I SA/Ka 3065/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędziowie NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Małgorzata Wolf - Mendecka, Protokolant Anna Charchuła, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E.C. (C.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach kwotę [...] zł (słownie: [...] groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] r., nr [...], skierowaną do E. C., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] r., nr [...] , w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2001. Jako podstawę rozstrzygnięcia Kolegium powołało regulację prawna zawartą w art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z poźn. zm) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz.856 z późn. zm.). Uzasadniając decyzję Kolegium Odwoławcze podało, że organ podatkowy pierwszej instancji w.w. decyzją z [...] r. zmienił E.C. wysokość podatku od nieruchomości na rok 2001 z kwoty [...] zł na [...] zł, w związku z rozwiązaniem umowy użytkowania wieczystego gruntu. Od powyższej decyzji wniesione zostało odwołanie, w którym podatnik wniósł o jej uchylenie, nie przedstawiając jednak, zdaniem Kolegium, żadnych konkretnych zarzutów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po zapoznaniu się z aktami sprawy zważyło, że z całości akt zgromadzonych w sprawie, jak również wyjaśnień złożonych przez Wójta Gminy W., wynika, że wyrokiem Sądu Okręgowego w K. rozwiązano umowę zawartą z E. C. w przedmiocie użytkowania wieczystego gruntu położonego w W.. Podatnik od wyroku wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w K.. Wyrokiem z [...] r., po rozpoznaniu sprawy z powództwa Gminy W. przeciwko E. C. o rozwiązanie umowy i zapłatę, na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., Sąd Apelacyjny w K. zmienił zaskarżony wyrok, poprzez odstąpienie od obciążenia pozwanego kosztami procesu, natomiast w pozostałym zakresie apelację oddalił. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, przytaczając na poparcie regulację prawną zawartą w art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, że skoro w rozpatrywanej sprawie z dniem 9 maja 2001 r. rozwiązana została umowa użytkowania wieczystego gruntu, w związku z powyższym podatek od E. C. był należny wyłącznie za okres do końca [...] 2001 r. W świetle bowiem art. 6 ust. 5 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., skierowanej przez E. C. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zmianę przedmiotowej decyzji poprzez oddalenie żądań zapłaty podatku od nieruchomości. Zaskarżonej decyzji skarżący podatnik zarzucił "nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności faktu, że jest to grunt rolny, a nie nieruchomość, oraz faktu, że zrzeczenia się i rezygnacji z wieczystego użytkowania w 1985 r. w Urzędzie Miejskim w T., a następnie w Urzędzie Gminy w W. pismami z dnia [...] 1991 r., [...] 1992 r., [...] 1995 r., [...] 1999 r.". Ponadto skarżący stwierdził, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nastąpiło naruszenie prawa materialnego wskutek błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania, a w szczególności art. 1 i 2 pkt 2 ustawy o podatku rolnym, art. 179 Kodeksu cywilnego i § 8 umowy notarialnej, art. 35 – 38 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 26 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, art. 240 w związku z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 i art. 107 k.p.a. i art. 67 ustawy - Ordynacja podatkowa. Skarżący zaakcentował, że umową notarialną (Rep. [...]) objął w wieczyste użytkowanie działkę stanowiącą gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha (na podstawie decyzji Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w T. z dnia [...] 1984 r.), zaś w T. – K. był już wtedy współwłaścicielem gruntu rolnego o powierzchni [...] ha. Skarżący podkreślił, że z dokumentacji Urzędu wynikało, że grunt rolny we wsi G. w gminie W. przekracza 1 ha przeliczeniowy. Ponadto skarżący podniósł, że przez kilkanaście lat nie doszło do rozwiązania umowy wieczystego użytkowania, co świadczy o bezczynności organu administracji i jest efektem rewanżu politycznego ze strony Wójta Gminy W.. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Nawiązując do treści skargi Kolegium zwróciło uwagę, że skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik po raz pierwszy podniósł, że łącznie posiadał bądź też był w części współwłaścicielem gruntów o powierzchni przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, z tym, że [...] m² znajdowało się na terenie gminy K.. Ponieważ kwestia ta nigdy dotąd nie była przez podatnika podnoszona, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zwróciło się do Wójta Gminy K. o udzielenie informacji, czy E.C. jest bądź też był w roku 2001, na terenie gminy K. współwłaścicielem jakichkolwiek gruntów. Kolegium stwierdziło, że z uzyskanych informacji wynika, że E. C. od czasu powstania gminy K., tj. od [...] 1991 r. nie był i nie jest właścicielem ani też użytkownikiem nieruchomości położonych na terenie tej gminy. W piśmie z dnia [...] 2004 r., skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący podniósł, że wielokrotnie wyjaśniał, iż użytkuje nieruchomość rolną przekraczającą jeden hektar. Do pisma dołączył zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] 2004 r., nr [...] , z którego wynika, że skarżący E.C. oraz E. C. od dnia [...] 1994 r. do dnia wydania zaświadczenia są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego w miejscowości T. nr [...]. W tej sytuacji skarżący uznał za wadliwe wszystkie decyzje wydane w sprawie podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2001 i wniósł o stwierdzenie ich wygaśnięcia, względnie o ich uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżący podkreślił, że jedynym składnikiem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym są określone w tej ustawie grunty o łącznej powierzchni przekraczającej 1 hektar lub 1 hektar przeliczeniowy, przy czym grunty te nie muszą stanowić zorganizowanej całości, co powoduje, że za gospodarstwo rolne należy uznać grunty o powierzchni przekraczającej 1 ha, nawet wówczas, gdy nie istnieje pomiędzy nimi jakakolwiek więź ekonomiczna, gdyż decyduje tutaj fakt własności (posiadania), a nie rolniczego wykorzystania gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...], została złożona przez E. C. do Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 27 grudnia 2002 r. i winna była zostać rozpatrzona na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Należy jednak zauważyć, że wyżej cytowana ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. Dz.U. z 2002 r. Nr 240 , poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sadu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sadu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 §1 w.w. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Sąd podzielił ocenę dokonaną przez organ odwoławczy, który w zaskarżonej decyzji trafnie doszedł do wniosku, że skoro wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z [...] r., sygn. akt [...], rozwiązana została umowa oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w G., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w M., nr działki [...] o powierzchni [...] m² (wprawdzie podatnik od w.w. wyroku wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w K., który zmienił zaskarżony wyrok, ale wyłącznie w części dotyczącej obciążenia E. C. kosztami procesu, natomiast w pozostałym zakresie apelację oddalił), to organ podatkowy I instancji miał obowiązek skorygować wymiar podatku od nieruchomości, co też uczynił w swojej decyzji. Należy zauważyć, że już na etapie postępowania sądowego, nawiązując do treści skargi, w której skarżący podniósł, że łącznie posiadał bądź też był w części współwłaścicielem gruntów o powierzchni przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, z tym, że [...] m² znajdowało się na terenie gminy K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zwróciło się do Wójta Gminy K. o udzielenie informacji, czy E. C. jest, bądź też był w roku 2001, na terenie gminy K. współwłaścicielem jakichkolwiek gruntów. Na podstawie nadesłanych informacji Kolegium ustaliło, że E. C. od czasu powstania gminy K., tj. od [...]1991 r., nie był i nie jest właścicielem ani też użytkownikiem nieruchomości położonych na terenie tej gminy. Zaskarżona decyzja podlega jednak uchyleniu. Należy bowiem uwzględnić fakt, że do pisma z dnia [...] 2004 r., skarżący dołączył zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] 2004 r., nr [...], z którego wynika, że skarżący "E. C. s. J. I E. oraz E. C. c. W. i K. w okresie od [...]1994 r. do chwili obecnej, są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego w miejscowości T. nr [...]". W zaistniałej sytuacji należy uznać, że fakt ten, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, stanowi istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji nie znaną organowi, który wydał decyzję, podlegającą ocenie przez organ administracji, pod kątem przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 z późn. zm.). W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w całości, działając na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który przewiduje, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W punkcie drugim wyroku Sąd postanowił zasądzić na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. koszty postępowania sądowego, obejmujące uiszczony wpis od skargi, stosownie do art. 200 w.w. ustawy, wg którego "w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia spraw". W punkcie trzecim wyroku Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, do czego był zobowiązany treścią art. 152 w.w. ustawy, który to przepis przewiduje, że "W razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku".