I SA/Ka 1104/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Małgorzata Walentek, Protokolant staż. ref. Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2004 r. na rozprawie przy udziale --- sprawy ze skargi A Spółka z o. o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania celnego umorzyć postępowanie sądowe. W dniu [...] reprezentująca stronę Agencja Celna B zgłosiła na formularzu SAD OBR nr [...] do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci leków o nazwie [...], uprzednio objętych procedurą składu celnego. Wartość celną towaru zadeklarowano na podstawie faktur zakupu oraz zastosowano stawkę celną obniżoną. W toku kontroli przeprowadzonej w siedzibie Spółki A wynikało, że Spółce w latach [...] udzielono upustu rzędu [...] % na podstawie zawartych umów. Udzielane upusty nie były uwzględniane przy określaniu wartości celnej towaru, pomimo, że były ujmowane w rozliczeniach pomiędzy kontrahentami, pomniejszając zobowiązania finansowe Spółki A. Uwzględniając dokonane ustalenia Naczelnik Urzędu Celnego w K. postanowieniem z [...] wszczął z urzędu postępowanie w celu ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanych towarów oraz kwoty wynikającej z długu celnego. W toku postępowania pismem z dnia [...] Spółka A wniosła o wystąpienie przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. do Ministra Finansów z wnioskiem o uzyskanie porady Światowej Organizacji Celnej (WCO), w kwestii wpływu upustów przyznawanych importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego na wartość celną importowanych towarów oraz o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa do chwili rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia. Postanowieniem z [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. odmówił zawieszenia postępowania wyjaśniając, że zajęcie stanowiska przez Światową Organizację Celną (WCO) nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, zatem nie może być traktowane jako zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie z uwagi na naruszenie przepisów art. 91 ust. 2 Konstytucji, postanowień art. III lit. d Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej z 15 grudnia 1950 r. pkt 2 i 3 załącznika II tekstu Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych oraz art. 201 § 1 pkt 2, art. 203 i art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ podzielił stanowisko zaprezentowane w postanowieniu organu pierwszej instancji. Wskazał, że występująca rozbieżność stanowisk pomiędzy stroną a organem celnym w toczącym się postępowaniu nie stanowi podstawy do wystąpienia o wydanie opinii do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, a tym samym do zawieszenia tego postępowania w trybie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnił, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono w sobie miało być przedmiotem odrębnego postępowania, tj. w oderwaniu od sprawy na tle której wystąpiło, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Organ zwrócił uwagę, iż w przedmiotowej sprawie nie chodzi o wyjaśnienie rozbieżności prawnych, a rozstrzygnięcie sporu co do faktu. Zdaniem organu, kwestia rzeczywistego przysługiwania importerowi stałego rabatu na sprowadzany z zagranicy towar a w konsekwencji zasadność uznania, że wartość celna towaru odbiega od wartości deklarowanej, podlegają swobodnej ocenie organu administracyjnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka A wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Zarzuciła przy tym naruszenie przepisów uprzednio powołanych w zażaleniu oraz naruszenie przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 219 tej ustawy. W obszernym uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że rozstrzygnięcie kwestii wpływu upustów przyznanych importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego na wartość importowanych towarów nie znajduje się w kompetencjach organu prowadzącego postępowanie celne ale w gestii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO), który należy uznać za organ w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Dla uzasadnienia swojego stanowiska skarżąca odwołała się do ratyfikowanych przez Polskę umów międzynarodowych, wskazała na specyfikę przedmiotowej sprawy, szeroko omawiając jej aspekty oraz odmienność praktyki w Unii Europejskiej w tym zakresie. Podkreśliła, że to właśnie z powodu rozbieżności pomiędzy stanowiskiem prezentowanym przez skarżącą i organy celne konieczne jest rozstrzygnięcie sporu przez wskazany organ. W ocenie skarżącej przesądzenie tej kwestii przez niezależny organ stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu szeroko odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że decyzją z [...], doręczoną stronie [...], Naczelnik Urzędu Celnego w K. rozstrzygnął merytorycznie w sprawie zgłoszenia celnego SAD OBR nr [...] z [...], które uznał za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej importowanego towaru. W wyniku odwołania Dyrektor Izby Celnej uchylił powyższą decyzję i umorzył postępowanie w sprawie wskutek stwierdzenia naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Przepis ten ustanawia zakaz wydawania przez organ celny decyzji po upływie trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach przed 1 stycznia 2004 r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 na wstępie powołanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi. Art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy z innych przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Nie wnikając w merytoryczną zasadność argumentów skargi w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania dotyczy kwestii proceduralnych i ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Stanowi ono fragment toczącego się postępowania administracyjnego zmierzającego do rozpoznania i rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy, jest więc ściśle związane z tym postępowaniem. Z akt administracyjnych oraz wyjaśnień organu odwoławczego zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że Dyrektor Izby Celnej uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. w sprawie zgłoszenia celnego SAD OBR nr [...] z [...], które organ uznał za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej importowanego towaru i umorzył postępowanie w sprawie. Od decyzji tej strona nie złożyła skargi do sądu administracyjnego. Umorzenie postępowania administracyjnego oznacza zakończenie sprawy bez merytorycznego jej rozstrzygnięcia. Zatem skoro kwestia zagadnienia wstępnego wiąże się z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy to oczywistym jest, że umorzenie postępowania, które niweczy możliwość wydania decyzji co do istoty sprawy, ma ten skutek, że niweczy ono również czynności podjęte w toku tego postępowania pozostające w związku z jego merytorycznym zakończeniem. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty, i temu powinna służyć działalność orzecznicza administracji publicznej zmierzająca do konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Warszawa 2003 r., str. 468). Ponieważ, jak już wskazano wyżej, decyzja taka nie została wydana wskutek umorzenia postępowania w sprawie, to bezprzedmiotowym stało się postępowanie sądowe w przedmiocie kontroli postanowienia o odmowie zawieszenia tego postępowania, które ostatecznie umorzono. Z tych to względów, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 160 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) postępowanie sądowe umorzył. SW