I SA/Ka 1262/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-06-03
Skład orzekający: Sędzia NSA Ryszard Mikosz, NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych jest uprawniony do złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Ordynacja podatkowa wyklucza możliwość ubiegania się przez płatnika o zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67 § 1, ponieważ płatnik jedynie przekazuje pobrany podatek do urzędu skarbowego i nie może odnosić się do niego interes publiczny. Płatnik odpowiada za podatek niepobrany lub pobrany, a niewpłacony, zgodnie z art. 30 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na decyzję Izby Skarbowej w K. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w B. odmawiającą umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń. J. M. zarzucił organom niewłaściwą wykładnię przepisów Ordynacji podatkowej, twierdząc, że jego sytuacja finansowa i zdrowotna uzasadnia zastosowanie ulgi podatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Mikosz Sędziowie: NSA Stanisław Bogucki NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.) Protokolant: Halina Modliszewska po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Izby Skarbowej w K. - Ośrodka Zamiejscowego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od osób fizycznych, oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w K. - Ośrodek Zamiejscowy w C. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń pracownikom za okres od [...] 1995 r. do dnia [...] 1996 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, podtrzymując w całości stanowisko Urzędu Skarbowego podkreślił, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę jest art. 67 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika (podkr. organu) lub interesem społecznym.
Jednocześnie Izba Skarbowa przypomniała, iż zaległości podatkowe J.M. za lata 1995-1996 powstały w wyniku naruszenia przez niego - jako płatnika, prawa podatkowego z racji nienależytego wypełniania obowiązków ciążących na płatniku podatku dochodowego od osób fizycznych. Nieprawidłowości te zostały stwierdzone przez organ podatkowy I instancji w decyzjach określających J. M. wysokość pobranego, a nie wpłaconego przez płatnika podatku dochodowego za lata 1995-1996 z tytułu wynagrodzeń wypłaconych zatrudnionym pracownikom.
Tymczasem, jak wywodził dalej organ, przepisy art. 67 cyt. ustawy nie przewidują w swojej treści wystąpienia płatnika z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę. Oznacza to, zdaniem organu, że płatnik odpowiada całym swoim majątkiem za niepobranie podatku od podatnika lub pobranie podatku w wysokości niższej od należnej oraz za niewpłacenie w terminie podatków do organu podatkowego, chyba że podatek nie został pobrany z winy podatnika (wówczas odpowiedzialność ponosi podatnik).
Izba Skarbowa wyjaśniła ponadto, iż w sytuacji gdy podatnik nie dopełnił obowiązków na nim ciążących, organ podatkowy zobowiązany jest na podstawie przepisu art. 30 Ordynacji podatkowej do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika, w której określa wysokość niepobranego lub pobranego a niewpłaconego podatku. Płatnika obciążają również odsetku za zwłokę należne od niewpłaconego w terminie podatku.
W konsekwencji organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji stwierdził, iż J. M. jest płatnikiem omawianego podatku, a więc podmiotem nieuprawnionym do występowania z wnioskiem w tym przedmiocie.
Decyzję tę J. M. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia w całości. Zarzucił organom podatkowym niewłaściwą wykładnię prawną art. 30 jak i art. 67 Ordynacji podatkowej, co w efekcie pozbawiło go możliwości obiektywnego rozpatrzenia sytuacji finansowej i zdrowotnej w jakiej się znalazł. Uznał zatem, iż w jego przypadku zachodzą przesłanki do zastosowania ulgi podatkowej po myśli art. 67 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała dotychczasowe stanowisko organów podatkowych, dodatkowo powołując się na wydany w analogicznej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2002 r. sygn. akt I SA/Ka 11/01.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 września 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji stwierdzić należy, iż prawidłowo organy podatkowe obu instancji przeprowadziły postępowanie przez pryzmat regulacji zawartej w przepisie art. 67 Ordynacji podatkowej. Z przepisu tego (w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.) wynika, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną (§ 1). Ponadto, w art. 67 § 1a tej ustawy przewidziano umarzanie zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej na wniosek podatnika będącego przedsiębiorcą, co następuje zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców.
Odpowiedzialność podatnika jest natomiast w tej ustawie uregulowane odrębnie (art. 30 Ordynacji podatkowej). Z § 1 tego przepisu wynika bowiem, że płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony. Przepisów dotyczących odpowiedzialności płatnika nie stosuje się jeżeli przepisy odrębne stanowią inaczej lub gdy podatek nie został pobrany z winy podatnika (§ 5).
Kwestia ta nie ma jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro - jak już wyjaśniono - podstawą kontrolowanej decyzji jest przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji stwierdzić należy, iż Ordynacja podatkowa wyklucza możliwość ubiegania się przez płatnika zastosowania ulgi przewidzianej w art. 67 § 1 cyt. ustawy. Zauważyć też trzeba, iż faktycznie płatnik jedynie przekazuje pobrany od podatnika należny podatek lub zaliczkę na podatek do właściwego urzędu skarbowego i nie mogą odnosić się do niego względy określane jako interes publiczny (o którym mowa w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej), skoro pobrany podatek nie stanowi środków, którymi może on swobodnie dysponować.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło