I SA/Ka 605/03

Dnia 7 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Madej Sędziowie: NSA Stanisław Bogucki WSA Krzysztof Winiarski (spr.) Protokolant: Maciej Ćwiertniak po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Urząd Skarbowy w S., po rozpatrzeniu złożonego przez M. W. wniosku w sprawie restrukturyzacji, umorzył postępowanie restrukturyzacyjne, jako bezprzedmiotowe. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie przez organ pierwszej instancji, iż przedsiębiorca w dniu złożenia wniosku o restrukturyzację, tj. [...] 2002 r., nie posiadał znanych Urzędowi Skarbowemu w S. na dzień [...] 2002 r. zaległości podatkowych, podlegających restrukturyzacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. nr 155, poz. 1287). Stwierdzono natomiast, iż zaległości zgłoszone do restrukturyzacji wynikają z kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2000 i 2001, wskazując przy tym, iż: 1) czynności kontrolne dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. zakończono podpisaniem protokołu [...] 2002 r., 2) czynności kontrolne dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. zakończono podpisaniem protokołu w dniu [...] 2002 r. Organ pierwszej instancji pokreślił, iż zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych nie były mu znane na dzień [...] 2002 r., jako że nie wynikały z zeznań za lata 2000 oraz 2001, deklaracji PIT-5, czy ich korekt złożonych do dnia [...] 2002 r., ani też z kontroli zakończonej przed tą datą. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik polemizował ze stanowiskiem organu wskazując, iż spełniał warunki do przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Podatnik wywodził, iż zaległości podatkowe były organowi znane przed datą [...] 2002 r. Wskazał na pismo Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2002 r., którym tenże organ informował Izbę Skarbową w K. o nie przeksięgowaniu nadpłaty wynikającej z zeznania rocznego za rok 2001 na zaległości z tytułu podatku VAT oraz PIT-4, ponieważ podatnik wykazał w zeznaniu ulgi inwestycyjne w wysokości [...] zł. oraz premię inwestycyjną w wysokości [...] zł., posiadając zaległości podatkowe. Podatnik podkreślił, iż z faktu pozostawania w sporze z Urzędem Skarbowym, co do rozliczenia nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2001 z należnościami w podatku VAT, wynikał brak możliwości skorzystania przez niego z ulgi inwestycyjnej, już z chwilą złożenia zeznania podatkowego. Natomiast czynności kontrolne, dokonane w miesiącach [...] i [...] 2002 r. podważyły podstawę zastosowania ulgi inwestycyjnej, ale z przyczyn odmiennych. Decyzją z dnia [...] r. ([...]) Izba Skarbowa w K. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w S.. Izba podkreśliła znaczenie kontroli w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000 i 2001, które zakończone zostały podpisaniem i doręczeniem stosownych protokołów w dniu [...] oraz [...] 2002 r. Powołując się na treść art. 2 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej, dotyczącego definicji pojęcia "należności znane", a także nawiązując do art. 51 § 1 i 23 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, organ odwoławczy skonstatował, iż skoro decyzje dotyczące określenia zaległości podatkowej za rok 2000 i 2001 zostały wydane po dacie [...] 2002 r., na ten dzień nie były należnością znaną organowi, a zatem nie mogły podlegać restrukturyzacji. W skardze na decyzję Izby Skarbowej w K. pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż Urząd Skarbowy powziął wiadomość o zaległości podatkowej przed dniem [...] 2002 r. w związku z prowadzonymi u podatnika od początku roku 2002 kontrolami podatkowymi (ostatnia w dniu [...] 2002 r.), a w związku z którymi skarżący składał korekty do zeznania podatkowego za rok 2001. Zaakcentował również, iż zgodnie z cyt. wyżej przepisem, za należność znaną uważa się należność wynikającą z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W rozpatrywanej sprawie spór koncentruje się na odmiennej ocenie użytego przez ustawodawcę określenia "należności znane". Sąd jednak nie podziela stanowiska zaprezentowanego w tej materii przez stronę skarżącą. Użycie w ustawie sformułowania "należności znane" oznacza, iż poza sferą wątpliwości musi być ich wielkość oraz rodzaj, nawet jeżeli mają one charakter sporny. Redukcja (zrestrukturyzowanie) zobowiązań określonych ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. nr 155, poz. 1287), wiązała się z koniecznością spełnienia wymienionych w tym akcie normatywnym warunków. Przede wszystkim powołana ustawa nie miała charakteru "amnestii" podatkowej, lecz miała spełniać określone w niej zadania ekonomiczne i gospodarcze. Temu celowi podporządkowane zostały przesłanki warunkujące dokonanie restrukturyzacji. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy, restrukturyzacji podlegały należności znane na dzień 30 czerwca 2002 r. (m.in. zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, podatku od towarów i usług). Z kolei stosownie do art. 2 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej przez należności znane należało rozumieć należności, w tym należności sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu, a w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień. Przez należności sporne ustawodawca natomiast rozumiał (art. 2 pkt 4): należności, o których mowa w art. 6, będące przedmiotem sporu - w przypadku gdy: a) od decyzji dotyczącej danej należności, wydanej przed dniem 1 lipca 2002 r., wniesiono odwołanie lub skargę do sądu, b) decyzja dotycząca danej należności, wydana przed dniem 1 lipca 2002 r., jest przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wznowienia postępowania, zmiany lub uchylenia, lub stwierdzenia jej wygaśnięcia, wszczętego na wniosek. Zaznaczyć zatem należy, iż ustawodawca uznał za sporne tylko te należności, które zostały wskazane w decyzji wydanej przed dniem 1 lipca 2002 r. (por. art. 2 pkt 4 lit. a i b ustawy restrukturyzacyjnej). Ponieważ w przedmiotowej sprawie decyzję określającą kwotę należnego podatku dochodowego za 2001 r. i kwotę zaległości podatkowej wydano dopiero [...] r. (nr [...]), wskazywanej przez stronę należności nie można kwalifikować jako spornej w rozumieniu w/w ustawy. To samo dotyczy zaległości podatkowej za rok 2000. W tym stanie rzeczy wiedza o wielkości zaległych należności podatkowych wynikać mogła jedynie z innych dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu. W skardze wskazano, iż Urząd Skarbowy powziął wiadomość o zaległości podatkowej przed dniem 30 czerwca 2002 r. w związku z prowadzonymi u podatnika od początku roku 2002 kontrolami podatkowymi . Należy podkreślić, iż wnioskiem w sprawie restrukturyzacji (złożonym w Urzędzie Skarbowym w S. w dniu [...] 2002 r.) zostały objęte zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych: - za 2000 r. (należność odsetkowa) oraz - za rok 2001 (zaległy podatek i odsetki, jak podawał sam wnioskodawca -"zgodnie z decyzją Urzędu Skarbowego nr [...]"). Podstawą wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe za rok 2000 (decyzja Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r.) były wyniki czynności kontrolnych, rozpoczętych w dniu [...] 2002 r., a zakończonych podpisaniem i doręczeniem protokołu w dniu [...] 2002 r., natomiast za rok 2001 (decyzja określająca Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., nr [...]) - wyniki czynności kontrolnych, rozpoczętych w dniu [...] 2002 r., a zakończonych podpisaniem i doręczeniem protokołu w dniu [...] 2002 r. Sam podatnik wyraźnie podkreślił w składanym wniosku, iż restrukturyzacją mają zostać objęte zobowiązania podatkowe za 2001 r. wykazane w decyzji z dnia [...] r. Potwierdza to również, znajdujące się w aktach sprawy, pismo strony z dnia [...] 2003 r., w którym doprecyzowała ona wniosek o restrukturyzację, wnosząc o objęcie restrukturyzacją całej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych "objętych protokołem kontroli, decyzja z dnia [...] r. nr [...]". Do czasu zatem wydania decyzji określających obowiązek podatkowy (tj. [...] 2002 r. i [...] 2002 r.) formalną podstawą wiedzy organu o sposobie wykonania obowiązku podatkowego przez podatnika za lata 2000 i 2001, mogły być tylko jego wcześniejsze zeznania, w szczególności wspólne zeznanie małżonków PIT - 36. Stosownie do art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. nr 137, poz. 926), zeznania podatkowe złożone przez podatników w sprawach obowiązku podatkowego, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 1) korzystają z przywileju domniemania prawdziwości. Jeżeli zatem nie występują rozbieżności pomiędzy zobowiązaniem podatkowym wykazanym przez podatnika w zeznaniu, a faktycznie dokonaną zapłatą podatku, nie można mówić o "ewentualnej" wiedzy organu o występowaniu zaległości, tylko na podstawie tej okoliczności, że ad hoc stwierdzono błędy deklaracji. Formalna wiedza o zaległości podatkowej, a taka tylko w rozpatrywanym przypadku mogła być brana pod uwagę, może zostać uzyskana jedynie w wyniku postępowania podatkowego, którego finałem jest decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego. Takie postępowania kontrolne, odnoszące się do objętych wnioskiem restrukturyzacyjnym należności, zostały zakończone po dacie 30 czerwca 2002 r., a wydane na ich podstawie decyzje zakwestionowały wysokość wykazanego w zeznaniach PIT - 36 obowiązku podatkowego. Sama natomiast deklaracja mogłaby stanowić dowód w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej (przesłankę ustalenia, iż chodzi o należność znaną organowi mimo braku decyzji określającej zobowiązanie podatkowe) tylko wtedy, gdy między zadeklarowanym przez stronę przed dniem 1 lipca 2002 r. podatkiem, a faktycznie dokonaną wpłatą, wystąpiła różnica. Jak podkreślił Urząd Skarbowy w decyzji z dnia [...] r., umarzającej postępowanie restrukturyzacyjne, przedmiotowe zaległości nie wynikały z zeznań za lata 2000 i 2001, jak również z deklaracji PIT - 5, czy ich korekt złożonych do dnia 30 czerwca 2002 r. W uzasadnieniu decyzji wymiarowej Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., określającej m.in. kwotę należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r., wskazano, iż z zeznania małżonków PIT - 36 za rok 2000 wynikała nadpłata w podatku dochodowym w wysokości [...] zł. (różnica w określeniu wysokości podatku między ustaleniami kontroli, a danymi podanymi w zeznaniu PIT - 36 przez podatników wynosiła [...] zł.). Tymczasem wnioskiem restrukturyzacyjnym została objęta, w odniesieniu do 2000 r., kwota zaległości odsetkowych w wysokości [...] zł. Z kolei w zeznaniu małżonków PIT - 36 za rok 2001, wykazana została nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] (w tym wypadku różnica w określeniu wysokości podatku między ustaleniami kontroli, a danymi zawartymi w zeznaniu podatników PIT - 36 wynosiła [...] zł.). W odniesieniu do zaległości publicznoprawnych za rok 2001, wnioskiem restrukturyzacyjnym objęto kwotę [...] zł. (zaległość podatkowa) oraz [...] zł. (zaległość odsetkowa). Jak już wcześniej zaznaczono kwoty zaległości za 2001 r., zgłoszone do postępowania restrukturyzacyjnego, wynikały z decyzji wymiarowej z dnia [...] r. W sumie zatem wszystkie poczynione wyżej uwagi w pełni potwierdzają ocenę, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Tylko zaś uzasadniony zarzut takiego naruszenia mógłby prowadzić do jej uchylenia. W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271).