I SA/Ka 2920/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Joanna Spadek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny oddala skargę. W dniu [...] kwietnia 2003 r. występująca w imieniu A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. Agencja Celna B Spółka z o.o. zgłosiła na jednolitym dokumencie administracyjnym SAD nr [...] celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu produktów kompensacyjnych głowicę wysokiej próżni [...] o numerze seryjnym [...], uprzednio objętą procedurą uszlachetniania biernego, polegającą na naprawie towaru wywiezionego czasowo. Do zgłoszenia załączono fakturę nr [...] z dnia [...]. W trakcie rewizji celnej przeprowadzonej [...] ustalono, że przesyłka oprócz w/wym. towaru zawiera także towar niezgłoszony i nieprzedstawiony organowi celnemu w postaci dwóch głowic do pomiaru wysokiej próżni [...] o numerach seryjnych [...] oraz [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia [...] nr [...] stwierdził, że towar w postaci dwóch głowic został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, co z mocy prawa spowodowało powstanie długu celnego. Kwota długu celnego określona została w wysokości 0, 00 zł. Organ wymierzył także opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości przedmiotowego towaru w kwocie [...] PLN. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżącej adwokat T.P. zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że A Spółka z o.o. dokonała nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie uczestniczyła we wprowadzeniu towaru, nie wiedziała o nielegalności wprowadzenia towaru i nie mogła się o tym fakcie dowiedzieć nawet przy zachowaniu należytej staranności. Podniósł, że niezgodność ilości głowic z treścią dokumentów (zgłoszenie, faktura) wynikała z winy nadawcy przesyłki, który w tym zakresie złożył pisemne oświadczenie. Zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 9, art. 38, art. 39, art. 210 § 1 pkt 1, § 2 i § 3 pkt 3, art. 222 § 1, art. 242 § 3, art. 262, art. 276 § 2 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego towar w postaci dwóch głowic został wprowadzony z naruszeniem art. 39 Kodeksu celnego, bowiem nie został przedstawiony organowi celnemu przez Spółkę, która przejęła odpowiedzialność za ten towar po jego wprowadzeniu. Przedstawienie towaru, zostało zdefiniowane w art. 3 § 1 pkt. 14 Kodeksu celnego i oznacza zawiadomienie organu celnego dokonane w wymaganej formie o dostarczeniu towarów do urzędu celnego albo miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny. W niniejszej sprawie towar, którego nadwyżkę ujawniono w wyniku przeprowadzonej rewizji celnej, nie został przedstawiony organowi celnemu, jak również nie został ujęty w zgłoszeniu celnym. To zaś oznacza, że doszło do jego nielegalnego wprowadzenia w myśl art. 9 § 1 ustawy Kodeks celny. Zatem organ I instancji zasadnie uznał, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 210 § 1 pkt 1 ustawy – a więc do określenia długu celnego w przywozie w wyniku nielegalnego wprowadzenia towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Następnie organ odwołując się do treści art. 210 § 3 Kodeksu celnego wyjaśnił kto może być uznany za dłużnika celnego w przypadku nielegalnego wprowadzenia towaru. Organ ten przyznał, że w rozpoznawanej sprawie dłużnikiem w świetle przepisu art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego była skarżąca, bowiem przejmując odpowiedzialność za towar po jego wprowadzeniu na polski obszar celny była w jego posiadaniu, zaś postępowanie wykazało, że towar ten został wprowadzony nielegalnie. Zaznaczył, że wprawdzie zgłoszenia dokonała Agencja Celna B Sp. z o.o., jednakże działała ona w granicach upoważnienia skarżącej Spółki, to natomiast, zgodnie z art. 254 § 4 Kodeksu celnego, pociągało za sobą skutki bezpośrednio dla skarżącej. Organ ten uznał że skarżąca Spółka przy dołożeniu należytej staranności mogła dowiedzieć się, że towar został wprowadzony nielegalnie, bowiem zgodnie z art. 40 § 1 Kodeksu celnego mogła wystąpić do organu celnego z wnioskiem o zbadanie towarów w celu upewnienia się co do zgodności faktycznej ilości towaru z jego ilością zadeklarowaną w dokumentach handlowych po przedstawieniu towarów, a przed nadaniem tym towarom właściwego przeznaczenia celnego, czego nie uczyniła. W kwestii wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej organ wskazał, że przepis art. 276 § 2 ustawy - Kodeks celny, nie uprawnia organu celnego do odstępowania od wymiaru tej opłaty między innymi w sytuacji, gdy nadwyżka towaru ujawnionego w wyniku rewizji celnej w stosunku do towaru przedstawionego powstała na skutek okoliczności, na które strona nie miała wpływu. Wymierzenie przedmiotowej opłaty jest bowiem sankcją za niedopełnienie obowiązku celnego, jakim jest posiadanie pełnej wiedzy o towarach przedstawionych organowi celnemu, a także obowiązku przedłożenia organowi celnemu dokumentów stwierdzających rodzaj i ilość towaru. Decydującym momentem dla ustalenia granic odpowiedzialności za towar była chwila dokonania przez organ celny rewizji celnej towaru. Organ stwierdził, że zobowiązaną do uiszczenia powyższej opłaty jest skarżąca jako podmiot odpowiedzialny za towar w chwili przeprowadzenia rewizji celnej, w wyniku której stwierdzono niezgodność towaru deklarowanego z towarem rzeczywistym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego działający w imieniu A Spółki z o.o. w J., adwokat T.P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania, zarzucając obrazę przepisu art. 210 § 3 Kodeksu celnego poprzez uznanie skarżącej za dłużnika celnego, pomimo niewykazania jej winy w zakresie nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny. Ponadto zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że strona skarżąca dokonała nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny. Uzasadniając te zarzuty skarżąca Spółka podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w tym zakresie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podkreślając, że ani skarżąca Spółka ani jej przedstawiciel nie mogli mieć żadnej świadomości co do tego, że w przesyłce znajdują się trzy głowice, a nie jedna. Zdaniem pełnomocnika skarżącej niedbalstwo w tym zakresie można zarzucić nadawcy przesyłki, bowiem wiedza skarżącej o ilości głowic powstała dopiero w momencie przeprowadzenia rewizji celnej. W tych zaś okolicznościach nie zostały spełnione znamiona przepisu art. 210 § 3 Kodeksu celnego. Natomiast ustalenie statusu dłużnika celnego wymaga wskazania, iż określony podmiot wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, iż towar został wprowadzony nielegalnie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik organu podkreślił, że przez okres 6 dni strona miała możliwość sprawdzenia towaru, tym bardziej, że towar wywożony trzykrotnie różnił się wagą od towaru wwożonego, zatem zachowanie należytej staranności wymagało sprawdzenia tej różnicy. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje Na wstępie należy zaznaczyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stał się właściwy do rozpatrzenia skargi Spółki A z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oraz podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) stosownie do zapisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż, wbrew zawartym w niej zarzutom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 2 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm) "wprowadzenie towaru na polski obszar celny (...) powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego (...). Z kolei w myśl art. 39 Kodeksu celnego "Towary, które zgodnie z art. 36 § 1 pkt. 1 zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego, powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialności za te towary po ich wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej". Przepis ten nakłada zatem na osobę, wprowadzającą towar na polski obszar celny lub przyjmującą odpowiedzialność za taki towar po jego wprowadzeniu obowiązek przedstawienia tego towaru organowi celnemu. Przedstawienie towarów organowi celnemu, zgodnie z art. 3 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, oznacza zawiadomienie organu celnego w wymaganej formie o dostarczeniu towarów do urzędu celnego albo miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny. Wprowadzenie towaru z naruszeniem obowiązków wynikających m.in. z cytowanego wyżej art. 39 jest wprowadzeniem nielegalnym w rozumieniu art. 9 § 1 Kodeksu celnego. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że w wyniku rewizji ujawniono nadwyżkę towaru w postaci dwóch głowic do pomiaru wysokiej próżni. Towar ten nie został przedstawiony organowi celnemu oraz nie był ujęty w zgłoszeniu celnym z dnia [...] kwietnia 2003 r. SAD nr [...] ani w załączonej do niego fakturze, a zatem nie został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu. Skoro przedmiotowy towar po jego wprowadzeniu na polski obszar celny nie został zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu, to organ zasadnie przyjął, że nastąpiło nielegalne jego wprowadzenie ( art. 9 § 1 Kodeksu celnego). Bez znaczenia dla uznania, że zachodzi wypadek nielegalnego wprowadzenia towaru jest stan wiedzy i świadomości osoby. Dług celny powstaje bowiem z mocy prawa z chwilą nielegalnego wprowadzenia towaru. Zatem kolejną kwestią, było ustalenie, czy skarżąca jest dłużnikiem celnym w związku z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny. Krąg osób, które mogą zostać dłużnikami w wyniku nielegalnego wprowadzenia towarów określa art. 210 § 3 Kodeksu celnego. W myśl tego przepisu za dłużnika celnego może być uznana osoba, która dokonał nielegalnego wprowadzenia, która uczestniczyła w nielegalnym wprowadzeniu i która wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że wprowadzenie to było nielegalne oraz osoba, która nabyła, posiadała lub posiada towar wprowadzony nielegalnie i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. Z powyższej regulacji wynika, że każda z osób uczestniczących we wprowadzeniu, posiadających towar lub uczestniczących w obrocie takim towarem, może być dłużnikiem celnym. Staje się nim, gdy zostanie wykazane, że przy zachowaniu należytej staranności osoby te mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie było nielegalne. Wykazanie należytej staranności następuje m.in. przez wskazanie zakresu powinności, jakich powinien dochować podmiot, którego zachowanie się ocenia w celu przypisania długu celnego. W rozpoznawanej sprawie czynności zgłoszenia towaru dokonała Agencja Celna B Sp. z o.o. działająca w granicach i z upoważnienia strony skarżącej tj. A Spółki z o.o. z J., jako przedstawiciel bezpośredni w rozumieniu art. 253 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego. Zgodnie z istotą przedstawicielstwa bezpośredniego przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz osoby reprezentowanej, a zatem podejmowane przez niego czynności w granicach udzielonego upoważnienia pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że zgłaszającym i zarazem dłużnikiem nie jest agencja celna, lecz skarżąca jako podmiot przez nią reprezentowany. Składając zgłoszenie celne zgłaszający nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 40 § 1 Kodeksu celnego, a więc nie wystąpił o zbadanie towaru, w celu upewnienia się co do zgodności faktycznej ilości towaru z jego ilością zadeklarowaną, tym bardziej, że waga wwiezionego towaru, przewyższała trzykrotnie wagę towaru zgłaszanego, tj. głowicy wysokiej próżni [...] o numerze seryjnym [...], który uprzednio został objęty procedurą uszlachetnienia biernego, co wynika z dokumentów załączonych do zgłoszenia. Zachowanie należytej staranności wymagało sprawdzenia tej różnicy. Zatem prawidłowo, w ocenie Sądu, organy celne uznały, że strona skarżąca, która przejęła odpowiedzialność za wprowadzony towar przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że towar w postaci dodatkowych dwóch głowic wysokiej próżni został wprowadzony nielegalnie, tj. z naruszeniem przepisu art. 39 Kodeksu celnego. Powyższe ustalenia, w ocenie Sądu, znajdują podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym i zostały dokonane w granicach swobodnej oceny dowodów, jaka należy do kompetencji organów celnych z mocy art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w postępowaniu ustaleń. W ocenie Sądu wniosek organów celnych wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, nie stanowi więc naruszenia prawa. Ponadto przyjdzie stwierdzić, iż organy zasadnie zastosowały art. 276 § 2 Kodeksu celnego, który nakazuje obligatoryjne pobranie opłaty manipulacyjnej dodatkowej w określonej wysokości od osoby, o której mowa w art. 39 tej ustawy, tj. osoby, która wprowadziła towar na polski obszar celny lub od osoby, która przejęła odpowiedzialność za ten towar po jego wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, jeżeli po przedstawieniu towaru organ celny w wyniku rewizji celnej wykaże różnicę między towarem przedstawionym, a ujawnionym. Niesporne jest, iż w wyniku rewizji celnej przeprowadzonej po przedstawieniu towaru w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego organ celny wykazał różnicę między towarem przedstawionym, a towarem ujawnionym. Osobą, która przedstawiła organowi celnemu towar, w ten sposób, że istniała różnica pomiędzy towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej była skarżąca spółka, prawidłowo zatem obciążono ją obowiązkiem uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Ponadto zasadnie organ uznał, że pobranie opłaty nie ma charakteru uznaniowego i stanowi sankcję za niedopełnienie obowiązku przedstawienia organowi celnemu całości towaru wprowadzonego na polski obszar celny (wyrok NSA z dnia 16 maja 2002r. sygn. akt I SA/Ka 602/01 z dnia 4 czerwca 2003 r. sygn. akt I SA/Ka 955/02). Zatem podnoszone przez skarżącą argumenty w toku postępowania administracyjnego dla usprawiedliwienia ujawnionej nadwyżki towaru pozostają bez znaczenia na wymiar przedmiotowej opłaty. Mając na względzie okoliczności faktyczne oraz uregulowania prawne mające zastosowanie w sprawie, Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).