I SA/Ka 1352/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Madej (sprawozdawca), Sędziowie NSA Przemysław Dumana, Marek Kołaczek, Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Zbigniewa Lisławskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości o d d a l a s k a r g ę. Prezydent Miasta G., decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.), ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity z 2002 r. Dz. U. Nr 9 poz. 84 ze zm.) oraz uchwały Rady Miejskiej w G. z dnia [...] w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Miasta G. w 2003 r., ustalił Z.L. podatek od nieruchomości w kwocie 683,30 zł. za 2003 r. płatny w czterech ratach. W decyzji wskazano, że nieruchomość stanowi współwłasność Z.L., J. P. (P.), S.P. (P.) i Z.W., a w jej skład wchodzi budynek mieszkalny o powierzchni 280 m2, garaż w budynku mieszkalnym o powierzchni 42 m2, grunt o powierzchni 887 m2 i garaż o powierzchni 64 m2.. Doręczono tę decyzję każdemu ze współwłaścicieli nieruchomości. Z. L., nie zgadzając się z decyzją Prezydenta, złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi podatkowemu I instancji, iż obliczenie podatku od nieruchomości położonej w G. przy ul. K. nastąpiło w sposób zbiorowy, odbiegający od istniejącego stanu faktycznego. Podatnik podniósł, iż jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości w 50%, przy czym korzysta z połowy budynku mieszkalnego, jednego z garaży w tym budynku oraz z połowy pozostałej nieruchomości i w tym zakresie poczuwa się do obowiązku regulowania podatku od nieruchomości. Natomiast nie zgadza się z decyzję w tej części, w jakiej nakłada na niego obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości od garaży wzniesionych przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości – rodzinę P., gdyż garaże te zostały zbudowane bez jego zgody i są użytkowane wyłącznie przez nich. Do odwołania Z. L. załączył decyzję Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...], a także plan powierzchni mieszkania zajmowanego przez podatnika od 1945 r. wywodząc, że dokumenty te obrazują rzeczywisty stan własności. W tym kontekście podatnik wskazał, że jego obowiązek podatkowy powinien być kształtowany w oparciu o przepis art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a więc w stosunku ułamkowym odpowiadającym powierzchni zajmowanego mieszkania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 13, poz. 115), po rozpatrzeniu odwołania podatnika utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż podstawą wymiaru podatku od nieruchomości jest ustawa o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwała Rady Miejskiej w G. określająca wysokość stawek podatku na terenie miasta za 2003 r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy rada gminy, w drodze uchwały, określa corocznie wysokość stawek, z tym że podatek ten nie może przekroczyć górnych granic stawek określonych w ustawie. Rada Miejska w G., wypełniając obowiązek ustawowy, określiła wysokość stawek podatku od nieruchomości, nie przekraczając górnych granic, zatem stawki są prawidłowe. Organ odwoławczy wskazał, iż z przedstawionej dokumentacji wynika, że współwłaścicielami nieruchomości położonej w G. przy ul. K. o powierzchni 0.0887 ha są: Z. L., Z.W. i S.P.. Z dołączonego do sprawy protokołu kontroli dokonanej przez organ podatkowy w 2002 r. wynika, iż powierzchnia użytkowa budynków jest większa niż podano w wykazie nieruchomości. Dlatego też wymiar podatku dokonano w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów. Organ odwoławczy podkreślił również, iż z informacji organu podatkowego I instancji wynika, że opodatkowane budynki nie stanowią odrębnej własności i w związku z tym organ I instancji prawidłowo obciążył Z.L. podatkiem od nieruchomości za 2003 r. Organ odwoławczy odniósł się również do podniesionego przez podatnika wniosku o dokonanie podziału zobowiązania podatkowego do wysokości posiadanego przez niego udziału w nieruchomości stwierdzając, że taki wniosek nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Organ odwoławczy powołał się na przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych podkreślając, iż jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Powołując się na postanowienia rozdziału 13 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa, organ odwoławczy wskazał, iż kwestię odpowiedzialności solidarnej podatników ocenia się według przepisów kodeksu cywilnego o solidarnej odpowiedzialności dłużników. Dlatego też organ odwoławczy jeszcze raz podkreślił, iż organ podatkowy I instancji nie mógł dokonać odrębnego wymiaru podatku od nieruchomości dla poszczególnych współwłaścicieli. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z siedzibą w Gliwicach Z. L. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, przedstawione w odwołaniu. Skarżący powołał się na liczne przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, kodeksu cywilnego, kodeksu postępowania administracyjnego, a także Konstytucji RP. Podniósł, iż przedmiotowa nieruchomość została w 1947r. wykupiona od Skarbu Państwa w połowie przez skarżącego, a w połowie przez jego rodziców. W wyniku przeprowadzonego po rodzicach postępowania spadkowego, została w dniu [...] zawarta ugoda przed Sądem Rejonowym w G., która określała sposób użytkowania nieruchomości przez współwłaścicieli (kserokopia ugody została dołączona do skargi). Skarżący podał, że obecnie toczy się długotrwałe postępowanie o zniesienie współwłasności, które nie zostało zakończone. Ponownie stwierdził, iż garaż (budynek z trzema boksami garażowymi) znajdujący się na nieruchomości został wybudowany bez jego zgody i nie jest przez niego użytkowany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...]. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego – jego żona E.L. podtrzymała skargę oświadczając, że sporny garaż został zbudowany bez pozwolenia władz i jej męża, znajduje się w odległości 10 m od budynku mieszkalnego i nie jest z nim związany oraz, że garaż ten pozostaje w samoistnym posiadaniu rodziny P.. Zainteresowany S.P. potwierdził, że współwłasność nieruchomości nie została dotychczas zniesiona. Płatność podatku od nieruchomości nie była jednak nigdy przedmiotem sporów pomiędzy współwłaścicielami, gdyż on i pozostali współwłaściciele połowy nieruchomości zawsze płacili połowę podatku od budynku mieszkalnego i gruntu oraz cała kwotę podatku za budynek garażowy w pow. 64 m2. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że skarga Z. L., wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z siedzibą w Gliwicach pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), gdyż art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) przewiduje iż "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończonego, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Skarga Z. L. nie może być uwzględniona, albowiem – wbrew jej wywodom – zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa. Z akt postępowania administracyjnego, treści pism stron oraz przebiegu rozprawy wynika przede wszystkim, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy; nie jest on też kwestionowany przez skarżącego w zakresie wielkości powierzchni budynków i gruntów, objętych decyzją ustalającą wysokość podatku od nieruchomości. Tak więc niewątpliwie nieruchomość przy ul. K. w G. składa się z budynku mieszkalnego o pow. 280 m2 z garażem w tym budynku o pow. 42 m2, odrębnego garażu o pow. 64 m2 i gruntu o pow. 887 m2. Niespornym jest także fakt, że nieruchomość ta stanowi współwłasność skarżącego Z. L. oraz S. P., J. P. i Z. W., a także – że współwłasność ta nie została do chwili wydania zaskarżonej decyzji (jak również do chwili obecnej) zniesiona, jakkolwiek toczy się w tym zakresie postępowanie przed Sądem Rejonowym w G. Oceniając poprawność ustaleń faktycznych trzeba odrębnie odnieść się do kwestii podstaw do zastosowania wobec nieruchomości przy ul. K. regulacji prawnej z art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż właśnie w tym przepisie - jak wynika ze skargi - skarżący Z. L. upatruje podstawy prawnej swego żądania odrębnego opodatkowania w części ułamkowej tj. w ½ powierzchni budynku mieszkalnego, ½ garażu w budynku i ½ pozostałego gruntu. Organy podatkowe prawidłowo uznały, że w odniesieniu do spornej nieruchomości nie nastąpiło ustanowienie odrębnej własności lokali mieszkalnych, a zatem powyższa regulacja prawna nie ma do niej zastosowania. Sposób korzystania z mieszkań, znajdujących się w budynku przy ul. K., wynika z ugody zawartej między współwłaścicielami i jest to podział faktyczny (qoud ad usum), a nie prawny, skutkujący wyodrębnieniem własności lokali mieszkalnych. Także decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. z dnia [...], na którą powołał się skarżący, nie dotyczyła ustanowienia własności lokali mieszkalnych, gdyż na jej mocy wyłączono jedynie połowę tego budynku mieszkalnego spod publicznej gospodarki lokalami. Skarżący nie jest zatem właścicielem wyodrębnionego lokalu mieszkalnego, ale współwłaścicielem całej nieruchomości. Przedstawione ustalenia faktyczne prowadzą do jednoznacznej konkluzji, że powyższa nieruchomość stanowi współwłasność osób fizycznych, wymienionych w zaskarżonej decyzji. W konsekwencji należy stwierdzić, że do opodatkowania tej nieruchomości ma zastosowanie przepis art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten (w brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym 2003) - wskazując podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości - przesądza, że w przypadku, gdy będąca przedmiotem opodatkowania "nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5". Jak już wcześniej wskazano, ust. 5 art. 3, stanowiący, że "jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku", nie ma zastosowania do nieruchomości przy ul. K.. Powyższe uregulowanie prawne nie pozostawia wątpliwości co do tego, że tak długo jak trwa współwłasność nieruchomości, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich jej współwłaścicielach. Niemożliwe jest zatem wyodrębnienie z takiej nieruchomości niektórych jej części i oddzielne opodatkowanie niektórych współwłaścicieli, nawet jeżeli są oni jedynymi użytkownikami tej części nieruchomości, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie w odniesieniu do wolnostojącego budynku garażowego. W tym stanie prawnym nie sposób zarzucić zaskarżonej decyzji, że wydana została ona z naruszeniem prawa, zatem skargę – jako nieuzasadnioną Sąd oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.