne lub ich części ([...] zł), - budynki mieszkalne o wysokości [...] – [...] ([...] zł), - pozostałe budynki – garaż ([...] zł ). W decyzji tej wskazano także, iż podatek rolny za grunty orne klasy B/RV o powierzchni [...] m2 nie został naliczony ( kwota podatku [...] zł). W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono ponadto, iż wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie złożonego wykazu ( informacji ) dotyczącej nieruchomości oraz danych z ewidencji gruntów i budynków Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami. Powyższa decyzja została wysłana na adres: C. A. i M., ul. [...] , T., a odebrała ją E. C. w dniu [...] 2003 r. W dniu [...] 2003 r. do Burmistrza Miasta T. skierowane zostało pismo zatytułowane : "dot. zbiorowego odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na okoliczność otrzymanej decyzji w dniu [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości – gruntów za 2003 r." Pismo to zostało podpisane przez E. C. oraz kilkunastu mieszkańców tej samej ulicy oraz ulic przyległych. W powyższym piśmie jego sygnatariusze podkreślili, że udostępnili część prywatnych gruntów na poszerzenie modernizowanej drogi z chodnikami. Podnieśli, że nadal każe się im płacić za grunt, który użytkują. Mając na uwadze powyższe wnieśli o geodezyjne wytyczenie działek wg stanu aktualnego, z pomniejszeniem ich powierzchni do opłat, dokonanie zmian w księgach wieczystych , zwrot nadpłaconego podatku, wypłatę należności za udostępniony od 1968 r. grunt i in. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odwołanie E. C. pozostawiło bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 222 ustawy Ordynacja podatkowa, odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać : - zarzuty przeciw decyzji, - określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania, - wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. W ocenie organu odwoławczego tzw. "odwołanie zbiorcze" dotyczy wprawdzie decyzji organu pierwszej instancji, doręczonej "państwu C." w dniu [...] 2003 r., ale brak w nim jakichkolwiek konkretnych zarzutów dotyczących decyzji wymiarowej za rok 2003. Jak stwierdziło Kolegium, rozpatrywanie zbiorowych wniosków i żądań nie może następować niejako "przy okazji" postępowania podatkowego, tym bardziej, że dotyczą m.in. spraw własności gruntów i geodezyjnego wytyczenia działek. Postanowienie to, podobnie jak decyzja organu pierwszej instancji przesłana została na imię i nazwisko M.C. i A. C.. Skargę na powyższe postanowienie wniosła E. C., która zarzuciła organowi podatkowemu "złe naliczanie podatku od zawyżonej powierzchni od gruntów za rok 2003", Skarżąca powtórnie podniosła, iż w 1968 r. udostępniona została część prywatnych gruntów na poszerzenie modernizowanej wówczas drogi i chodników. Tymczasem nadal podatnicy zobowiązani są płacić za grunt, który nie jest przez nich użytkowany. Podkreśliła, iż zawyżona została powierzchnia opłat. Skarżąca wyraziła przekonanie, iż Kolegium winno było rozpatrzyć zbiorowe odwołanie, ponieważ dotyczyło ono decyzji z dnia [...] r. oraz rozstrzygnąć wszystkie postawione w nim wnioski. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zauważyć przede wszystkim należy, iż decyzja Burmistrza T. ustalająca podatek od nieruchomości za 2003 r. została skierowana do nieżyjących podatników. A. C. zmarł bowiem w dniu [...] 2001 r. ( co wynika z przedłożonego do akt sprawy aktu zgonu), a jego matka – M. C. zmarła jeszcze przed synem. Powyższe oznacza, iż koniecznym będzie w pierwszej kolejności ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za zobowiązanie z tytułu przedmiotowego podatku od nieruchomości. Tymczasem organ odwoławczy rozpatrując zaskarżone postanowienie przyznał przymiot strony zarówno M. C., A. C. jak i E. C. ( żonie A.C.). Następnie, przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia podkreślić trzeba, iż wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, tzw. "zbiorowe odwołanie" zawiera istotny zarzut dotyczący decyzji organu pierwszej instancji. Wskazuje bowiem na zawyżenie ustalonego podatku, z uwagi na jego naliczanie od większej powierzchni niż ta, którą organ podatkowy winien był brać pod uwagę. Użycie takiego sformułowania w piśmie kierowanym do organu, w następstwie wydania decyzji podlegającej zaskarżeniu, nawet przy bezprzedmiotowości ( w tym postępowaniu ) innych poruszanych w nim kwestii, powoduje, iż nie można nie zająć stanowiska w przedmiocie zarzutów odnoszących do ustalonej przez organ podstawy opodatkowania ( zważywszy chociażby na regulację prawną zawartą w art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – Dz. U. Nr 46, poz. 543 z 2000 r. z późn. zm.). Odwołanie jest bowiem podaniem w rozumieniu art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej. Zatem, w wypadku, gdy nie spełnia ono wymogów określonych przepisami prawa wynikającymi z art. 222 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ma obowiązek podjęcia działań w celu usunięcia braków formalnych, tj. wezwania wnoszącego podanie do usunięcia tych braków w terminie 7 dni, z pouczeniem że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Dopiero nieuzupełnienie przez stronę rzeczywistych braków odwołania sprawia, iż można je pozostawić bez rozpatrzenia w trybie art. 228 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Na marginesie zauważyć należy, iż skarżąca ( pomijając kwestię posiadania przez nią statusu strony w postępowaniu podatkowym dotyczącym zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r.) zarzuca – co jest niezrozumiałe – zawyżenie podatku od gruntów, którego wymiar ustalono przecież w decyzji organu pierwszej instancji na [...] zł. Mając na uwadze naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Wobec uchylenia zaskarżonego postanowienia, uwzględniono wniosek strony o zwrot kosztów postępowania sądowego ( art. 200 cyt. ustawy ).