I SA/Ka 1257/03

WyrokWSA w Gliwicach2004-06-08

Skład orzekający: Stanisław Bogucki, Marek Kołaczek, Krzysztof Winiarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej pełnoletniemu domownikowi (mężowi strony) w sytuacji, gdy strona była nieobecna, a następnie mąż przekazał jej decyzję z opóźnieniem, jest skuteczne prawnie i od kiedy biegnie termin do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji podatkowej pełnoletniemu domownikowi (mężowi strony) w sytuacji nieobecności adresata jest skuteczne prawnie, jeśli domownik podjął się oddania pisma adresatowi. Data odbioru pisma przez domownika jest datą miarodajną dla biegu terminu do wniesienia odwołania. Brak wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, mimo opóźnienia, uniemożliwia jego uwzględnienie.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta S. wydał decyzje określające wysokość zaległości podatkowych C. H. z tytułu podatku od środków transportowych. Decyzje te zostały doręczone mężowi skarżącej, D. H., który odebrał je w dniu [...] 2002 r. i przekazał żonie dopiero w dniu [...] 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniami stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tych decyzji, uznając datę odbioru przez męża za datę doręczenia. Skarżąca wniosła skargę, kwestionując skuteczność doręczenia i wskazując na późniejsze otrzymanie decyzji od męża oraz na sposób doręczenia zastępczego przez pocztę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędziowie Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Protokolant Maciej Ćwiertniak, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.: z dnia [...] r. nr [...]oraz nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od środków transportowych oddala skargę Decyzjami z dnia [...] r. nr [...] oraz nr [...] Prezydent Miasta S. określił C. H. wysokość zaległości z tytułu podatków od środków transportowych za 1997 r. W dniu [...] 2002 r. Samorządowe Kolegium odwoławcze w K. wydało postanowienia opatrzone numerami [...] oraz [...] , którymi stwierdziło, że wniesione przez podatniczkę odwołania od wyżej wymienionych decyzji organu pierwszej instancji zostały wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniach w/w postanowień organ odwoławczy stwierdził, decyzję Prezydenta Miasta S. zostały doręczone podatniczce za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu [...] 2002r., za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w S.. W treści decyzji zawarte zostało pouczenie o przysługującym środku odwoławczym i warunkach jego wniesienia. Odwołania od tychże decyzji zostały przez stronę złożone w Kancerami Ogólnej Urzędu Miejskiego w S. w dniu [...] 2002 r. W konsekwencji powyższych ustaleń Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało konstatacji, iż przekroczony został przez podatniczkę 14 – dniowy termin do wniesienia odwołań, a to zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie pozostawienie odwołań bez rozparzenia. W treści odwołań od decyzji Prezydenta Miasta S. podatniczka nadmieniła, iż decyzje z dnia [...] r. otrzymała w dniu [...] 2002 r. W łącznej skardze na oba wyżej wymienione postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatniczka wniosła i ich uchylenie zarzucając naruszenie art. 223 § 2 pkt 1 w związku z art. 161 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a nadto naruszenie art. 120, 121 § 1, 122 i 149 tejże ustawy. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż decyzje Prezydenta Miasta S. zostały odebrane z Urzędu Pocztowego przez jej męża D. H., w dniu [...] 2002 r. Mąż przekazał przesyłkę skarżącej dopiero w dniu [...] 2002 r. i ten dzień uważa ona za dzień doręczenia w rozumieniu przepisów prawa podatkowego. Uwzględniając powyższe stanowisko, skarżąca zaakcentowała, że bieg terminu do złożenia odwołań od decyzji Prezydenta Miasta S. rozpoczął się z dniem [...] 2002 r. Podkreśliła, że wcześniej decyzja nie mogła jej zostać doręczona ponieważ w dniu [...] 2002 r. wróciła z O., gdzie prowadziła działalność gospodarczą. Podkreśliła, iż w świetle poglądu ukształtowanego orzecznictwie NSA, zastępcze formy doręczania pism rodzą wprawdzie domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi, ale domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Skarżąca wreszcie podkreśliła, iż nie składała odwołań w Kancelarii Urzędu Miasta, ale wysłała je listem poleconym w dniu [...] 2002 ., na dowód czego przedłożyła kserokopię polecenia nadania tych listów. Niezależnie od powyższego skarżąca zakwestionowała sposób dokonanego doręczenia zastępczego, zastosowanego przez Urząd Pocztowy. Zaznaczyła, iż Ordynacja podatkowa nie przewiduje możliwości doręczenia pisma poprzez pozostawienie go do odbioru w placówce pocztowej na okres siedmiu dni i zawiadomienie o tym adresata. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny z mocy przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. NR 153, poz. 1269) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonych postanowień pod tym kątem, stwierdzić należy, że nie naruszają one prawa, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt podatkowych, decyzje Prezydenta Miasta S. z dnia [...] roku, wysłane zostały przesyłką pocztową skierowaną do podatnika – C. H. (stempel pocztowy UP w S., na potwierdzeniu odbioru wskazuje daty nadania : [...] 2002 r. – w przypadku decyzji nr [...] oraz [...] 2002 r. – w przypadku decyzji nr [...]). Jak podkreśliła skarżąca obie przesłanki odebrał z Urzędu Pocztowego jej mąż – D. H. w dniu [...] 2002 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem oraz wskazaniem powyższej daty (k – 2 oraz 7 akt podatkowych). W końcowej części obie decyzje zawierają prawidłowe, tj. zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm. ; ustawa ta zwana będzie niżej "ustawą") poczucie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Zgodnie z przepisami ustawy, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby (art. 144 ustawy), przy czym osobom fizycznym doręczenia dokonuje się w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy siedzibie organu podatkowego, ewentualnie w miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 ustawy), a w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się, stosownie do art. 149 ustawy, za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Stosownie do art. 150 § 1 pkt 1 ustawy, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 lub art. 149, poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanym przypadku. Z powyższego przepisu wynika, iż dzień, w którym podatnik lub osoba uprawniona do odbioru kierowanych do niego pism , pobrał je z placówki pocztowej, dzień w którym dokonano tej czynności należy uznać za dzień odbioru pisma ze wszystkimi prawnymi konsekwencjami. W przeciwnym bowiem wypadku (tzn. w razie nie odebrania pisma złożonego na poczcie w terminie 7 dni), doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia w/w okresu przechowywania (art. 150 § 2 ustawy). W sytuacji, gdy nie jest sporne, że D. H.. – mąż skarżącej, odebrał w dniu [...] 2002 r. roku adresowane do skarżącej przesyłki, zawierające decyzje Prezydenta Miasta S., co potwierdził własnoręcznym odpisem, doręczenie dokonane w dniu [...] 2002 roku uznać należy za zgodne z wyżej cytowanymi przepisami art. 144 i art. 150 ustawy, a zatem – prawidłowe i w stosunku do skarżącej prawnie skuteczne. Powyższa data jest miarodajna dla oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w ustawowym terminie. W sytuacji, gdy zgodnie z art. 233 § 2 pkt 1 ustawy odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, zaś w stanie faktycznym niniejszej sprawy doręczenie dokonane zostało w dniu [...] 2002 roku, stwierdzić należy, że termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] 2002 roku ([...]). Wniesienie odwołania z uchybieniem tego terminu (nawet w dacie wskazanej przez stronę skarżącą, tj. [...] 2002 r.) stanowiło dla organu odwoławczego podstawę faktyczną do wydania zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, którego podstawę prawną stanowi art. 228 §1 pkt 2 ustawy. Fakt, że podatniczka otrzymała od męża powyższe decyzje dopiero w dniu [...] r. (po przyjeździe z O.) nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonych postanowień, a w szczególności nie wywołują, jak tego chce podatniczka, uznania daty [...] 2002 r., jako pierwszego dnia biegu 14 – dniowego terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność ta, w wypadku uprawdopodobnienia przez podatniczkę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, mogłaby uzasadniać natomiast przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ale tylko w razie złożenia przez zainteresowaną stosownego wniosku w trybie art. 161 ustawy. Podatniczka wnosząc z opóźnieniem odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W świetle art. 162 § 1 ustawy nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu z urzędu. Wobec powyższego, skoro brak jest ustawowych podstaw do uwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło