I SA/Ka 697/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie NSA Anna Apollo, Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant staż. ref. Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie o wymiar cła po wznowieniu postępowania oddala skargę. Decyzją z [...] r. zawartą w dowodzie odprawy celnej nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w C. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym i na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo celne za wolny od cła samochód osobowy marki [...] sprowadzony do kraju przez J. Z.. Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w C., w wyniku wznowienia postępowania, uchylił wymienioną wyżej decyzję i wymierzył należności celne od samochodu marki [...] . W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnił, że sprowadzony samochód nie może zostać uznany za mienie przesiedleńcze, gdyż nie służył do użytku osobistego, domowego lub zawodowego podczas pobytu za granicą, nadto nie został zakupiony w drodze powrotnej do kraju. W wyniku odwołania Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z [...] r. nr [...] uchylił w całości ww. decyzję wobec nie wskazania jakie nowe okoliczności faktyczne lub dowody zostały ujawnione i czy miały wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w C. uchylił swoją decyzję zawartą w dowodzie odprawy celnej [...] z [...] 1995 r. i wymierzył należności celne ciążące na towarze. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] 1998 r., Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy w/wym. decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w C.. Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2000 r. w sprawie I SA/Ka 1860/98 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach oddalił skargę J.Z. na decyzję Prezesa GUC. Pismem z [...] 2001 r. J. Z. powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończone decyzją ostateczną wydaną przez Prezesa GUC nr [...] z dnia [...] 1998 r. Jako nową okoliczność w sprawie wskazał wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] 1999 r. (sygn. akt [...]), z którego zdaniem wnioskodawcy wynika, że H. K. uznany został za osobę sprowadzającą przedmiotowy samochód [...] na polski obszar celny Wyrok ten jest prawomocny i wiąże każdy organ w zakresie orzekania o winie. Dyrektor Izby Celnej w C. decyzją nr [...] z [...] r., wydaną na podstawie art. 2652 pkt 2 ustawy Kodeks celny odmówił wznowienia postępowania celnego z uwagi na upływ 3 letniego terminu od dnia powstania długu celnego. Następnie w wyniku odwołania organ uchylił swoją decyzję wskazując, iż trzyletni termin winien być liczony – zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego – od dnia jego wejścia w życie, tj. od dnia 21 maja 1999 r. Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Celnej w C., na podstawie art. 243 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wznowił postępowanie celne w przedmiotowej sprawie, a następie decyzję z [...] r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezesa Urzędu Ceł nr [...] z [...] 1998 r. W uzasadnieniu podniósł, że wyrok Sądu Rejonowego w C. z [...] 1999 r. jest wprawdzie nową okolicznością faktyczną, jednakże nie istniejącą w dniu wydania decyzji ostatecznej. Ponadto wskazał, że istotną okolicznością w sprawie jest ta, która wskazuje kto był podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą przedmiotowym samochodem. W tym zaś zakresie z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż J. Z. udzielił notarialnie poświadczonego pełnomocnictwa H. K., w którym upoważnił go do przywozu oraz załatwienia czynności celno podatkowych w ramach mienia przesiedlenia, dotyczących samochodu zakupionego za granicą. Pełnomocnictwa tego nigdy nie odwołał jak również nie wskazał aby czynność ta była z jakichkolwiek powodów sprzeczna z prawem. Ponadto wskazał, iż J. Z. wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział II Karny w C. z [...] r. został uznany winnym uszczuplenia cła i podatku VAT przy sprowadzeniu przedmiotowego samochodu do kraju, co wyczerpało znamiona przestępstwa skarbowego z art. 80 § 1 i 94 § 1 ustawy Karno skarbowej. Odnosząc się do zarzutu wydania odmiennych orzeczeń przez NSA Ośrodek zamiejscowy w L. organ wskazał na różne stany faktyczne wyjaśniając, iż przedmiotowy samochód został nabyty już w czasie pobytu strony w kraju, co zostało wykazane w decyzjach oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z 14 kwietnia 2000 r. Wnioskiem skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w C. z [...] 2002 r. (data stempla pocztowego) J. Z. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa w oparciu o błędny stan faktyczny. Podniósł, że prawomocny wyrok sądu wiąże każdy organ, tym samym decyzja administracyjna nie może być z nim sprzeczna. Wyrok Sądu Rejonowego w C. wskazał winnych uszczuplenia podatku i cła – ciążących na sprowadzanym towarze. Zarzucił naruszenie prawa proceduralnego poprzez nieinformowanie strony o czynnościach procesowych, niepowiadomienie jej o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, nieprzeprowadzenie żadnych przez niego dowodów, oraz odmowę wydania odpisów dokumentów znajdujących się w aktach, na jego pisemnym wniosek. Dyrektor Izby Celnej w C. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z [...] 2002 r. Jako podstawę prawną wskazał art. 233 § 1 pkt 1, w związku z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnił istotę regulacji prawnej dotyczącej postępowania wznowieniowego. Organ stwierdził, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z dnia [...] r. nie znane organowi odwoławczemu. Wbrew twierdzeniom strony nie stanowi nowej okoliczności faktycznej w tej sprawie wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] 1999 r. o syg. [...] . , który uznał H. K. winnym narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie cła i podatku VAT w związku ze sprowadzeniem na polski obszar celny przedmiotowego samochodu. Organ wskazał na fakt udzielenia przez J. Z. notarialnie poświadczonego pełnomocnictwa H. K. "do przywozu oraz załatwienia formalności celno podatkowych w ramach mienia przesiedlenia dotyczących samochodu zakupionego za granicą". Autentyczność upoważnienia nie została podważona ani w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego ani karnego. Brak również dowodów na to, iż zostało ono odwołane przez stronę. Podniósł, że czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Powyższe przesądza o słuszności stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji, iż to właśnie J. Z. był podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą przedmiotowym samochodem. Organ powołał wyrok z dnia 16 października 1998 r. o sygnaturze Kws 193/98, z którego wynika, że za osobę winną naruszenia przepisów celnych uznany został również J. Z.. Jako bezzasadne, nieznajdujące odzwierciedlenia w materiale zgromadzonym w sprawie organ ocenił zarzuty proceduralne zawarte we wniosku strony. Zdaniem organu w postępowaniu każdorazowo strona informowana była, zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowe,. o możliwości przeglądania akt sprawy jak i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego odmowy wydania odpisów dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, organ zauważył, że zgodnie z treścią art. 178 § 3 w/wym. ustawy – strona może zażądać uwierzytelnienia odpisów i kopiii jeżeli jest to uzasadnione jej ważnym interesem. Pod pojęciem żądania uwierzytelnienia dokumentów należy w tym wypadku rozumieć potwierdzenie przez organ celny, sporządzonych kopii i opisów – za zgodność z oryginałem, a nie jak sugeruje strona – obowiązek przesyłania na jej żądanie uwierzytelnionych kopii zebranego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W odniesieniu do nie przeprowadzenia żądanych przez stronę dowodów organ stwierdził, iż brak jest dokumentów potwierdzających fakt wniesienia żądania przeprowadzenia dowodów, co czyni zarzut nieuzasadniony. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. Z. zarzucił naruszenie art. 7, 8, 9, 10 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes strony, w szczególności brak ustalenia autentyczności dokumentów przedstawionych do odprawy celnej oraz nie odniesienie się do okoliczności popełnienia przestępstwa, nie prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów celnych polegającego na niesprawdzeni faktu posługiwania się sfałszowanymi dokumentami, nieinformowanie strony o rzeczywistej wartości przedłożonych do odprawy celnej zaświadczeń konsularnych, niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie i braku poinformowania o możliwości wypowiedzenia się co do materiału zgromadzonego w sprawie. Zarzucił odmowę przesłania kopii żądanych dokumentów w sytuacji znacznego oddalenia jego miejsca zamieszkania (300 km) od siedziby organu. Podniósł, że organ nie wskazał w sposób dla niego zrozumiały, że nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że dokumentacja zgromadzona w sprawie pozwoliła w sposób wystarczający na ustalenie, iż zwolnienie od cła przedmiotowego towaru było niezasadne. Podniósł, że organy celne nie przeprowadziły dowodu z autentyczności dokumentów przedłożonych do odprawy celnej, bowiem wbrew twierdzeniom strony ani wniosek o wznowienie, ani o ponowne rozpoznanie sprawy takich żądań nie zawiera. Ponadto strona informująca w piśmie z dnia [...] 2002 r. iż nie dokonała zakupu samochodu, zaś umowa na podstawie której dokonano odprawy jest sfałszowana, nie potwierdziła swojej tezy żadnym dowodem. Zdaniem organu w interesie strony jest ewentualne wykazanie, iż dokumenty dołączone do odprawy są nieautentyczne, wywodzi ona bowiem z tego korzystne dla siebie skutki prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004 r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 na wstępie powołanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedziby i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (..) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,b,c tej ustawy). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż, wbrew zawartym w niej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Ocenę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od przypomnienia, że zgodnie z przepisem art. 245 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, która ma zastosowanie w sprawie, ponieważ wniosek o wznowienie strona złożyła 5 września 2001 r. – organ podatkowy może uchylić w całości lub w części decyzję dotychczasową i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy jedynie wówczas, gdy stwierdzi istnienie jednej z przesłanek określonych w art. 240 § 1 tej ustawy. Zgodnie z jej art. 240 § 1 pkt 5 : "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wydają na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję." Ta regulacja prawna oznacza, że o ile w postępowaniu zwykłym, głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. To ostatnie ma przy tym własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności wyczerpująco wymienionych w art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Z brzmienia art. 243 tej ustawy regulującego przebieg postępowania wznowieniowego wynika zaś, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpatrzenia dwóch połączonych ze sobą spraw, to jest sprawy dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że po wydaniu przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. decyzji z [...] r. nr [...] , nie zaistniała okoliczność mająca wpływ na treść tego rozstrzygnięcia. Legalność powyższej decyzji była przedmiotem oceny, której NSA dokonał wyrokiem 14 kwietnia 2000 r. oddalającym skargę. Zgodne z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ta regulacja prawna oznacza, że Sąd orzekający w tej ustawie jest związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2000 r., którym oddalono skargę na ostateczną decyzję administracyjną organu celnego stwierdzając tym samym je legalność. Tym prawomocnym orzeczeniem NSA uznał, że sprowadzony samochód nie mógł być uznany za mienie przesiedleńcze, gdyż nie służy do użytku osobistego ani domowego strony. Nie został też wykorzystany jako środek transportu do kraju. Ponadto Sąd przyznał, że J.Z. był podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą samochodem marki [...], o czym przesądza pełnomocnictwo jakie notarialnie udzielił H.K., w którym upoważnił go do przywozu tego samochodu oraz załatwienia formalności celno – podatkowych w ramach mienia przesiedleńczego. Strona w swoim wniosku stwierdziła, że prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] 1999 r. (sygn. [...]) stanowi dowód wyjścia na jaw nowej istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej nie znanej organowi w trakcie postępowania celnego i w dacie wydania decyzji, która świadczy o tym, że nie był on podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą. Wskazał zatem na istnienie przyczyny wznowienia postępowania – z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Z takim twierdzeniem nie można się zgodzić. Po pierwsze wyrok z [...] 1999 r. nie jest dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji zapadłej [...] 1998 r., po drugie z wyroku tego wynika, że H. K. działając na podstawie upoważnienia, wykorzystując zaświadczenie konsularne wprowadził na polski obszar celny przedmiotowy samochód, powodując uszczuplenie cła i podatków. Powyższe nie oznacza, że był on osoba dokonującą obrotu towarowego z zagranicą w myśl art. 2 ust 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (Dz. U. z 1994 nr 71. poz. 312 ze zm.) obowiązującej w dacie sprowadzenia samochodu na polski obszar celny. H.K. działał na podstawie notarialnie poświadczonego pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego. Skarżący nie wykazał, że pełnomocnictwo to zostało skutecznie odwołane, ani aby czynność ta z jakichkolwiek względów była sprzeczna z prawem. Szczegółowe rozważania w tym zakresie zostały zawarte w uzasadnieniu decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...] r. oraz w wyroku NSA. Ponadto należy wskazać, że w postępowaniu karno-skarbowym bierze się pod uwagę odmienne aspekty przedmiotowego zdarzenia niż te, które uwzględnia się w sprawie dopuszczenia do obrotu towaru na polski obszar celny. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów nieznanych organowi w dniu wydania decyzji jest spełniona, gdy ujawnia się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, okoliczności te będą miały charakter nowych w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania, okoliczności te lub dowody nie były znane w dniu wydania decyzji, nowe okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Kwestionowanie przez stronę skarżącą na obecnym etapie postępowania legalności ostatecznej decyzji administracyjnej, której zgodność z prawem stwierdził sąd administracyjny z powołaniem się na wyrok sądu powszechnego z 1999 r. nie stanowi o tym, że została spełniona przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi. Przedmiotem tej sprawy jest wyłącznie zasadność decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] r. utrzymującej w mocy swoje rozstrzygnięcie z [...] 2002 r., którym organ odmówił uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...] 1998 r. Poza oceną Sądu pozostają zatem te wszystkie argumenty i zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą, które dotyczą merytorycznej zasadności decyzji ostatecznej Prezesa GUC z [...] r. oraz wyroku NSA z 14 kwietnia 2000 r. Sformułowane przez skarżącego zarzuty dotyczące braku ustalenia przez organ celny autentyczności dokumentów przedstawionych do odprawy celnej, niesprawdzenia przez organ celny okoliczności posługiwania się sfałszowanymi dokumentami czy niedoinformowania strony skarżącej o rzeczywistej wartości przedłożonych do doprawy celnej zaświadczeń konsularnych pozostają więc poza przedmiotem tego postępowania. Odnosząc się do zarzutów w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania polegających na nieinformowaniu strony skarżącej o czynnościach procesowych, niepowiadomieniu jej o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, odmowie wydania odpisów dokumentów znajdujących się w aktach, na jej pisemny wniosek, stwierdzić należy iż są one bezpodstawne, co organ celny dostatecznie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto trzeba zaakcentować, iż stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie każde uchybienie przepisom postępowania może skutkować uchyleniem decyzji, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy celne nie naruszyły reguł postępowania w sprawie, czemu dały wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięć, w których odniosły się do okoliczności będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania oraz zarzutów podniesionych przez skarżącego w toku tego postępowania. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.