I SA/Ka 1174/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-09-13
Skład orzekający: Henryk Wach, Tadeusz Michalik, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne miały podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru zadeklarowanej przez stronę, czy też obowiązane były przyjąć tę wartość z faktury przedstawionej przez skarżącego, w szczególności w kontekście stosowania przepisów dotyczących podatku VAT i akcyzowego przy ustalaniu wartości celnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne miały podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru, ponieważ skarżący przedstawił zaniżoną cenę zakupu w porównaniu do cen rynkowych podobnych pojazdów. Jednakże, organy celne błędnie zastosowały stawki podatku VAT i akcyzowego przy ustalaniu wartości celnej pojazdu, co miało wpływ na wynik sprawy. W szczególności, zastosowano nieprawidłową stawkę podatku akcyzowego dla pojazdu wyprodukowanego w 1989 roku, a także odliczono podatek VAT, który w tamtym okresie nie obowiązywał dla tego typu transakcji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kwestionowania przez organy celne wartości celnej samochodu marki Ford Fiesta sprowadzonego z Niemiec. Skarżący zadeklarował wartość celną opartą na umowie kupna-sprzedaży, która została zakwestionowana przez organy celne jako zaniżona w porównaniu do cen rynkowych. Organy celne ustaliły wartość celną metodą "ostatniej szansy", pomniejszając wartość rynkową o podatek VAT i akcyzowy. Skarżący zarzucił błędy w wyliczeniach, w szczególności dotyczące stawki podatku akcyzowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, WSA Małgorata Jużków (spr), Protokolant Ewa Olender, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru. 1/uchyla zaskarżoną decyzję, 2/zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 10 (dziesięć) zł. Tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowych
Sygn. akt 3/I SA/ Ka 1174 /03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 207 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 3 i § 4, art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 65 § 4 pkt 2b, art.70 § 2, art.98 § 1, art. 101 § 2, art. 212 § 1, § 2 i § 3, art. 222 § 1, art. 242 § 3, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( tekst jednolity w Dz. U. Nr 75, poz. 802 z 2001 r. ze zm.) Naczelnik Urzędu Celnego w K. uznał zgłoszenie celne dokonane na jednolitym dokumencie administracyjnym SAD z dnia [...] września 2002 r nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i momentu powstania długu celnego. Zgłoszenie dotyczyło sprowadzonego z Niemiec samochodu marki Ford Fiesta, rok produkcji 1989, pojemności 1097 cm przez Z. D.
Organ celny pierwszej instancji zakwestionował wartość celną samochodu zadeklarowaną przez stronę w wysokości [...] EUR, wynikającą z przedstawionej umowy kupna. Ustalił bowiem na podstawie opinii nr [...], że średnia cena sprzedaży na rynku niemieckim samochodu tej marki, rok produkcji 1989, o zbliżonych parametrach technicznych wynosi [...] EUR. Porównanie tej ceny z ceną określona w umowie wykazało, że jest ona znacznie od niej wyższa.
Powołując się na art. 29 § 1 w związku art. 23 § 7 Kodeksu celnego Dyrektor Urzędu Celnego w K. określił wartość celną pojazdu metodą "ostatniej szansy" na kwotę [...] EUR. Przyjął wartość rynkową samochodu na podstawie opinii rzeczoznawcy z dnia [...]r., który w swoich wyliczeniach posiłkował się katalogiem "Pojazdy samochodowe- Wartości Rynkowe IX-2002". Wynosiła ona [...] zł. Następnie wartość rynkową pomniejszył o 22 % podatku VAT, 3,1 % podatku akcyzowego i otrzymaną w ten sposób kwotę [...] zł podzielił przez aktualny w dniu powstania długu celnego kurs EUR, uzyskując wskazaną wyżej wartość celną samochodu. Wyjaśnił również podstawy faktyczne i prawne przyjęcia dnia [...] r. jako daty powstania długu celnego.
Jako podstawę prawną swej decyzji, oprócz wskazanych już przepisów Kodeksu celnego Naczelnik Urzędu Celnego w K. wskazał ust. 1 lit. d, ust. 5 pkt 1 części pierwszej– Postanowienia wstępne A. Stawki celne, reguły I Części pierwszej C. ogólne Reguły Interpretacji polskiej Nomenklatury Scalonej i części drugiej– Tabela stawek celnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639), art. 16 w związku z art.17 Protokołu 4 stanowiącego załącznik do Dziennika Ustaw Nr 104, poz. 662 z dnia 4 września 1997 r. (Porozumienie (...) między Rzeczypospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi, podpisane w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. ze zm.)
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. D. wniósł o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem ceny transakcyjnej samochodu na jaką opiewa umowa zakupu, wyliczenie wartości celnej w oparciu o przedstawioną przez niego opinię rzeczoznawcy z dnia [...] r. nr [...] w części określającej wartość przedmiotowego samochodu na rynku niemieckim na kwotę [...] EUR, przyjęcie wartości celnej towaru zgodnie z dokumentem SAD w kwocie [...] EUR ( [...] EUR + [...] EUR- transport). W uzasadnieniu zarzucił, że dokonane przez organ celny wyliczenia są błędne i zawyżone. Dla porównania wskazał, że podobny samochód na rynku niemieckim kosztował w 2000 r. [...] DM, co w przybliżeniu odpowiada kwocie [...] EUR, a tym samym po upływie dwóch lat jego cena spadła. Nadto podniósł, ze gdyby organ celny przy szacowaniu wartości celnej samochody uwzględnił podatek VAT i podatek akcyzowy w wysokości 65 %, to ustalona cena byłaby zbliżona do ceny transakcyjnej. Za niezrozumiała uznał wyliczenia z których wynika, że cena samochodu Ford Fiesta CLX 1,1 , rocznik 1989 przekracza dwukrotnie wartość ustaloną przez biegłego rzeczoznawcę.
Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją nr [...], art. 262 ustawy Kodeks celny, art. 4 ust. 1) ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz zmianach niektórych ustaw (Dz. U. Nr 41, poz.365) uznał częściowo zasadność zarzutów podniesionych przez Z. D. i zaskarżoną decyzję uchylił w całości przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że organ celny błędnie przyjął do swoich wyliczeń kwotę [...] zł określoną przez rzeczoznawcę w opinii, która nie wynikał z katalogu EUROTAX wykorzystywanym powszechnie przez organy celne do ustalania wartości celnej pojazdu metodą ostatniej szansy. Nadto do oceny wiarygodności ceny transakcyjnej organ winien wykorzystać notowania na rynku kraju eksportu. Zauważył również iż organ uchybił wymogom art. 210 Ordynacji podatkowej, gdyż uzasadnienie wydanej decyzji nie przekonywało co do jej prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności rozstrzygnięcia oraz nie ocenił dokumentów nadesłanych przez stronę i nie ustosunkował się do podniesionych przez nią zarzutów.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego, jego ocenie i rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w K. na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 13 § 3 pkt 4 i § 4, art. 2§ 2, art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 30 § 1 pkt 5, art.65 § 4 pkt 2b, art. 69, art. 70 § 2, art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1, art.222 § 1, art. 262, art. 277 Kodeksu celnego, ust. 1pkt d, ust. 5 pkt 1 części pierwszej- Postanowienia wstępne A. Stawki celne i części drugiej- Tabela stawek celnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639 ze zm.), art. 16 pkt 1a, art. 17 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczypospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi, podpisanym w Brukseli w dniu 24 czerwca 1997 r.(Dz. U. Nr 104, poz.662 ze zm.) uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne dokonane na dokumencie SAD nr [...] przyjęte w dniu [...] września 2002 r. w następstwie czego objął towar procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym i określił kwotę wynikającą z długu celnego.
Organ celny pierwszej instancji zakwestionował wartość celną samochodu zadeklarowaną przez stronę w wysokości [...] EUR, wynikającą z przedstawionej umowy kupna. Ustalił bowiem na podstawie katalogu SUPERSCHWACKE, że średnia cena sprzedaży na rynku niemieckim samochodu tej marki, rok produkcji 1989, o zbliżonych parametrach technicznych wynosi [...] EUR. Porównanie tej ceny z ceną określona w umowie wykazało ponownie, że jest ona znacznie od niej wyższa.
Powołując się na art. 29 § 1 w związku art. 23 § 7 Kodeksu celnego Naczelnik Urzędu Celnego w K. określił wartość celną pojazdu metodą "ostatniej szansy" na kwotę [...] EUR. Dla jej ustalenia przyjął wartość rynkową samochodu w kwocie [...] zł na podstawie opinii firmy "A" przedstawiciela Eurotax, Biuro Rzeczoznawcy Techniki motoryzacyjnej i Ruchu Drogowego z dnia [...]r., która w swoich wyliczeniach posiłkowała się katalogiem EUROTAX II-2002. Następnie wartość rynkową pomniejszył o 22 % podatku VAT i 3,1 % podatku akcyzowego, a otrzymaną w ten sposób kwotę [...] zł podzielił przez aktualny w dniu powstania długu celnego kurs EUR, uzyskując wskazaną wyżej wartość celną samochodu. Dalej uzasadniając wydaną decyzję organ celny podkreślił, że wartością celną towarów jest, stosownie do art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar faktycznie sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 ustawy. Dalej podnosił, iż przepisy Kodeksu celnego przewidują możliwość ochrony interesów państwa przed posługiwaniem się przez podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą niewiarygodnymi dokumentami, upoważniając w takim przypadku organy celne do odmowy przyjęcia wartości transakcyjnej.
W niniejszej sprawie zasadniczymi powodami zakwestionowania wartości transakcyjnej sprowadzonego samochodu były wyniki badania technicznego oraz cena jego zakupu określona na umowie na kwotę [...] EUR, która była znacznie zaniżona w porównaniu do ceny samochodu tej samej marki, o podobnych parametrach, wyprodukowanego w 1989 r., a określonej na podstawie notowań giełdowych na rynku eksportera (katalog SUPERSCHWACKE nr 9/2002), która wynosiła [...] EUR i była o znacznie niższa od wartości wskazanej w umowie. Zastosowanie więc w tym przypadku art. 23 § 7 Kodeksu celnego było uzasadnione.
Uznał, że ustalenie wartości celnej samochodu metodą "ostatniej szansy", po uprzednim wyeliminowaniu metod określenia tej wartości opisanych w art. 26 do 28 było jedynie zasadne. Uzasadnił szczegółowo zastosowanie metody z art. 29 Kodeksu celnego. Powołał się na treść studium 1. 1. Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej ( WCO ). Wskazał na wyjaśnienia tegoż Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908 ze zm.). W dalszej kolejności organ I instancji wyjaśnił, że w swej decyzji powołał się na katalogi zawierające notowania cen pojazdów na rynku niemieckim wyprodukowane w roku 1989, które zawierają ceny uśrednione i nie wymagają żadnej korekty. Zasadnym było także przyjęcie wartości pojazdu na rynku polskim w kwocie [...] zł z opinii rzeczoznawcy, która odpowiada cenie z katalogu EUROTAX II/2002. Następnie kwotę [...] zł, określającą wartość rynkową importowanego samochodu pomniejszył o 22% podatku VAT i 3,1 % podatku akcyzowego. Otrzymaną w ten sposób kwotę [...] zł podzielono przez aktualny kurs EUR ( [...]), uzyskując wartość celną przedmiotowego samochodu w kwocie [...] EUR. Do wymiaru cła przyjęto obniżoną stawkę celną (0 %) dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej. Wyjaśnił także zasadę takowego obliczania, która ma na uwadze jednakowe traktowanie importerów, jak również niemożliwość ustalenia jakim podatkiem akcyzowym w istocie obciążony był pojazd, którego wartość posłużyła za wyjściową do przeprowadzenia kalkulacji na podstawie art. 29 Kodeksu celnego.
W odwołaniu od tej decyzji Z. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wydanie decyzji o uznaniu przedstawionego przez niego zgłoszenia celnego towaru za prawidłowe. Powtórzył także zarzuty podniesione w poprzednim odwołaniu dotyczące opinii biegłych, podnosząc dodatkowo, że ustalenie wartości spornego samochodu sporządzonej na wniosek organu celnego nie poprzedziło przeprowadzenie jego oględzin, a sposób wyliczenia długu celnego dalej jest błędny.
Dyrektor Izby Celnej w K. nie podzielił jego zarzutów i decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art.233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art.23 § 7, art.29 § 1, art.101 § 2 pkt 1), art.212 § 1 pkt1) i § 2, art. 262 ustawy Kodeks celny utrzymał w całości decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił szeroko uzasadnienie prawne wydanej decyzji ,jak również poczynione ustalenia faktyczne, które pokrywały się w całości z ustaleniami organu I instancji. Uznał za zasadne zakwestionowanie wartości transakcyjnej samochodu marki Ford Fiesta określonej umową kupna-sprzedaży z dnia [...] r. na kwotę [...] EUR, która była o 41 % niższa od ceny katalogowej sprzedaży podobnego samochodu na rynku niemieckim. Cena ta, wg wskazań SUPERSCHWACKE nr 9/2002 wynosiła [...]EUR i została potwierdzona przez uprawnionego rzeczoznawcę D. W.w piśmie z dnia [...] r. On również wskazał jego wartość na rynku polskim w kwocie [...] zł, powołując się na katalog EUROTAX II/2002. Cenę tą organ celny przyjął do wyliczenia wartości celnej spornego samochodu metodą ostatniej szansy. Pomniejszył ją o podatek VAT i 3,1 % podatku akcyzowego, co dało mu kwotę [...]zł, a po przeliczeniu kwotę [...] EUR. Wyjaśnił, że nie przyjął ceny [...] EUR wynikająca z opinii rzeczoznawcy dostarczonej na jego wezwanie przez importera, gdyż dla jej ustalenia wykorzystywany był materiał uzyskany na podstawie metody porównawczej do wartości na rynku niemieckim przybliżonego modelu samochodu FORD Fiesta. Nie wskazano jednak źródła owej wartości i jakiego przybliżonego modelu ona dotyczy, co nie pozwoliło organowi celnemu dokonać jej weryfikacji i porównać z materiałem źródłowym. Zdaniem organu odwoławczego nie mógł także czynić takich ustaleń dokonując przeliczeń walutowych wartości podobnego samochodu z katalogu SCHWACKELISTE 10/2002, gdyż byłoby to działanie sprzeczne z art.85 § 1 Kodeksu celnego, który określa, że należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Podkreślił też, że opłacalność zakupu pojazdu za granicą nie ma w świetle prawa celnego istotnego znaczenia dla ustalenia wartości celnej towaru.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. D. ponownie zakwestionował ustalenie wartości celnej wprowadzonego na polski obszar celny używanego samochodu marki Ford Fiesta wyprodukowanego 1989 r. W uzasadnieniu swojej skargi podniósł, że organ odwoławczy bezzasadnie podzielił pogląd organu celnego I instancji co do zasadności zakwestionowania zadeklarowanej przez niego wartości celnej samochodu i ustalenia prawidłowej jego wartości celnej wg "metody ostatniej szansy". Zarzucił, że uczynił to nieprawidłowo z jego pokrzywdzeniem, co w konsekwencji doprowadziło do powstania dużej różnicy pomiędzy wartością przyjętą przez zbywcę i nabywcę samochodu, a wartością określoną przez organ celny. Podniósł, iż przyjęta przez Urząd Celny wartość samochodu nie odpowiada jego realnej wartości i jest rażąco za wysoka. Za nieprawidłową i niezgodną z przepisami uznał przyjęte przez organ celny założenia do wyceny, tj. stawki podatku akcyzowego w wysokości 3,1 % zamiast 65 %. W jego ocenie, gdyby organ przyjął do wyliczeń stawkę 65 % podatku akcyzowego, to jego wyliczenia wartości celnej spornego samochodu pokrywały by się z jego ceną transakcyjną. Powtórzył także argumenty przytoczone w odwołaniu.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując w niej podstaw do zmiany swego stanowiska. W całej rozciągłości podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego co miało wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc 31 grudnia 2003 r. Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego i na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce wojewódzkie sądy administracyjne.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sprawy, w których skargi zostały wniesionego do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Rozpatrując skargę złożoną w niniejszej sprawie należy podkreślić, że w pierwszej kolejności należy ustalić czy organy celne miały podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru zadeklarowanej przez stronę, czy też obowiązane były przyjąć tę wartość z faktury przedstawionej przez skarżącego.
W tej kwestii Sąd podzielił stanowiska organów celnych. Zasadnicze znaczenie w tym zakresie ma art. 23 § 7 ustawy Kodeks celny. Wyklucza on możliwość uznania wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do zgłoszenia celnego, lub gdy nie zostaną one przez zgłaszającego dołączone. Łącznie zatem muszą wystąpić dwie przesłanki, aby można było kwestionować przedstawioną wartość transakcyjną towaru. Mianowicie, musi wystąpić brak wiarygodności dokumentów (lub brak samych dokumentów) oraz wykazanie przez organ celny przyczyn braku wiarygodności owych dokumentów. Konstrukcja przytoczonych wyżej przepisów nakłada na organ celny obowiązek wykazania przyczyn, dla których uznał on przedstawione dokumenty za niewiarygodne. Nadto sformułowanie tego zadania organu celnego w czasie przeszłym oraz nałożenie obowiązku uprzedniego uzasadnienia przyczyn zakwestionowania wartości transakcyjnej wskazuje, że postępowanie to powinno poprzedzać stwierdzenie, iż w danym przypadku mamy do czynienia z niewiarygodnym dokumentem. Trzeba także zwrócić uwagę ,że występujący w tym przepisie zwrot "z uzasadnionych przyczyn, jest wyrażeniem niedookreślonym, gdyż ustawodawca nie podał jego definicji. W tym stanie rzeczy np. wykazanie zaniżenia ceny transakcyjnej, może nastąpić jedynie przez porównanie tej ceny z innymi cenami transakcyjnymi stosowanymi na rynku z którego pochodzi kwestionowany towar. Nie może to być żadną miarą ustalenie intuicyjne, nie poparte dowodami. W niniejszej sprawie organ celny I instancji dokonał takiego porównania, a jako uzasadnioną przyczynę zakwestionowania wartości transakcyjnej wskazał kwotę [...] EUR, która w jego ocenie była zbyt niska w stosunku do ceny importowanych pojazdów podobnych oraz faktu braku odzwierciedlenia jego rzeczywistej wartości. Organ celny prawidłowo w tym celu wykorzystał notowania podobnych samochodów na rynku kraju eksportu (niemieckim) w katalogu SUPERSCHWACKE [...] EUR i z nią zestawił cenę transakcyjną wynikającą z umowy zakupu.
W niniejszej sprawie nie sposób zatem odmówić słuszności zakwestionowania wartości transakcyjnej sprowadzonego towaru, określonego na umowie zakupu przedstawionej przez importera wraz ze zgłoszeniem celnym. Tym samym organ celny, w ocenie Sądu orzekającego uzasadnił skutecznie przyczyny zakwestionowania wartości transakcyjnej importowanego towaru. Nie można natomiast zaakceptować wykazanej w decyzji organu odwoławczego różnicy pomiędzy ustaloną wartością sprowadzonego samochodu na rynku niemieckim, a wartością celną towaru metodą ostatniej szansy, która jest de facto szacowaniem tej wartości poprzez eliminowanie obciążeń podatkowych, tj. podatku VAT i podatku akcyzowego. Ustalaniem wartości netto, która w dalszym postępowaniu stanowi podstawę do wymiaru tych podatków z tytułu importu towarów. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji cena samochodu na rynku eksportera wynosiła [...] EUR, a na rynku krajowym po dokonanych przez organ celny przeliczeniach [...] EUR. Skarżący określił wartość celna towaru na kwotę [...]EUR, doliczając do ceny zakupu kwotę [...]EUR- kosztów transportu).
Przypomnieć w związku z tym należy także, że zgodnie z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) obowiązkiem organów celnych było między innymi podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W świetle przedstawionych spostrzeżeń dodatkowe wątpliwości budzi zasadność kalkulacji tzw. wartości czystej pojazdu przez pomniejszenie wartości katalogowej o podatek VAT wg stawki 22% oraz podatek akcyzowy wg stawki 3,1 %. Stawka ta ustalona została rozporządzeniem Ministra Finansów dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 148, poz. 1655 ze zm.) – załącznik nr 3 Tabela stawek podatku akcyzowego dla niektórych importowanych towarów, poz. 25 pkt 2.), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., co oznacza, iż ma zastosowanie do importu pojazdów samochodowych i innych pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób (...) o pojemności silnika poniżej 2.000 cm dokonywanych po tym dniu. Z kolei § 7a tego rozporządzenia stanowi, iż w przypadku importu samochodów, po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosuje się procentowe stawki podatku akcyzowego obliczone wg wzoru (...) Stawka ta nie może być jednak wyższa dla tego typu pojazdów niż 65 %. i wszedł on w życie w dniu 9 marca 2002 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 175). Tym samym organ celny błędnie ustalił stawkę podatku akcyzowego na 3,1 %, co miało istotne znaczenie dla ustalenia wartości celnej pojazdu, który został wyprodukowany w 1989 r., a zgłoszenie celne miało miejsce w dniu [...] września 2002 r. Nadto organ celny nie wyjaśnił dlaczego przyjął właśnie taką stawkę dla ustalenia wartości czystej samochodu, a stawkę 65 % podatku akcyzowego dla ustalenia należności podatkowych z tytułu importu ( w aktach sprawy nie ujawniono szczegółowych wyliczeń). Nie wyjaśnił także dlaczego dla ustalenia wartości netto samochodu wyprodukowanego w 1989 r. odliczył podatek VAT, który w tym czasie nie obowiązywał. Zastąpił on bowiem obowiązujący ówcześnie podatek obrotowy dopiero od roku 1993. Nie można zatem zaakceptować- w odniesieniu do samochodów wyprodukowanych w 1989 r., tj. przed wprowadzeniem podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego według stawki 22 % oraz podatku akcyzowego w wysokości 3,1 %, która odnosi się do importu samochodów przed upływem dwóch lat kalendarzowych od ich produkcji. Tym samym organ celny przyjął założenie, że samochód ten został sprowadzony do Polski przed upływem dwóch lat od jego produkcji, a więc w znacznie odległym terminie od daty zakupu samochodu przez skarżącego. W rozpatrywanej sprawie w odniesieniu do samochodu wyprodukowanego w 1989 r. byłby to rok 1991. Nie można też stosować przepisu rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2001 r. dla ustalenia stawki akcyzy dla samochodu sprowadzonego do Polski przed jego wejściem w życie. Można zatem ustalać cenę, jaką zapłacił skarżący za sporny samochód poprzez porównanie jej z cenami samochodów podobnych sprowadzonych w latach wcześniejszych. Danymi takimi organ celny dysponuje i mógł je wykorzystać z urzędu. W ocenie Sądu kwestia ustalenia wartości celnej jest istotą sprawy w przypadku zasadnego kwestionowania wartości celnej deklarowanej przez stronę i niedopuszczalne jest lakoniczne podanie informacji "wartość pojazdu przyjęto na podstawie informacji (...) po odjęciu 22 % podatku VAT i po odjęciu 3,1 % podatku akcyzowego", a tak uczyniły organy celne obu instancji. Sąd stwierdza, iż organ odwoławczy prawidłowo uznał za kwotę bazową kwotę [...] zł, gdyż do prowadzonych wyliczeń nie mógł przyjąć kwoty [...] zł na jaka wycenił wartość spornego samochodu biegły rzeczoznawca w opinii z [...] r. nr [...] ponieważ byłoby to mniej korzystne dla strony.
Reasumując Sąd stwierdza, że brak szczegółowych wyjaśnień, co do ustalenia wartości celnej pojazdu powoduje, że za uzasadniony należy uznać zarzut Z. D., iż zaskarżona decyzja zastała wydana z naruszeniem art. 29 § 1 Kodeksu celnego.
Na koniec Sąd zauważa, iż w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy także nie wyjaśnił dlaczego przyjął do czynionych wyliczeń stawkę 3,1 % podatku akcyzowego zamiast 65 % pomimo, że skarżący konsekwentnie podnosił taki zarzut w każdym wnoszonym odwołaniu, jak również w skardze.
Uwzględniając zatem całokształt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, z mocy art. 145 § 1 ust.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
Orzeczenie w zakresie kosztów znajduje uzasadnienie treści art. 200 powołanej wyżej ustawy, bowiem strona skarżąca uiściła tylko należną opłatę sądową w kwocie 10 (dziesięć) zł.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło