I SA/Ka 155/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-03-01
Skład orzekający: Anna Wiciak, Krzysztof Stanik, Krzysztof Targoński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów na postępowanie egzekucyjne i podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego jest zgodne z prawem, jeśli tytuły wykonawcze nie zawierają prawidłowego wskazania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku?Ratio decidendi
Postanowienie organu egzekucyjnego utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów na postępowanie egzekucyjne jest wadliwe, jeśli tytuły wykonawcze nie zawierają prawidłowego wskazania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, co stanowi naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak takiego elementu w tytule wykonawczym skutkuje niedopuszczalnością egzekucji.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu zarzutów B. M. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego w zakresie podatku od towarów i usług. Skarżąca podnosiła, że organy zignorowały jej wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, co powinno skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Sąd, analizując akta sprawy, stwierdził wadliwość tytułów wykonawczych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak Sędziowie NSA Krzysztof Stanik Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant Halina Modliszewska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie podatku od towarów i usług : uchyla zaskarżone postanowienie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpatrzeniu zażalenia B. M. utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz.U. z 2000r., nr 98, poz.1071 z późn.zm.) oraz art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz.U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z póżn. zm. ), postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie oddalenia zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne i podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął w dniu [...] 2002 r. postępowanie egzekucyjne wobec B.M. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] do [...], obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za ubiegłe lata.
Następnie przedstawiono przebieg postępowania wszczętego wnioskiem B.M. z dnia [...] 2002 r., który został wniesiony do Izby Skarbowej w K.. Otóż zawierał on zarzuty na postępowanie podatkowe i egzekucyjne prowadzone przez Urząd Skarbowy w Z. Zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową wniosek w części dotyczącej postępowania egzekucyjnego został przekazany do organu egzekucyjnego, którego działania dotyczył.
Po jego rozpatrzeniu Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., jako organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...] 2002 r., nr [...] uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione i odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowienie zostało zaskarżone do Dyrektora Izby Skarbowej w K., który uchylił je i przekazał sprawę do organu pierwszej instancji celem jej ponownego rozpatrzenia. Powodem takiego rozstrzygnięcia były uchybienia proceduralne.
Po otrzymaniu ostatecznego postanowienia wyrażającego stanowisko wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. ponownie wydał postanowienie, w którym odmówił uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego i podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne.
W dalsze kolejności odniesiono się do zawartych w zażaleniu zarzutów. Wskazano, że wierzyciel potwierdził istnienie obowiązku podatkowego wynikającego z decyzji Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] 2001 r. o numerach [...] do [...] określających zaległości w podatku od towarów i usług za lata 1998 – 1999. W takich okolicznościach organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela na mocy art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązany był uznać zarzuty za nieuzasadnione.
Powyższe postanowienie zaskarżone zostało do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez B. M., która wskazała na jego niezgodność z prawem oraz naruszenie przepisów art. 97 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wywodząc , że w przypisanym terminie złożyła wniosek o wznowienie postępowania i ponowne rozpatrzenie sprawy, stanowiącej podstawę do wszczęcia egzekucji z udziałem jej pełnomocnika, jednakże organy podatkowe zignorowały ten wniosek. Wydane w tym postępowaniu rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tych okolicznościach, zdaniem skarżącej, zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest w pełni zasadne. Na poparcie tego wywodu powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.06.2000 roku o sygnaturze I SA/ Ka 1858/98, w którym uznano za obowiązkowe zawieszenie postępowania egzekucyjnego w przypadku gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od rozpoznania zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Rozstrzygniecie przez Naczelny Sad administracyjny kwestii wznowienia postępowania jest takim zagadnieniem wstępnym i będzie miało wpływ na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swe dotychczasowe stanowisko i wniosła o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 19.02.2004 r. pełnomocnicy stron podtrzymali żądania i naprowadzoną na ich poparcie argumentację zawartą w skardze i odpowiedzi na nią. Dodatkowo pełnomocnik strony skarżącej powiadomił, że cały czas toczy się postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego, które pozostaje w związku z tytułami wykonawczymi leżącymi u podstaw zaskarżonego postanowienia. Z kolei pełnomocnik organu odwoławczego oznajmił, że nie jest mu wiadomo by toczyło się jakieś postępowanie podatkowe mające związek z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodu zarzutów w niej podniesionych.
Przystępując do oceny zasadności skargi należy przypomnieć, że zgodnie z art. 133 § 1 i 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przy czym rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tej sprawie, Sąd analizując akta sprawy w pierwszej kolejności poddał ocenie, stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tytuły wykonawcze w zakresie ich zgodności z wymogami określonymi wustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz.U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z póżn. zm. ). O tym co powinien zawierać tytuł wykonawczy stanowi art. 27 wyżej powołanej ustawy. Między innymi powinien zawierać wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Przez wskazanie podstawy prawnej obowiązku należy rozumieć, iż chodzi tu o podanie aktu prawnego, gdy podstawą prawną egzekucji jest przepis, z którego wprost wynikają obowiązki lub w przypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej – jak w niniejszej sprawie – koniecznym jest powołanie w tytule wykonawczym tej decyzji ( teza wyroku Naczelnego Sadu administracyjnego z dnia 17 listopada 2000 r., sygnatura akt I SA/Ka 1187/99 - LEX nr 45538 ).
W zaskarżonym postanowieniu powołano tytuły wykonawcze o numerach SM [...] do [...], w których, jak wynika z akt sprawy, jako podstawę prawną wpisano odpowiednio następujące sygnatury orzeczeń: [...] z dnia [...] 2002 r., [...] z dnia [...] 2002 r., [...] z dnia [...] 2002 r., [...] z dnia [...] 2001 r., [...] z dnia [...] 2001 r., [...] z dnia [...] 2001 r., [...] z dnia [...] 2001 r., [...] z dnia [...] 2001 r., [...] z dnia [...] 2001 r., [...] z dnia [...] 2001 r., [...] z dnia v2002 r., [...]z dnia [...] 2002 r., [...] z dnia [...] 2002 r., [...] z dnia [...] 2002 r.. Natomiast w postanowieniu Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] 2002 r. nr [...], zawierającym stanowisko wierzyciela wskazano, że egzekwowany obowiązek wynika z decyzji określających zaległości w podatku od towarów i usług o sygnaturach: [...] do [...] z dnia [...] 2001 r..
W niniejszej sprawie bezsprzecznie ustalono, iż wpisane w tytułach wykonawczych daty i sygnatury decyzji nie odpowiadają oznaczeniom decyzji powołanych w postanowieniu Urzędu Skarbowego w Z. (wierzyciela) z dnia [...] r. nr [...] . Taki stan sprawy powoduje, iż został naruszony wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 wyżej powołanej ustawy bowiem nie można założyć, że wolą ustawodawcy wyrażoną w tym przepisie była konieczność wskazania w tytule wykonawczym jakiejkolwiek podstawy prawnej. W tej sprawie powołanie nieprawidłowej postawy prawnej egzekwowanego obowiązku skutkuje tak samo jakby jej nie było.
Opisane okoliczności stanowiły przesłankę do uchylenia przez Sąd zaskarżonego postanowienia. Brak bowiem w tytule wykonawczym chociażby jednego elementu wymienionego w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powoduje niedopuszczalność egzekucji ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1998 r., syg. akt SA/Sz 1477/98 oraz z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1862/98 ). Zatem bez uprzedniego usunięcia tych braków organ pierwszej instancji nie był uprawniony do rozpoznania zarzutów wniesionych przez zobowiązaną.
W tym stanie rzeczy, gdy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia, Sąd odstąpił od dalszego badania zarzutów podniesionych w skardze.
Zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz.1271 z póź. zm.) sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), uwzględnił skargę i orzekł jak sentencji. Sąd nie określił w jakim zakresie uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu, ponieważ nie daje ono stronie skarżącej nowych, poza istniejącymi, uprawnień lub obowiązków w sferze wymagalności zobowiązań podatkowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło