I SA/Ka 1408/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Eugeniusz Christ Sędziowie: NSA Stanisław Bogucki NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.) Protokolant: Anna Florek po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2004 r. sprawy ze skargi W. L. (L.) na postanowienie Izby Skarbowej w K. – Ośrodka Zamiejscowego w C. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie: przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej, oddala skargę. Decyzją z dnia [...] o nr [...] Urząd Skarbowy w B. umorzył postępowanie, wszczęte na wniosek W.L., w sprawie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2002 w kwocie 527,00 zł – jako bezprzedmiotowe. Decyzja ta została odebrana osobiście w Urzędzie Skarbowym w B. przez podatnika w dniu [...]. W dniu [...] W.L. wniósł odwołanie od powyższej decyzji (opatrzone datą [...]) wskazując w niej na opóźnienia w płatności podatków spowodowane niesolidnością nabywców towarów. Jednocześnie w treści odwołania podatnik zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który uzasadnił koniecznością dokonania konsultacji prawnej, która doszła do skutku dopiero w dniu [...]. W.L. wskazał też, że otrzymywał od organu nieformalne pisma, zamiast aktów prawnych, toteż dopiero decyzję z dnia [...] mógł zaskarżyć. Uznał generalnie, iż postępowanie organów podatkowych w jego sprawie jest rutynowe, a przez to krzywdzące. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w K. – Ośrodek Zamiejscowy w C. stwierdziła, iż odwołanie W. L. od decyzji Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]o nr [...] zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu przewidzianego dla jego wniesienia i pozostawiło je bez rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, iż zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Uznano, iż termin 14 dniowy do złożenia odwołania od doręczonej stronie decyzji w dniu [...] – upłynął [...]. Tymczasem odwołanie od tej decyzji nadano w dniu [...], czyli po ustawowym terminie do jego wniesienia. Ponadto, odrębnym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w K. – Ośrodek Zamiejscowy w C. nie uwzględniła prośby podatnika o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał się na przesłanki wynikające z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, z których wynikało, iż w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uchybienie nastąpiło bez jego winy, a podanie o przywrócenie terminu wniesiono w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi (przy czym jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której termin ten był określony). Izba Skarbowa wyraziła następnie przekonanie, że nie można uwzględnić argumentów strony o braku winy w uchybieniu terminowi z powodu konieczności konsultacji prawnej. Organ odwoławczy zauważył, iż od otrzymania decyzji organu I instancji do wniesienia odwołania upłynęło ponad trzy miesiące, a uzgodnień prawnych można było i należało dokonać w terminie przewidzianym dla odwołań – czyli w przeciągu 14 dni od daty otrzymania spornej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził dalej, iż ustaleń tych nie może zmienić oświadczenie podatnika o zwlekaniu ze złożeniem odwołania aż do czasu otrzymania innej dokumentacji z Urzędu Skarbowego. Jeśli strona uważała, że w sprawie jej podań winno zapaść rozstrzygnięcie w formie zaskarżalnego aktu prawnego, to – w ocenie Izby Skarbowej – należało z takim, wyraźnie sprecyzowanym wnioskiem zwrócić się do Urzędu Skarbowego w B.. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Powyższe postanowienie W. L. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż chęć odwołania się od "ewentualnej negatywnej decyzji Urzędu zgłaszał już dużo wcześniej, bo w piśmie datowanym na dzień [...]." Uznał więc, iż nadając odwołanie w dniu [...] nie zaniedbał 14-dniowego terminu, toteż jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] powinien być rozpatrzony pozytywnie. W odpowiedzi na skargi Izba Skarbowa w K. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do argumentów skargi organ odwoławczy stwierdził, iż sporna decyzja wydana została w dniu [...], natomiast powołane pismo sporządzono jeszcze przed dniem wydania decyzji tj. [...] i nie zawierało ono żadnej wzmianki o chęci odwołania się, ani też nie wymieniało przedmiotowej decyzji. Izba Skarbowa wyraziła przekonanie, że doręczenie W. L. w dniu [...] odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] w żadnym przypadku nie mogło mieć związku z terminowością odwołania się od decyzji z prawidłowym pouczeniem. Organ dodatkowo wyjaśnił, iż z literalnego brzmienia pisma z dnia [...] wynikało, że W.L. wnosił o uzupełnienie i wyjaśnienie treści postanowień Urzędu Skarbowego w B.: z dnia [...] nr [...] o sposobie zaliczenia wpłaty oraz z dnia [...] [...], informującego go o prolongacie terminu załatwienia podania o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej. Dodatkowo na rozprawie skarżący oświadczył, iż pismo datowane na dzień [...] nadane zostało w dniu [...] jeszcze przed otrzymaniem decyzji z dnia [...].. Pełnomocnik organu odwoławczego wnosił jak w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 września 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przystępując do oceny zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić w pierwszej kolejności należy, iż w świetle treści art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 927 z późn. zm.) nie ulega wątpliwości, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania po wskazanym wyżej terminie skutkować musi więc pozostawieniem go bez rozpoznania, co organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Taki stan rzeczy miał miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że decyzja Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] o nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2002 r. – została odebrana osobiście w Urzędzie przez podatnika w dniu [...]. Decyzja ta zawierała przy tym prawidłowe pouczenie co do terminu i trybu wniesienia odwołania. Zgodnie z brzmieniem powołanego wyżej art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, termin do wniesienia odwołania od wspomnianej decyzji upływał zatem w dniu [...]. Odwołanie zostało natomiast złożone w Urzędzie Skarbowym w dniu [...]. Jest zatem oczywiste, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Jednocześnie, wraz z wniesieniem odwołania strona skarżąca zwróciła się do organu podatkowego o przywrócenie uchybionego terminu. Wyjaśnić zatem należy, iż stosownie do art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, uchybiony termin należy przywrócić na wniosek strony uprawdopodobniający brak winy w uchybieniu. Jako okoliczność mającą wykazać brak winy podatnika w uchybieniu terminu podano w skardze fakt wcześniejszego sygnalizowania (już pismem z dnia [...]) zamiaru odwołania się od decyzji organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2002 r Nie negując faktu, iż podatnik prowadził korespondencję z Urzędem Skarbowym w sprawie rozliczeń podatku od towarów i usług, stwierdzić jednak należy, iż brak jest podstaw do uznania, aby pismo skarżącego z dnia [...] miało jakikolwiek związek z odwołaniem od decyzji Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] o nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2002 r. Powołane pismo sporządzone jak i nadane zostało jeszcze przed otrzymaniem przez skarżącego decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Skoro więc podatnik nie znał treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie mógł złożyć od niego odwołania. Zresztą, jak słusznie podniosła Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę, w omawianym piśmie W.L. domagał się uzupełnienia i wyjaśnienia ściśle określonych postanowień tego organu, a to: - z dnia [...] nr [...] o sposobie zaliczenia wpłaty oraz - z dnia [...] [...], informującego go o prolongacie terminu załatwienia podania o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej. Podkreślić zatem należy, że art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga nie tylko podania przyczyny uchybienia terminu, ale i wykazania (uprawdopodobnienia), że przyczyna ta pozostawała niezależna od woli i wiedzy podatnika. Skoro jednak podatnik powołuje na niemającą związku z przedmiotową sprawą korespondencję z Urzędem Skarbowym czy też potrzebą konsultacji prawnej (na co wskazywał we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu), to stwierdzić należy, że wskazane przez niego przyczyny nie mogą stanowić podstawy do stosowania instytucji przywrócenia terminu. Uznać w konsekwencji należy, iż skarżący nie dochował należytej staranności i dbałości o skuteczne dokonywanie czynności procesowych. Nie wykazał też skutecznie brak winy w uchybieniu terminu. Ten fakt, w kontekście art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, przesądzał o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia (zauważyć przy tym należy, iż uzasadnione jest obliczenie bieg terminu dla wniesienia prośby o przywrócenie uchybionego terminu od dnia [...], kiedy to podatnik wskazał na skuteczne przeprowadzenie konsultacji prawnej). Podkreślić zatem trzeba, że przepisy proceduralne stanowiące terminy dla czynności procesowych stron postępowania przewidują również sankcje za naruszenie tych terminów. W świetle dotychczasowych ustaleń niepodobna więc uznać, iż zaskarżone postanowienie naruszało prawo. Organ odwoławczy prawidłowo bowiem zastosował obowiązujące w tym zakresie przepisy. Ponadto, wbrew twierdzeniom podatnika, kwestia wagi problemu prawnego rozstrzyganego przez organ pierwszej instancji nie może wpłynąć na odmienną ocenę uchybienia omawianego terminu jak i wniosku o jego przywrócenie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269). Ponadto (wobec wniosku strony z dnia [...]) wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 199 cyt. wyżej ustawy skarżący ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.