I SA/Ka 207/03

WyrokWSA w Gliwicach2004-05-05

Skład orzekający: Ewa Madej, Przemysław Dumana, Eugeniusz Christ

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia odsetek od zaległości podatkowych, uwzględniając jedynie sytuację finansową podatników i pomijając argumentację opartą na "interesie publicznym"?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia odsetek od zaległości podatkowych. Choć przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje umorzenie w przypadku ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, jest to instytucja uznania administracyjnego. Organy podatkowe miały obowiązek rozważyć obie przesłanki, jednak nie były bezwzględnie zobowiązane do umorzenia. W analizowanej sprawie organy prawidłowo oceniły sytuację finansową podatników, stwierdzając, że zapłata odsetek nie zagraża ich egzystencji, a także właściwie zinterpretowały pojęcie "interesu publicznego" w kontekście społecznym i prawnym, nie dopatrując się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Podatnicy złożyli wniosek o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych za 1996 r., powołując się na przewlekłość postępowania podatkowego i ważny interes publiczny. Organ I instancji odmówił umorzenia, oceniając negatywnie sytuację finansową podatników. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy, uznając, że choć organy podatkowe długo prowadziły postępowanie, nie naruszyły przepisów, a sytuacja finansowa podatników nie uzasadnia umorzenia. Podatnicy wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację i nieuwzględnienie interesu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia NSA Ewa Madej Sędziowie: NSA Przemysław Dumana NSA Eugeniusz Christ (spr.) Protokolant referent stażysta Anna Charchuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2004 r. sprawy ze skargi A. Ś. i K. Ś. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 67 § 1 i § 1a, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy – Ordynacja Podatkowa ( Dz. U. Nr 40, poz. 463 ) w związku z wnioskiem państwa A. i K. Ś. z dnia [...] r. Pierwszy Urząd Skarbowy w K. odmówił umorzenia odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. w kwocie [...]zł. Uzasadniając decyzję organ podatkowy stwierdził, że zaległość podatników w kwocie [...] zł. powstała w wyniku wydania decyzji określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996 r., po uprzednim przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym w okresie od [...] 1997 r. do [...] 1996 r. Podkreślił, iż postępowanie podatkowe w tej sprawie zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] r., natomiast decyzja została wydana dnia [...] r. Następnie organ podatkowy wyjaśnił, iż nie jest związany żadnym terminem, który by określał czas pomiędzy postępowaniem kontrolnym a wydaniem decyzji. Wskazał, iż narosłe odsetki w części, należy traktować jako swoistą rekompensatę względem Skarbu Państwa, gdyż kwota wynikająca z decyzji wymiarowej wydanej w 2002 r., uległa inflacji, a zatem nie posiada takiej wartości jaką miała w roku 1996. Podatnicy nie skorzystali z uprawnienia do złożenia skargi na bezczynność organu podatkowego. Organ podatkowy wyraził pogląd, iż podstawy umorzenia odsetek od zaległości podatkowej powinny nawiązywać do sytuacji finansowej podatnika i mieć na względzie ochronę minimalnego poziomu życia tak jego, jak i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie dochody podatników są bardzo wysokie – ponad przeciętną, gdyż w 2000 roku uzyskali łącznie [...] zł., w 1999 roku – [...] zł., a w 1998 roku – [...] zł. Podkreślił, iż umorzenie odsetek od zaległości podatkowych jest oparte na uznaniu administracyjnym, co oznacza uprawnienie organu administracyjnego wydającego decyzje do wyboru rozstrzygnięcia. Odnosząc się do pojęcia "interes publiczny" organ wskazał, iż pojęcie to jest niedookreślone i odsyła do systemu ocen pozaprawnych. Można go rozumieć jako dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Występuje on np. w sytuacji gdy zapłata zaległości podatkowej spowodowała by konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdy podatnik nie byłby w stanie zaspokoić swoich potrzeb materialnych. Zdaniem organu podatkowego nie leży w interesie publicznym umorzenie odsetek od zaległości podatkowych osób, których sytuacja materialna pozwala na ich uiszczenie. Uznanie administracyjne wyraża się, bowiem nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet w sytuacji istnienia ważnego interesu podatnika. Organ podatkowy przyznał, iż nie neguje faktu, że opóźnienie w wydaniu decyzji wymiarowej stanowi przesłankę do uznania interesu publicznego, jednakże każda decyzja umarzająca zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę z istoty stanowi wyjątek od zasady powszechności opodatkowania i ten interes publiczny narusza. W ocenie organu podatkowego aktualna sytuacja majątkowa podatników jest dobra i uiszczenie odsetek nie doprowadzi do ich pogorszenia i okoliczność tę uznał za podstawę podjęcia decyzji odmownej. Na koniec wyjaśnił, iż zgadza się z treścią pisma Ministra Finansów z dnia 16 lipca 2001 r. nr GN-8/2KK/169/2001, że umorzenie odsetek od zaległości podatkowej w przypadku, gdy zaległość podatkowa nie nastąpiła ze złej woli podatnika, lecz błędnej interpretacji przepisów nie stanowi pomocy publicznej. Jednakże dotyczy to sytuacji kiedy to organ podatkowy dokonał interpretacji przepisów, a podatnicy stosując się do niej narażeni byliby na ponoszenie ujemnych konsekwencji prawnych. Organy podatkowe przy wydawaniu decyzji w sprawie udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych oraz umorzenia zaległości podatkowych na wniosek podatnika będącego przedsiębiorcą zobowiązane są do uwzględnienia nie tylko procedur i kryteriów udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w ustawie – Ordynacja podatkowa, lecz dodatkowo procedur przyznawania pomocy publicznej przewidzianych w ustawie o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców oraz wydanych na podstawie tej ustawy przepisów wykonawczych. Podanie w tej sprawie powinno odpowiadać treści art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż kwestia udzielania tej ulgi przedsiębiorcom nie może pozostawać w gestii dowolnego uznania organu podatkowego. Ponadto organ podatkowy wyjaśnił, iż na podstawie art. 67 § 1a Ordynacji podatkowej udzielenie ulgi na wniosek będącego przedsiębiorcą podatnika pani A.Ś. z uwagi na okoliczności faktyczne sprawy nie stosował przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. określających warunki dopuszczalności pomocy publicznej. W odwołaniu od tej decyzji państwo A.Ś. i K.Ś. wnieśli o jej uchylenie w całości i umorzenie odsetek od zaległości podatkowej za rok 1996 zarzucając naruszenie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację i przyjęcie, iż każda podstawa umorzenia odsetek od zaległości powinna nawiązywać do sytuacji podatnika oraz naruszenie art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym. Odwołujący się wskazali, iż błędny jest pogląd organu podatkowego, że w przepisach brak jest czasowego ograniczenia do wydania decyzji określającej zaległość podatkową od momentu dokonania wszelkich ustaleń kontrolnych z uwagi na fakt, iż normą wiążącą organ w tym zakresie jest zasada prostoty i szybkości wynikająca z art. 125 Ordynacji podatkowej. Ich zdaniem nie ulega wątpliwości, że niczym nie usprawiedliwione wydanie decyzji po niespełna 5 latach nie dokonywania żadnych czynności w sprawie rażąco narusza tę zasadę, a naganna praktyka "hodowania odsetek" rażąco stoi również w sprzeczności z zasadą prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Podkreślili, iż art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej zawiera dwie samodzielne podstawy umorzenia zaległości podatkowej: ważny interes podatnika oraz ważny interes publiczny. Sprzeczne z tym przepisem jest dokonywanie oceny ważnego interesu publicznego przy zastosowaniu mierników ważnego interesu podatnika, gdyż taka interpretacja prowadzi do utożsamiania dwóch samodzielnych podstaw umorzenia należności podatkowych. Przytoczone przez organ podatkowy pismo Ministra Finansów z dnia 16 lipca 2001 r. potwierdza ich zdaniem fakt, iż uzyskanie korzyści finansowej z uwagi na ochronę interesu publicznego – a nie ochronę interesu podatnika – którą w konkretnej, szczególnej sytuacji powinien uzyskać każdy przedsiębiorca, nie stanowi uzyskania pomocy publicznej. Według odwołujących się organ podatkowy rozpatrzył niemającą znaczenia w sprawie przesłankę ważnego interesu strony pomijając przesłankę ważnego interesu publicznego na którą się powołali. Brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym, jak i merytorycznym, spowodował niewłaściwe zastosowanie wskazanych w odwołaniu przepisów. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika państwa Ś. od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. Izba Skarbowa w K. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, iż pismem z dnia [...] 2002 r. państwo A. i K. Ś. zwrócili się z wnioskiem o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. wynikającej z decyzji organu I instancji z dnia [...] r. uzasadniając wniosek przewlekłością prowadzonego postępowania podatkowego. Następnie przedstawił szeroką interpretację przepisu art. 67 Ordynacji podatkowej powołując się w tym zakresie na dorobek doktryny i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ostatecznie konkludując, iż ustalenie przez organy podatkowe, że istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający zastosowanie umorzenia zaległości podatkowej, stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia takiej możliwości, ale samo przez się nie zobowiązuje organu podatkowego do wydania pozytywnej dla podatnika decyzji. Przedstawił ustalenia sytuacji finansowej podatników dokonane przez organ I instancji i stwierdził, iż trudno organom podatkowym uznać – w świetle tych ustaleń, że zapłata odsetek spowoduje zagrożenie egzystencji strony lub obniży w sposób dotkliwy poziom życia w wypadku, gdy zobowiązani uzyskują dochody w ponadprzeciętnej wysokości. Strony korzystały czasowo ze środków budżetowych finansując się w formie stałych pasywów. Dysponowanie cudzymi środkami w tym budżetu Państwa, nie jest nieodpłatne, zaś formą wynagrodzenia za takie korzystanie z cudzych pieniędzy są odsetki za zwłokę. Zwrócił uwagę, że zaległość powstała na skutek działania podatników a nie organów podatkowych, przy czym wydanie decyzji określającej wysokość podatku za 1996 r. było konsekwencją błędów rachunkowych popełnionych przez stronę a nie czynników zewnętrznych. Podniósł, że wnioskodawcy odmówili udzielenia informacji na temat swojego stanu majątkowego. Następnie stwierdził, iż analiza sytuacji finansowej podatnika była konieczna z uwagi na treść art. 67 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania podatkowego nie naruszono praw stron, które miały prawo ustosunkować się do zebranego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy przyznał, iż podatnikom nie przysługiwało uprawnienie do wniesienia skargi na bezczynność organu a jedynie na działanie organu podatkowego. Zasadne było również stwierdzenie odwołujących, że organy podatkowe długo prowadziły postępowanie wymiarowe mające na celu wydanie decyzji określającej, jednakże zdaniem organu odwoławczego zobowiązanie to powstało na skutek działania podatników, a nie na skutek działania innych czynników. Ocena tego, czy postępowanie trwało zbyt długo ma charakter subiektywny i dopiero uwzględnienie całokształtu okoliczności faktycznych z nim związanych pozwala na obiektywną ocenę w konkretnych okolicznościach sprawy i według organu odwoławczego, analizując zebrane dowody w sprawie nie można stwierdzić, aby Urząd Skarbowy dopuścił się niedbalstwa w wykorzystaniu czasu przeznaczonego na czynności, do których wykonania organ podatkowy był zobowiązany. Organ odwoławczy wskazał, iż decyzja określająca przedmiotową zaległość została uchylona decyzją organu II instancji mocą której określono zobowiązanie w innej wysokości. Zaznaczył również, że w dniu [...] 2002 r. zobowiązani na poczet zaległości podatkowych uiścili kwotę [...] zł. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pani A. Ś. i pan K. Ś. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że każda podstawa umorzenia odsetek od zaległości powinna nawiązywać do sytuacji finansowej podatnika, naruszenie art. 207 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie rozpatrzenie istoty sprawy oraz naruszenie art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym. Uzasadniając skargę skarżący podnieśli, iż organy pierwszej i drugiej instancji nie rozpatrzyły istoty sprawy, gdyż podatnik złożył wniosek o umorzenie kwoty odsetek od zaległości podatkowej wyraźnie powołując się na interes publiczny, który jasno i wyczerpująco uzasadnił w swoich wystąpieniach. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2001 r. sygn. akt III SA 830/00 wskazali, iż przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie "gdy przemawia za tym ważny interes podatnika, gdy przemawia za tym interes publiczny oraz gdy przemawiają za tym obie przesłanki łącznie". Natomiast bezspornym ich zdaniem jest, iż do tej pory organy podatkowe dokonały oceny pod kątem uznaniowości jedynie jednej z przesłanek do zastosowania ulgi, nie objętej wnioskiem podatnika. Co prawda organy podatkowe zawarły w uzasadnieniach decyzji stwierdzenia, iż decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym za 1996 r. wydana została po długim okresie, jednakże organy te nie dokonały oceny wpływu tej okoliczności na interes publiczny, a tym samym – w ogóle nie dokonały oceny zasadności ewentualnego zastosowania ulgi w oparciu o tenże interes. Skarżący wyrazili pogląd, że w rozpatrywanej sprawie organ rozpatrzył nie mającą znaczenia w sprawie przesłankę ważnego interesu strony, pomijając przesłankę ważnego interesu publicznego, na którą powoływali się wnioskodawcy. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w K. wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji oraz stwierdzając, iż wydając zaskarżoną decyzję miała na uwadze obydwie kierunkowe dyrektywy wynikające z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niniejsza sprawa spełnia te warunki wobec czego przy jej rozpoznaniu stosowano przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – oznaczonej dalej skrótem p.p.s.a. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przewiduje, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią przepisu art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zmianami ) "w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę". W obecnie obowiązującym stanie prawnym przepis ten został zmieniony m.in. przez dodanie § 1a w brzmieniu "Umarzanie zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę na wniosek podatnika będącego przedsiębiorcą następuje zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców". Przepis art. 67 § 1 cytowanej wyżej ustawy wskazujący podstawy instytucji umorzenia zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę jest przepisem opartym na tzw. uznaniu administracyjnym polegającym na tym, że nawet w wypadku wystąpienia okoliczności uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy nie jest bezwzględnie zobowiązany umorzyć zaległość podatkową lub zastosować innego rodzaju ulgę podatkową. Jednakże organ administracyjny, podejmujący decyzję na zasadzie uznania administracyjnego, nie jest zwolniony od dokonania przedmiotowych ustaleń dotyczących istnienia lub nieistnienia okoliczności opartych w cytowanym przepisie, a wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu postępowania podatkowego przy ścisłym zachowaniu reguł wynikających z działu IV Ordynacji podatkowej. Zaniechanie przez organ administracji wyjaśnienia istotnych okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych powoduje, że wydana decyzja nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest rozstrzygnięciem dowolnym ( tak wyrok NSA z 2 grudnia 1981 r. SA/Gd 159/81, niepublikowany). Tak więc konstrukcja prawa tego przepisu w zasadzie uniemożliwia kontrolę legalności podjętej, negatywnej w tej kwestii decyzji, gdyż decyzja ta nie narusza prawa tak w przypadku wystąpienia jak i nie wystąpienia opisanych tam przesłanek. Jednakże z drugiej strony przedmiotowa decyzja nie jest zwolniona od badania i to w pełnym zakresie jej zgodności z przepisami proceduralnymi, a więc organ administracji nie jest zwolniony od dokonania prawidłowych ustaleń dotyczących okoliczności mających spowodować umorzenie należności podatkowych oraz sytuacji majątkowej podatnika, a następnie od przeprowadzenia oceny czy zagrozi to m.in. jego egzystencji czy bytowi prowadzonej przez niego działalności. Ponadto należy mieć na uwadze, że przepis ten ma charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest płacenie podatników w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. W niniejszej sprawie organ podatkowy mógł podjąć decyzję w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej skarżącego o ile dokonałby prawidłowych ustaleń dotyczących istnienia przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Względy uzasadnione ważnym interesem podatnika wymagają bowiem ustalenia sytuacji majątkowej podatnika i skutków ekonomicznych dla wagi jego firmy. Wydając decyzję organ musi mieć na uwadze także interes publiczny, a więc to, że "właśnie względy społeczne wymagają również żeby zobowiązania podatkowe były realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwolniony ( por. wyrok NSA z dnia 24 września 1998 r. sygn. akt I SA/Sz 1913/97 ). W tym miejscu należy zgodzić się z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego cytowanym w skardze "że na wniosek podatnika organ może umorzyć zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę w całości lub w części w trzech sytuacjach. Gdy przemawia za tym ważny interes podatnika, gdy przemawia za tym interes publiczny oraz gdy przemawiają za tym obie przesłanki łącznie". ( wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r. III SA 830/00). Tym niemniej zasadne jest również stwierdzenie, że "Uznanie administracyjne wyraża się nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet w sytuacji istnienia ważnego interesu podatnika" ( tak wyrok NSA z dnia 3 listopada 2000 r. III SA 8065/98 ). Kontrola sądowa decyzji uznaniowej sprowadza się do badania, czy postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy rozważono wszystkie zgłoszone okoliczności w sposób przekonywujący. Jeżeli więc organ administracyjny stwierdzi, ze w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 67 ordynacji podatkowej tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny, przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. "Kryterium ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego musi być w każdym wypadku indywidualnie ustalone przez organ w ramach postępowania podatkowego. Pojęcie interesu publicznego nie ma stałej treści, co wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia wartości, jakie kryć się mogą pod tym pojęciem" ( tak wyrok NSA z dnia 26 września 2002 r. sygn. akt III SA 659/01-ONSA z 2003/3/105). "Nakaz uwzględnienia interesu publicznego, o którym mowa w art. 67 § 1 Ord. PU oznacza dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji" ( tak wyrok NSA z dnia 12 lutego 2003 r. sygn. akt III SA 1838/01 – M.Podat. 20003/7/43). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem przepisów procedury, tak szczegółowych jak i zasad ogólnych. Organy podatkowe, a szczególnie organ odwoławczy wyjaśnił wnikliwie i wszechstronnie okoliczności sprawy, rozpatrzył stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Zebrał dowody w celu ustalenia występowania przesłanek rozstrzygnięcia, a wydana na ich podstawie decyzja odmawiająca umorzenia odsetek za zwłokę nie wykraczała poza granice uznania administracyjnego. Wydając przedmiotową decyzję organy podatkowe uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek. W ramach swego uznania organy podatkowe działały zgodnie z treścią przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wnikliwe, zupełne i logiczne. Organy podatkowe zbadały sytuację finansową wnioskodawców ustalają, że osiągane przez nich dochody nie wskazują na to by zapłata przedmiotowych odsetek stanowiła jakiekolwiek zagrożenie ich egzystencji lub obniżyła dotkliwie poziom ich życia skoro zobowiązani uzyskują dochody w ponadprzeciętnej wysokości. Wyjaśniły, że podatnicy odmówili informacji na temat ich stanu majątkowego. Zwróciły uwagę, że przedmiotowa zaległość powstała na skutek działania podatników i była konsekwencją błędów rachunkowych popełnionych przez strony, a nie czynników zewnętrznych. Organ odwoławczy przyznał, że organy podatkowe długo prowadziły postępowanie wymiarowe mające na celu wydanie decyzji określającej, jednakże nie naruszono w ten sposób żadnych wówczas obowiązujących przepisów Ordynacji podatkowej. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skargi, że organy pierwszej i drugiej instancji nie rozpatrzyły istoty sprawy, gdyż nie skoncentrowały swojej uwagi na wskazanym przez strony "interesie publicznym" stanowiącym podstawę ich wniosku. Z akt sprawy wynika bowiem, że organy podatkowe dokonały stosownych ustaleń faktycznych co do obu przesłanek art. 67 Ordynacji podatkowej. Wskazały na okoliczności podnoszone przez strony, które uzasadniały – ich zdaniem – istnienie "ważnego interesu publicznego", w niniejszej sprawie. Przeprowadziły pełne postępowanie w tym zakresie i dokonały wykładni pojęcia "interes publiczny" w taki sposób, który w realiach sprawy nie stanowił naruszenia prawa. Należy bowiem zauważyć, że "interes publiczny" to nie tylko akceptacja wartości wspólnych i obiektywnie korzystnych dla osób ubiegających się o przedmiotową ulgę podatkową lecz również respektowanie wartości wspólnych z korzyścią dla całego społeczeństwa. To na organie podatkowym ciąży obowiązek i jednocześnie uprawnienie do oceny czy "interes publiczny" rozumiany jako poszanowanie pewnych wspólnych wartości ma taki charakter taką "ważność", dotyczy takiej kwestii, zdarzenia lub okoliczności iż w odczuciu społecznym, publicznym powoduje konieczność jego uwzględnienia. Zdaniem Sądu organy podatkowe nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego oraz w sposób prawidłowy ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Dokonując oceny materiału dowodowego organy nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów a ich wnioski nie były sprzeczne z zebranymi dowodami i znajdują potwierdzenie w zasadach doświadczenia. Sąd nie dopatrzył się również niezupełności uzasadnienia zaskarżonej decyzji czy też błędu w ustaleniach faktycznych, ich oceny i logiki przedstawionej argumentacji. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że w trakcie prowadzonego postępowania i przy wydawaniu decyzji doszło do naruszenia przepisów procedury podatkowej i to takich, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe, w tym organ odwoławczy, zajęte stanowisko prawidłowo uzasadniły dokonując właściwej oceny – na podstawie zebranego materiału dowodowego, istniejącego stanu rzeczy, a zastosowane w sprawie podstawy prawne rozstrzygnięcia zostały wnikliwie i trafnie omówione w zaskarżonej decyzji. Z tych względów badając zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani też inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi wobec czego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło