I SA/Ka 2524/02

PostanowienieWSA w Gliwicach2004-02-02

Skład orzekający: Anna Wiciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie umorzenia odsetek od zaległości podatkowych może być kontynuowane przez spadkobierców po śmierci strony skarżącej, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie umorzenia odsetek od zaległości podatkowych, które dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego podatnika, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 PPSA po jego śmierci. Spadkobiercy mogą kontynuować postępowanie tylko wtedy, gdy ich interes prawny jest bezpośrednio związany z wynikiem sprawy, co w przypadku umorzenia odsetek, uzależnionego od indywidualnej sytuacji podatnika, nie ma miejsca, chyba że postępowanie zostało wszczęte przez spadkobiercę na podstawie art. 97a Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. wniósł skargę do NSA na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w VAT. W trakcie postępowania sądowego skarżący zmarł. Spadkobiercy złożyli oświadczenie, że nie pozostawił on majątku poza wkładem w spółce cywilnej, a także aneks do umowy spółki, na mocy którego wstąpiła do niej żona zmarłego, przejmując jego udziały i zobowiązania. Spadkobiercy zwrócili się do sądu o zajęcie stanowiska, czy postępowanie jest możliwe bez postępowania spadkowego, podtrzymując skargę.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie W dniu [...] roku Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. wydała decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] roku nr [...] odmawiającą A. G. umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od [...] do [...] 1999 roku. Od tej decyzji A.G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W toku postępowania sądowego - w dniu [...] 2003 roku skarżący zmarł. W dniu [...] 2004 roku wpłynęło do Sądu oświadczenie spadkobierców skarżącego - z dnia [...] 2003 roku, z którego wynika, że nie pozostawił on "...żadnego majątku, który powinien być przedmiotem postępowania spadkowego za wyjątkiem wkładu w spółce cywilnej "A" z siedzibą w K.". Z oświadczenia tego wynika także, że w dniu [...] 2003 roku sporządzony został aneks do umowy spółki cywilnej "A", na mocy którego w miejsce zmarłego A. G.do spółki wstąpiła S. G. - żona zmarłego obejmując po nim udziały. Aneks ten zawiera także oświadczenie wszystkich aktualnych wspólników - S. G., T. G. i R. G., że przejmują oni przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Równocześnie z tym oświadczeniem spadkobiercy złożyli pismo z dnia [...] 2003 roku, w którym zwracają się z prośbą o zajęcie przez Sąd stanowiska, czy dalsze postępowanie w sprawie jest możliwe (z udziałem spadkobierców skarżącego) bez przeprowadzenia postępowania spadkowego. W kolejnym piśmie z dnia [...] 2003 roku podpisanym przez T. G. spadkobiercy oświadczyli, że podtrzymują skargę, gdyż sprawa dotyczy także ich jako spadkobierców oraz prowadzących działalność w formie spółki założonej przez A. G.. W tym stanie rzeczy Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), który z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) ma w niniejszej sprawie zastosowanie - Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W rozpoznawanej sprawie, przedmiot postępowania odnosił się wyłącznie do praw i obowiązków związanych z osobą zmarłego. Postępowanie dotyczyło bowiem ulgi podatkowej w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowych powstałych w wyniku działalności gospodarczej A. G. prowadzonej osobiście a nie w formie spółki cywilnej "A". Przyznanie ulgi opartej na przepisie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej uzależnione jest od zaistnienia przesłanek ściśle związanych z sytuacją podatnika występującego o jej zastosowanie. W przypadku gdy podatnikiem jest osoba fizyczna - to jej sytuacja majątkowa, rodzinna osobista jest brana pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Rozważenia w dalszej kolejności wymaga to, czy spadkobiercy zmarłego skarżącego A. G. to osoby, których interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania a zatem jakie skutki procesowe mają omówione wcześniej oświadczenia spadkobierców zmarłego. W tym zakresie trzeba wskazać, że jak wynika z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej - postępowanie o przyznanie ulgi podatkowej opartej na tym przepisie wszczyna się (poza wyjątkami określonymi w § 4) wyłącznie na wniosek podatnika. Sytuację prawną spadkobiercy w tym zakresie regulują przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 97a tej ustawy - do spadkobiercy w zakresie przyjętych przez niego zobowiązań spadkodawcy stosuje się odpowiednio przepisy art. 48 § 1-3 oraz art. 67 § 1-2 tej ustawy. Spadkobierca przejmujący zobowiązania spadkodawcy uzyskuje z mocy tego przepisu prawa w zakresie niektórych uprawnień unormowanych w Ordynacji odnoszących się expressis verbis jedynie do podatnika, płatnika lub inkasenta. Takim prawem jest między innymi uprawnienie do wystąpienia o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych obciążających zmarłego podatnika. Decyzja dotycząca zastosowania ulgi podatkowej w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowych obciążających podatnika będzie odnosiła skutki wobec jego spadkobiercy tylko wtedy, gdy postępowanie w tym przedmiocie zostanie wszczęte przez spadkobiercę na podstawie tego szczególnego przepisu Ordynacji podatkowej. Innymi słowy - odnosząc się do sytuacji procesowej w rozpoznawanej tu sprawie - wynik postępowania sądowego wszczętego skargą A. G.- nie dotyczy interesu prawnego jego spadkobierców. Dlatego, działając w oparciu o przepisy art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło