I SA/Ka 1331/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie NSA Marek Kołaczek, WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Protokolant Anna Charchura, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzje Wójta Gminy B. z dnia [...] r. Nr [...]; 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzja z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy B. ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 r., obejmujący podatek od nieruchomości od budynku mieszkalnego i budynku zajętego na pomieszczenia gospodarcze w łącznej wysokości [...] zł oraz podatek rolny od gruntów o powierzchni [...] m. kw. w kwocie [...] zł. W decyzji zaznaczono, iż właścicielami przedmiotowej nieruchomości są L. P. i H. K. po ½ udziału we współwłasności każde z nich. Decyzje zaadresowano wyłącznie na L. P.. W odwołaniu od powyższej decyzji L. P. wniósł o zmniejszenie stawek podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Podniósł, iż jest rencistą zaliczonym do II grupy inwalidzkiej, a jego dochód miesięczny wynosi [...] zł. Podkreślił, iż pomieszczenia w budynku o powierzchni [...] m. kw., które w decyzji wskazanej zostały, jako gospodarcze, winny zostać zaliczone do powierzchni mieszkalnej. Zaakcentował, iż budynek nie przynosi bezpośredniego dochodu. W ocenie podatnika budynek wybudowany za środki finansowe pochodzące z wynagrodzenia za pracę nie powinien podlegać podatkowi. Nadto, odnosząc się do wymiaru podatku rolnego, wniósł o zaliczenie gruntu do klasy IV, a nie jak wskazano w decyzji do klasy IIIb. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. Organ odwoławczy podniósł, iż do opodatkowania nieruchomości budynkowych właściwy jest podatek od nieruchomości. Podatek też, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 9 z 2002 r., poz. 84) ciąży na osobach fizycznych będących właścicielami nieruchomości. Organ zaakcentował, iż podatek nieruchomości, jako posiadający charakter majątkowy, obciąża podatnika niezależnie od tego czy nieruchomość jest wykorzystywana i czy przynosi dochody. Ponieważ stawki podatkowe zostały określone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi, organy podatkowe obu instancji – w ocenie Kolegium – nie posiadają kompetencji do ich obniżania w drodze indywidualnych decyzji. Organ pouczył jednak stronę, iż w wypadku trudności w poniesieniu obowiązku podatkowego, może się ona zwrócić do organu podatkowego gminy o zastosowanie ulgi podatkowej w postaci rozłożenia podatku na raty, odroczenia terminu płatności bądź umorzenia zaległości podatkowej. Organ odwoławczy podkreślił, iż Wójt Gminy przyjął do opodatkowania budynków odpowiednie stawki podatkowe, kierując się danymi założonymi przez współwłaścicieli w wykazanych nieruchomości z dnia [...] 2001 r. i [...] 2003 r. Wskazał też, że zmiana przeznaczenia budynku gospodarczego na mieszkalny nie leży w gestii organu podatkowego, ale wymaga podjęcia kroków określonych przepisami ustawy prawo budowlane. Podobnie organ odwoławczy odniósł się do ustalonego w zaskarżonej decyzji podatku rolnego, wskazując, iż ciąży on na osobach fizycznych, które są właścicielami lub posiadaczami samoistnymi gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunt zadrzewione w zakrzewione. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086), mają charakter urzędowy i towarzyszy im domniemanie prawdziwości. Organ podatkowy pierwszej instancji, jak zaznaczyło Kolegium, nie posiada kompetencji do dokonywania samodzielnie zmian w ewidencji. W myśl art. 22 ust. 2 w/w ustawy w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1, jeżeli istnieje rozbieżność między faktyczną powierzchnią, a oznaczeniem powierzchni w ewidencji gruntów i budynków, to sprawą właściciela jest podjęcie odpowiednich kroków celem doprowadzenia danych w ewidencji do zgodności z istniejącym stanem faktycznym. Powyższą decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze przesłało organowi pierwszej instancji oraz L.P.. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona ponownie podniosła zarzuty wobec stawki podatkowej zastosowanej wobec pomieszczeń gospodarczych oraz wniosła o zmianę zakwalifikowania klasy gruntu rolnego z IIIb na IVa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, chociaż zarzuty podane w skardze nie są zasadne. Należy zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że według art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza, to że kwestionowanie danych dotyczących osób właścicieli (posiadaczy) gruntów może odbywać się wyłącznie w odrębnym postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję gruntów. Organ podatkowy nie jest władny dokonywać w tym zakresie ustaleń sprzecznych z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów. Skoro zatem z ewidencji tej wynika, że skarżący jest współwłaścicielem (w ½ części) opodatkowanych nieruchomości, to zasadne organy podatkowe przyjęły, że ciąży na niej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) Zwrócić trzeba tez uwagę, iż skarżący (a także druga współwłaścicielka nieruchomości) w swoim zeznaniu w sprawie posiadanych nieruchomości za rok 2001 wyraźnie zaznaczył, iż powierzchnia pomieszczeń zajętych na cele gospodarcze wynosi łącznie [...] m . kw. Natomiast art. 3 ust. 4 w/w ustawy stanowi, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości stanowiącej współwłasność ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Oznacza, to że, w decyzji podatkowej powinna być podana pełna wysokość ustalonego zobowiązania podatkowego, bez podziału kwoty podatku na poszczególnych współwłaścicieli stosowanie do wielkości ich udziałów. Natomiast z istoty solidarności (art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wynika w szczególności, że zapłata podatku przez któregokolwiek ze współwłaścicieli zwalnia z zapłaty pozostałych współwłaścicieli, a współwłaściciel, który zapłacił podatek, może dochodzić zwrotu części zapłaty od pozostałych współwłaścicieli. Jednocześnie jednak każdego ze współwłaścicieli nieruchomości jako podatnika (art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej) należy uznać za stronę postępowania podatkowego, co oznacza, że wszyscy współwłaściciele powinni być wymieniani w decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości i wszystkim ta decyzja powinna być doręczona. Z decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wynika, że objęto nią jedynie jednego współwłaściciela, skupiającego w sumie jedynie ½ udziałów oraz, że została pominięta współwłaścicielka H. K. ( 1/2 udziałów). Z akt podatkowych nie wynika również, aby doręczono jej decyzje podatkowe obu instancji. Stanowi to nie tylko naruszenie art. 2 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ale także naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Z tej przyczyny, nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Należy zauważyć, że wynikające z odpowiedzialności solidarnej prawo wyboru przez organ podatkowy osoby dłużnika (art. 366 Kodeksu cywilnego w związku z art. 91 Ordynacji podatkowej.) przysługuje dopiero w fazie postępowania egzekucyjnego, natomiast wcześniej organ podatkowy musi doprowadzić do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w pełnej wysokości o każdego ze współwłaścicieli. Z powyższych względów Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) – w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), orzekł jak w sentencji. Z uwagi na uwzględnienie skargi, Sąd na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.