I SA/Ka 2248/03
PostanowienieWSA w Gliwicach2005-01-19
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Tadeusz Michalik, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru, które zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, może zostać umorzone przez sąd administracyjny z powodu bezprzedmiotowości, gdy zostało już wydane merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie zgłoszenia celnego?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w przedmiocie skargi na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, gdy w sprawie, której dotyczyło zawieszenie, zostało już wydane ostateczne rozstrzygnięcie merytoryczne. Postępowanie w przedmiocie zawieszenia ma charakter wpadkowy i jego dalsze prowadzenie traci sens po wydaniu decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "A" importowała leki, deklarując ich wartość celną na podstawie faktur zakupu. Po kontroli Urzędu Celnego ujawniono dokumenty wskazujące na udzielone upusty, które nie zostały uwzględnione przy określaniu wartości celnej. W związku z tym wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej i określenia długu celnego. Spółka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania porady Światowej Organizacji Celnej w kwestii wpływu upustów na wartość celną. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił zawieszenia, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie : NSA Tadeusz Michalik WSA Małgorzata Jużków (spr.) Protokolant sekr. sąd. Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w . na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru postanawia: umorzyć postępowanie sądowe
W dniu [...] 2000 r. na podstawie jednolitego dokumentu administracyjnego SAD nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci leku o nazwie handlowej [...]. Wartość celną towaru zadeklarowano na podstawie faktur zakupu. Dyrektor Urzędu Celnego w K. przyjął wskazane wyżej zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 4 Kodeksu celnego oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego zgodnie z wnioskiem importera.
W związku z ujawnionymi w czasie kontroli Spółki z o.o. "A" przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w W. dokumentami w postaci not pomniejszających wartość celną importowanych leków, wystawionych dla niej przez firmę "B" oraz "C", z których wynikały udzielone w latach 1999, 2000 i 2001 upusty rzędu [...] – [...] % wszczęto z urzędu w dniu [...] 2003 r. postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości importowanego towaru i określenia wynikającej zeń kwoty długu celnego. Ujawnione upusty nie były wykazane przy określeniu wartości celnej towaru sprowadzonego z zagranicy mimo, że były uwzględniane w ramach rozliczeń między kontrahentami, pomniejszając zobowiązania finansowe Spółki "A".
Przed wysłaniem do skarżącej pisma z dnia [...] 2003 r. o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania ze zgromadzonym materiałem dowodowym wpłynął do Urzędu Celnego w K. wniosek z dnia [...] 2003 r. o wystąpienie do Ministra Finansów celem uzyskania porady Światowej Organizacji Celnej (WCO) w kwestii wpływu upustów przyznawanych importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego na wartość celną importowanych towarów oraz o zawieszenie postępowania do chwili rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 Kodeksu celnego Naczelnik Urzędu Celnego w K. odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania w sprawie wskazanego wyżej zgłoszenia celnego.
W zażaleniu skarżąca Spółka wniosła o jego uchylenie i zawieszenie postępowania zarzucając naruszenie przepisów art. 91 ust. 2 Konstytucji postanowienia art. III lit. d Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej z dnia 15 grudnia 1950 r. oraz pkt 2 i 3 załącznika II tekstu Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r., zwanego Kodeksem wartości celnej WTO. Nadto zarzuciła naruszenie przepisu art. 201 § 1 pkt 2, art. 203 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, które miało wpływ na wynik skarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skarżąca szeroko opisała stan faktyczny sprawy oraz regulacje prawne wynikające z Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej do której Polska przystąpiła oraz innych umów międzynarodowych. Podkreśliła fakt błędnego interpretowania przez organ celny zapisów umowy z kontrahentem zagranicznym.
Dyrektor Izby Celnej w K. nie podzielił zasadności argumentów zażalenia i postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, art. 262 Kodeksu celnego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, gdyż takie zagadnienie w sprawie nie występuje.
W obszernej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego z powodu ich niezgodności z prawem. Powołała się na naruszenia prawa podniesione w zażaleniu. Dodatkowo wskazała na naruszenia przepisów proceduralnych mających wpływ na wynik sprawy, a to art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w związku z jej art. 219.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy szeroko odniósł się do zarzutów w niej podniesionych podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że w niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest kwestia uzyskania porady Światowej Organizacji Celnej odnośnie wpływu upustów przyznanych importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego na wartość importowanych towarów, które zdaniem skarżącego jest zagadnieniem wstępnym mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Podzielił tym samym pogląd organu I instancji i podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącej w niniejszej sprawie występuje rozbieżność stanowisk pomiędzy importerem a organem celnym, która nie stanowi podstawy do wystąpienia o wydanie opinii do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, a tym samym nie może być podstawą zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Pod pojęciem wymienionego w tym przepisie pojęcia "zagadnienia wstępnego" rozumie sie sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Inaczej mówiąc musi istnieć związek przyczynowy między zagadnieniem wstępnym, a rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie sporna kwestia nie jest uzależniona od jej oceny dokonanej przez inny organ w odrębnym postępowaniu, Nie stanowi zatem przeszkody w wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, którym jest wydanie decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Nadto podkreślono, że strona skarżąca nigdy nie twierdziła, że regulacje Kodeksu celnego mogące znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie są niezgodne z prawem międzynarodowym. Gołosłownie podnosiła, że praktyka ich stosowania i przyjęta interpretacja jest z tym prawem niezgodna. Na koniec organ zauważył, że wystąpienie o wnioskowaną przez stronę poradę lub interpretację prawa uzależnione jest od istnienia wątpliwości i rozbieżności w stosowaniu przepisów, których należy domniemywać organ nie posiada. Dodatkowo wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją nr [...] z dnia [...] r. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej importowanego towaru. Decyzja ta została przez Spółkę zaskarżona, ale postępowanie odwoławcze zostało zakończone wydaniem przez Dyrektora Urzędu Celnego w K. decyzji nr [...] z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach w dniu
9 października 2003 r. czyli przed dniem 1 stycznia 2004 r., kiedy to weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne. W myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie stosownych regulacji prawnych właściwym sądem do rozpatrzenia przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Art. 161 § 1 pkt 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Nie wnikając w merytoryczną zasadność argumentów skargi na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania przez organ I instancji należy stwierdzić, że postępowanie to ma charakter wpadkowy. Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zgłoszenia celnego z dnia [...] r. wskazanego wyżej zostało zawarte w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. nr [...], którą uznał zgłoszenie celne dokonane na dokumencie SAD nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej importowanego towaru oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. nr [...] z [...] r. Ostatnia z wymienionych decyzji uzyskała przymiot decyzji ostatecznej i jako taka mogła podlegać kontroli sądowej. Należy zauważyć, iż w judykaturze ugruntowany jest pogląd, że rozpatrując zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania, organ administracji nie może wyjść poza przedmiot zaskarżenia i orzec o zakończeniu postępowania przez jego umorzenie (zobacz wyrok NSA z dnia 10 maja 1993 r., sygn. akt I SA 1648/92, niepubl.). Nie mógł tego zatem uczynić organ odwoławczy chociaż stwierdził, że dalsze prowadzenie postępowania, z racji jego merytorycznego zakończenia taki przymiot posiada. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty i temu powinna służyć działalność orzecznicza administracji publicznej, zmierzająca do konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa
(B. Adamiak, J. Borkowski, KPA – Komentarz, str. 476). Ponieważ, jak już wskazano wyżej taka decyzja została w niniejszej sprawie wydana, stanowi ona jednocześnie inną przyczynę bezprzedmiotowości postępowania sądowego skutkującą jego umorzeniem z urzędu.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 160
p.s.a. postępowanie sądowe umorzył.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło