I SA/Ka 2728/03

Dnia 1 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Sędziowie NSA : Przemysław Dumana (sprawozdawca), Małgorzata Wolf – Mendecka, Protokolant : Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 roku sprawy ze skargi "A" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku od nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami), art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. nr 9, poz. 31 z późniejszymi zmianami) oraz art. 17, art. 18 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 roku, nr 79, poz. 856), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] roku, nr [...], którą organ ten określił "A" w W. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2002 w łącznej w kwocie 267.154,20 złotych. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż wspomnianą wyżej decyzją organ pierwszej instancji określił podatnikowi – właścicielowi nieruchomości położonej w K. (na której prowadzona jest działalność gospodarcza) – podatek od tej nieruchomości. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej podatnik wskazał, że przedmiotowy grunt nie jest przez niego eksploatowany i został zrekultywowany, a w spornym okresie był w posiadaniu "B", który nie prowadził działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności wskazało, że zasady poboru podatku od nieruchomości reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. nr 9, poz. 31 z późniejszymi zmianami), której przepisy (w brzmieniu obowiązującym w latach 1998 – 2002) stanowiły, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntami, użytkownikach wieczystych nieruchomości lub ich części oraz posiadaczach nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (art. 2 ust. 1 powołanej wyżej ustawy). Następnie organ odwoławczy podniósł, iż zawarte przez Przedsiębiorstwo umowy z "B" nie doprowadziły do przeniesienia posiadania, a jedynie zezwoliły "B" na "nieodpłatne zagospodarowanie terenu wyrobiska żwirowego" w oznaczonym celu ([...]) i na wyznaczonym odcinku (określonym przez podatnika). W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że zgodnie z art. 5 ust. 3 powołanej wyżej ustawy za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Zatem do zakwalifikowania, że grunt jest związany z działalnością gospodarczą ustawodawca przejął kryterium podmiotowe, tzn. nieruchomość "w posiadaniu przedsiębiorcy". Podkreślił również, iż dopóki rekultywacja nie zostanie zakończona, to sam fakt jej rozpoczęcia nie ma żadnego znaczenia dla przyjęcia stawki podatku od nieruchomości (grunty związane działalnością gospodarczą). Zasadnie zatem organ pierwszej instancji określił "A" wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2002 według stawek dla "gruntu związanego z działalnością gospodarczą". W skardze, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik domagał się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi Przedsiębiorstwo podniosło, iż decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Wójt Gminy B. ustalił warunki restrukturyzacji w zakresie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do maja 2000 roku, od lipca do grudnia 2000 roku oraz od stycznia do czerwca 2002 roku. Zgodnie z art. 14 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców – od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia wydania decyzji o restrukturyzacji, ulega wstrzymaniu wykonanie należności objętych wnioskiem restrukturyzacyjnym. Zatem, zdaniem podatnika, brak było podstaw do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2002 w trakcie toczącego się postępowania restrukturyzacyjnego. Podkreśliło także, że "grunty nie są wykorzystywane przez skarżącego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, ani w sposób zorganizowany, ani też ciągły, a tym bardziej nie przynoszą skarżącemu zysku". Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z powodów powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdziło, że obie wskazane przez skarżące Przedsiębiorstwo decyzje dotyczą różnych stanów prawnych – pierwsza (z [...] roku) reguluje zasady restrukturyzacji zaległości na podstawie ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, druga zaś (z [...] roku) określa na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, wysokość całorocznego zobowiązania podatkowego jakie ciążyło na przedsiębiorcy w kolejnych latach podatkowych w zakresie spornych gruntów. Zgodnie z art. 14 powołanej wyżej ustawy restrukturyzacyjnej wstrzymane zostaje wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, czyli realizacja tego zobowiązania (dobrowolna przez podatnika, bądź przymusowa przez organ). Zatem wszczęte postępowanie restrukturyzacyjne ma wpływ na postępowanie podatkowe tylko takie, że "musi ono zatrzymać swój bieg po wydaniu decyzji wymiarowej, ale nie ma wpływu na "ważność" decyzji wymiarowej". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Skarga na powołaną wyżej decyzję została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 z późniejszymi zmianami). Należy jednak zauważyć, że cytowana wyżej ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 roku, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm. w Dz.U. z 2002 roku, nr 240, poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 roku utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia wskazać na regulację prawną zawartą w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. nr 9, poz. 31 z późniejszymi zmianami), w brzmieniu obowiązującym w latach 1998 – 2002 roku. Przynosi ona bowiem odpowiedź na pytanie, kogo obciąża obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Z treści tego przepisu wynika, że wspomniany obowiązek ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych, które : 1) są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, 2) są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części, 3) są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (do 1 stycznia 1999 roku – lub gminy), jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu, 4) posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane nie złączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (do 1 stycznia 1999 roku – lub gminy), z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych. Brzmienie przywołanej regulacji prawnej nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że decydujące znaczenie dla bytu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości ma fakt istnienia po stronie oznaczonego podmiotu jednego z tytułów prawnych do nieruchomości, wskazanych w art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z kolei w myśl art. 5 ust. 3 powołanej wyżej ustawy za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Przepis ten wyraźnie więc stanowi, iż wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy uważa się za związane z działalnością gospodarczą (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2001 roku, sygn. akt FPK 3/00 – opubl. w ONSA 2001/4/150). W doktrynie zwrócono też uwagę (R. Mastalski w glosie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1992 roku, sygn. akt III AZP 25/92, OSP 1994, nr 1, str. 35 – 36), że podatek od nieruchomości nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma to, że podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, a nie jest ważne (...) jak intensywne jest wykorzystywanie tych nieruchomości i jakie przynosi to efekty gospodarcze. Z bezspornych ustaleń w przedmiotowej sprawie wynika, że skarżące Przedsiębiorstwo jest właścicielem części gruntów oraz wieczystym użytkownikiem części gruntów Skarbu Państwa (wypisy z rejestru gruntów znajdujące się w aktach sprawy), a zatem na mocy zacytowanego wyżej przepisu ciąży na nim obowiązek w podatku od nieruchomości. W świetle powyższych wywodów prawidłowo, zdaniem Sądu, organ pierwszej instancji określił podatnikowi wysokość podatku od nieruchomości na lata 1998 – 2002. Trafnie również organy podatkowe wskazały, iż do czasu zakończenia procesu rekultywacji (w rozpatrywanej sprawie brak jest decyzji starosty w tym zakresie – art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych – Dz.U. nr 16, poz.78 z późniejszymi zmianami) grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 powołanej wyżej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie można również podzielić zarzutów skargi, iż brak było podstaw do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2002 w trakcie toczącego się postępowania restrukturyzacyjnego. Odnosząc się do tej kwestii stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. nr 155, poz. 1287 z późniejszymi zmianami) od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji ulega wstrzymaniu wykonanie należności objętych wnioskiem podlegających restrukturyzacji. Przepis ten stanowi jedynie o wstrzymaniu wykonania należności objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym, a zatem – jak trafnie wykazał organ odwoławczy – nie ma żadnych przeszkód do przeprowadzenia postępowania podatkowego i wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, która to decyzja, z przyczyn podanych wyżej, nie może być wykonana do dnia wydania decyzji z zakończeniu restrukturyzacji. Dokonując więc w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259) kontroli zaskarżonej decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Sąd uznał również, że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.