I SA/Ka 41/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Maciej Ćwiertniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2004 r. sprawy ze skargi G. O. i M. O. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza na rzecz skarżących od Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku; Izba Skarbowa w K., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), stwierdziła, że odwołanie G. i M. O., reprezentowanych przez pełnomocnika J.W., od decyzji Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r., nr [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, przewidzianego art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając rozstrzygnięcie Izba Skarbowa podała, że z powodu nieobecności w dniu [...] 2002 r. pełnomocnika podatników J. W. w miejscu zamieszkania oraz niemożności doręczenia przesyłki innym uprawnionym osobom, w drzwiach mieszkania adresata pozostawiono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Zdaniem Izby Skarbowej, powyższe fakty wynikają ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru decyzji Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r., nr [...], a także koperty, w której ta przesyłka była kierowana do pełnomocnika podatników, jak również z pisma Urzędu Pocztowego w L. z dnia [...] 2002 r. W związku z powyższym Izba Skarbowa uznała, że wobec nie podjęcia pisma przez J. W. doręczenie decyzji nastąpiło z dniem [...] r. i od tej daty rozpoczął bieg 14 dniowy termin określony art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który zakończył się w dniu [...] 2002 r. Odwołanie natomiast zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] 2002 r., a zatem po upływie ustawowego terminu. Izba Skarbowa wyjaśniła, że przesłanie w dniu [...] 2002 r. przez Urząd Skarbowy w W. decyzji z dnia [...] r., nr [...] , po raz drugi miało w powyższej sytuacji charakter wyłącznie informacyjny, a podatnicy składając odwołanie nie złożyli wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W skardze na powyższe postanowienie Izby Skarbowej w K., skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach, skarżący (reprezentowani przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym) wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej go decyzji Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r., nr [...]. W uzasadnieniu skargi zostały zawarte liczne zarzuty wobec w.w. decyzji Urzędu Skarbowego. Podkreślono przy tym "pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która bezpodstawnie ustala niezgodny ze stanem faktycznym stan prawny, niezgodne z prawdą doręczenie oraz niezgodny z prawem dochód podlegający opodatkowaniu..." Ponadto pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie "...istoty wolności i praw człowieka i obywatela..." poprzez zastosowanie doręczenia zastępczego, które "...prawa te narusza, ponieważ ustanawia odpowiedzialność na zasadzie domniemania wiedzy, mimo materiału dowodowego jednoznacznie wskazującego, że stan faktyczny jest odmienny...". Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych, została złożona przez G. i M. O. do Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 2 stycznia 2003 r. i winna była zostać rozpatrzona na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Należy jednak zauważyć, że wyżej cytowana ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. Dz.U. z 2002 r. Nr 240 , poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sadu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 §1 w.w. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie między innymi, czy odwołanie zostało wniesione przez uprawniony podmiot i z zachowaniem terminu. Izba Skarbowa w K. uznała, że wobec nie podjęcia pisma przez J. W. doręczenie decyzji nastąpiło z dniem [...] 2002 r. i od tej daty rozpoczął bieg 14 dniowy termin określony art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który zakończył się w dniu [...] 2002 r., zaś odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] 2002 r., a zatem po upływie ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi skarżących w sposób zastępczy z dniem [...] 2002 r. Według Izby Skarbowej, na doręczenie decyzji w dniu [...] 2002 r. ma wskazywać znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru decyzji Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r., nr [...], a także koperta, w której ta przesyłka była kierowana do pełnomocnika podatników, jak również pismo Urzędu Pocztowego w L. z dnia [...] 2002 r. Należy jednak zwrócić uwagę, że na powołanym potwierdzeniu odbioru z dnia [...] 2002 r. oraz na kopercie, w której decyzja była skierowana do pełnomocnika skarżących, brak jest jakichkolwiek adnotacji, z jakich powodów nie doręczono decyzji ówczesnemu pełnomocnikowi skarżących oraz adnotacji o umieszczeniu zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki. Tego braku nie może sanować późniejsze pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego w L. z dnia [...] 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że prawidłowe doręczenie decyzji Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r., nr [...] , nastąpiło w dniu [...] 2002 r., co wynika z potwierdzenia odbioru na karcie 86a akt sprawy administracyjnej przesłanych wraz z odpowiedzią na skargę. Z ostatnio wspomnianego potwierdzenia odbioru nie wynika ponadto, że doręczenie to nastąpiło jedynie w celach informacyjnych. Tak więc odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] r. zostało wniesione z zachowaniem 14 dniowego terminu przewidzianego art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie w całości, działając na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który przewiduje, że Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W punkcie drugim wyroku Sąd zasądził na rzecz skarżących od Dyrektora Izby Skarbowej w K. koszty postępowania sądowego, stosownie do art. 200 w.w. ustawy, wg którego "w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia spraw". W punkcie trzecim wyroku Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, do czego był zobowiązany treścią art. 152 w.w. ustawy, który to przepis przewiduje, że "W razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku".