I SA/Ka 484/03

Sygn. akt I SA/Ka 48403 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ryszard Mikosz, sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Katarzyna Orzoł, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. W. i G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję; W piśmie z dnia [...] listopada 2002 r., skierowanym do Prezydenta Miasta K., W. W., powołując się (ogólnie) na "ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych", zawarł wniosek o restrukturyzację swoich należności z tytułu podatku od środków transportu w wysokości 1.120,00 zł za lata 1997 i 1998, wynikających z decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] i tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Poinformował przy tym, że obecnie pozostaje na emeryturze i nie osiąga dochodu z tytułu działalności gospodarczej. Wymieniony wyżej wniosek Prezydent Miasta K. rozpatrzył decyzją z dnia [...] r., nr [...], skierowaną do W. W. (doręczoną temu podatnikowi w dniu [...] r.), którą umorzył postępowanie w sprawie objęcia restrukturyzacją w.w. zaległości z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 207, art. 208 § 1 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) oraz uchwałę nr LIV/745/02 Rady Miejskiej K. z dnia 9 października 2002 r. w sprawie restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, stanowiących dochody budżetu miasta K.. Uzasadniając decyzję, Prezydent Miasta K. podał, że art. 7 w.w. ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców dopuszcza możliwość restrukturyzacji należności od przedsiębiorców z tytułu zobowiązań podatkowych stanowiących dochody budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jeśli organ stanowiący właściwej jednostki właściwej jednostki samorządu terytorialnego podejmie uchwałę o restrukturyzacji tych należności, uwzględniając przy tym, że mogą nią być objęte tylko należności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w związku z powołaną wyżej regulacją prawną w dniu 9 października 2002 r. Rada Miejska K. podjęła uchwałę nr LIV/745/02, określając należności, które mogą być objęte restrukturyzacją. Z uchwały tej wynika, że mogą być objęte restrukturyzacją znane na dzień 30 czerwca 2002 r. zaległości (wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości) z tytułu podatku od nieruchomości oraz podatku od działalności gospodarczej osób fizycznych, opłacanego w formie karty podatkowej. Prezydent Miasta K. zwrócił uwagę, że skoro wyżej wymieniona uchwała nie uwzględnia restrukturyzacji należności, o jaki wnosi wnioskodawca, to z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku należy umorzyć administracyjne na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej. W piśmie z dnia [...] r. (data stempla pocztowego [...]r.), podpisanym przez W. W., wniesiono odwołanie od powyższej decyzji (w którym strona odwołująca się została określona dwojako: jako "A, W. W., [...]-[...] I. ul. [...]" oraz jako "B, W. W., G. W., [...]-[...] I., ul. [...]"), zarzucono organowi pierwszej instancji, że nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem uchwały nr LIV/745/02 Rady Miejskiej w K. z dnia 9 października 2002 r. oraz art. 7 w.w. ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i restrukturyzację wymienionych we wniosku należności. W uzasadnieniu odwołania W. W. podał, że od ponad 30 lat prowadził działalność gospodarczą w zakresie produkcji [...],[...],[...],[...] i sprzedaży [...]. Jako podmiot gospodarczy, w latach dziewięćdziesiątych wprowadził do ewidencji środków trwałych pojazd ciężarowy "[...]" o nr rej. [...], co według odwołującego się uzasadnia wniosek o restrukturyzację. Zwrócił ponadto uwagę, że w.w. pojazd w 1998 r. uległ uszkodzeniu w wyniku wypadku i był przeznaczony do kasacji, lecz z braku w firmie środków finansowych ostatecznie został wyremontowany. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], skierowaną do "B W.W., G. W.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K., jako podstawę rozstrzygnięcia wskazując regulację prawną zawartą w art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 13, poz. 115). W uzasadnieniu Kolegium zwróciło uwagę, że w odwołaniu W. W. i G. W. podnieśli, że wniosek "pomyłkowo złożony został przez jednego ze współwłaścicieli przedsiębiorstwa jako osobę fizyczną", podczas gdy w rzeczywistości podatnik działał jako przedsiębiorca, zaś decyzja organu pierwszej instancji została wydana na skutek nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i z naruszeniem w.w. uchwały Rady Miejskiej. Rozpatrując zarzuty zawarte w odwołaniu Kolegium uznało, że zarzut nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy jest bezzasadny, a żądanie objęcia restrukturyzacją zadłużenia z tytułu podatku od środków transportowych bezpodstawne, jeśli w.w. uchwałą Rady Miejskiej nie przewidziano restrukturyzacji należności z tytułu tego podatku. W tej sytuacji, zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji postąpił prawidłowo i stosownie do art. 208 Ordynacji podatkowej wydał decyzję o umorzeniu postępowania, bowiem "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o jego umorzeniu", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej czy przedmiotowej. Kolegium zaakcentowało, że w rozpatrywanej sprawie bezprzedmiotowość postępowania wynika z braku podstaw prawnych do restrukturyzacji należności podatkowych z tego tytułu przez Prezydenta Miasta, a zatem wszczęte na wniosek strony postępowanie o zastosowanie ulgi było bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach, W. W. i G. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i restrukturyzację w.w. należności podatkowych względnie "o umorzenie zadłużenia wraz z odsetkami lub stwierdzenie przedawnienia prawa do podatku". W uzasadnieniu skarżący W. W. podał, że w październiku 2002 r., po zaznajomieniu się z treścią ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, w Wydziale Finansowym Urzędu Miasta w K. otrzymał zapewnienie, że jego zaległość w podatku od środków transportowych za 1997 i 1998 będzie objęta restrukturyzacją, jeżeli niezwłocznie złoży stosowny wniosek. Skarżący W. W. wyjaśnił, że składając wniosek, miał na względzie ponadto swoją chorobę, wiek ([...] lata), nie eksploatowanie w.w. pojazdu i beznadziejną sytuację finansową. W piśmie z dnia [...] 2004 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący G. W. wniósł o wyłączenie go z niniejszej sprawy, wskazując, że w latach 1997 – 1999 nie był współwłaścicielem firmy. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W nawiązaniu do wniosków zawartych w skardze Kolegium wyjaśniło, że przedstawione przez skarżących okoliczności nie mają znaczenia, ponieważ nie wnosili oni o udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, lecz żądali restrukturyzacji należności w trybie przepisów ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Stąd ich wniosek mógł być rozpatrywany tylko na gruncie tej ustawy oraz w.w. uchwały Rady Miejskiej K., która nie przewiduje restrukturyzacji należności z tytułu podatku od środków transportowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga na decyzję na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] została złożona przez W. W. i G. W. do Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 1 marca 2003 r. i winna była zostać rozpatrzona na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Należy jednak zauważyć, że wyżej cytowana ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. Dz.U. z 2002 r. Nr 240 , poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sadu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sadu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 §1 w.w. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Wypada zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie dotknięte jest wadami skutkującymi jego nieważność lub niezgodność z prawem albo gdy narusza ono prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania bądź w sposób, który ma wpływ (w przypadku naruszenia prawa procesowego wpływ istotny) na wynik sprawy. Jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Oceniając stanowisko zajęte w niej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, ponieważ została skierowana do W. W. i G. W., podczas gdy wniosek o restrukturyzację należności złożył wyłącznie W. W. i tylko do niego była skierowana decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...]. Wprawdzie odwołanie od w.w. decyzji Prezydenta Miasta K., zostało zawarte w piśmie z dnia [...] r. (data stempla pocztowego [...] r.), podpisanym przez W. W., w którym strona odwołująca się została określona dwojako: jako "A, W. W., [...]-[...] I. ul. [...]" oraz jako "B, W. W., G. W., [...]-[...] I., ul. [...]". W zaistniałej sytuacji brak jednak było podstaw do przypisania przymiotu strony G. W., skoro nie był on wnioskodawcą i adresatem decyzji organu pierwszej instancji. W rozpatrywanym przypadku należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania G. W. z przyczyn podmiotowych w rozumieniu art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), która obejmuje sytuację, gdy odwołanie zostało wniesione przez osobę nie będąca stroną w sprawie. Rozpatrując sporną kwestię należy w pierwszej kolejności sięgnąć do regulacji prawnej określonej w art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287), która przewiduje, że ustawę tę stosuje się odpowiednio do należności od przedsiębiorców z tytułu zobowiązań podatkowych stanowiących dochody budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli organ stanowiący właściwej jednostki właściwej jednostki samorządu terytorialnego podejmie uchwałę o restrukturyzacji tych należności, uwzględniając przy tym, że mogą nią być objęte tylko należności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W związku z powołaną wyżej regulacją prawną, w dniu 9 października 2002 r. Rada Miejska K. podjęła uchwałę nr LIV/745/02 (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego Nr 71, poz. 2560), określając należności, które mogą być objęte restrukturyzacją. Z uchwały tej wynika, że mogą być objęte restrukturyzacją znane na dzień 30 czerwca 2002 r. zaległości (wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości) z tytułu podatku od nieruchomości oraz podatku od działalności gospodarczej osób fizycznych, opłacanego w formie karty podatkowej. Należy podzielić pogląd organów obydwu instancji, że wyżej wymieniona uchwała nie uwzględnia restrukturyzacji zaległości z tytułu podatku od środków transportu, o co wnosił wnioskodawca W. W.. Nie można jednak podzielić poglądu odnośnie zastosowanej przez organ pierwszej instancji procedury. Wypada bowiem zwrócić uwagę, że rozdział 2 w.w. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców zawiera regulację prawną dotyczącą postępowania restrukturyzacyjnego. Przepis art. 12 ust. 1 tej ustawy przewiduje, że wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego następuje na wniosek przedsiębiorcy złożony w terminie do 45 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Postępowanie to wszczyna się w dniu wpływu wniosku do właściwego organu restrukturyzacyjnego. Należy podkreślić, że stosownie do art. 13 w.w. ustawy, wniosek powinien być kompletny, tzn. zawierać dane i dokumenty wymienione w ust. 2 tego artykułu, tj.: 1) program restrukturyzacji, z tym że Mały przedsiębiorca, w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), nie ma obowiązku dołączać programu restrukturyzacji; 2) wykaz wierzytelności i wszelkich wymagalnych długów przedsiębiorcy zawierający: a) dane identyfikujące dłużników i wierzycieli oraz b) informację o wysokości tych wierzytelności i wymagalnych długów, oraz c) harmonogram spłaty wymagalnych zobowiązań; 3) kopię ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wraz z informacją o ustanowionych na nich obciążeniach; 4) uzasadnienie zastosowania opłaty restrukturyzacyjnej w wysokości, o której mowa w art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców; 5) uchwałę, o której mowa w art. 7 ust. 5 w.w. ustawy, decyzję lub inny dokument, o którym mowa w art. 8 ust. 3 w.w ustawy, z uwzględnieniem terminów wskazanych w tych przepisach. Należy zaakcentować, że stosownie do art. 13 ust. 5 w.w. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, wniosek, o którym mowa w art. 12 ust. 1, nie zawierający choćby niektórych danych lub załączników wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1 oraz w ust. 1 i 2, pozostawia się bez rozpatrzenia. W sytuacji zatem, gdy wnioskodawca W. W., poza sformułowaniem żądania restrukturyzacji w.w. zaległości, nie podał żadnych danych i nie dołączył dokumentów wymienionych w art. 12 w.w. ustawy, w tym nie dołączył w.w. uchwały nr LIV/745/02 Rady Miejskiej K. z dnia 9 października 2002 r. w sprawie restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, stanowiących dochody budżetu miasta K. (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego Nr 71, poz. 2560), to jego niekompletny wniosek należało pozostawić bez rozpatrzenia na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, a nie decyzją umarzać postępowania, jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej. Z przedstawionej regulacji prawnej, zawartej art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, wynika bowiem, że braki co do wymagań formalnych powodują bezskuteczność podania, co oznacza, że nie jest ono zdolne do wywołania skutku prawnego wszczęcia postępowania, co rodziłoby konieczność zakończenia jego w formie decyzji. W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w całości, działając na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który przewiduje, że Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie zasądził na rzecz skarżących od organu odwoławczego kosztów postępowania sądowego, obejmujących uiszczony wpis od skargi, ponieważ do zamknięcia rozprawy skarżący nie zgłosili żądania zwrotu kosztów, stosownie do art. 210 w.w. ustawy. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która nie podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym, Sąd nie zawarł również rozstrzygnięcia o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 w.w. ustawy, który to przepis przewiduje, że "w razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie akt lub czynność nie mogą być wykonane".