I SAB/Gl 1/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia B. B. (dalej: skarżąca), działając osobiście, w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: organ) z dnia 14 października 2024 r. nr 6748 dotyczące nie uznania za zasadne zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, zarejestrowanej pod sygn. I SA/Gl 1502/24, zarzuciła organowi "przewlekłość postępowania". Następnie w piśmie procesowym z dnia 27 stycznia 2025 r. skarżąca oświadczyła, iż wnosi o rozpatrzenie jej "odrębnej skargi na przewlekłość postępowania oraz skargi na postanowienie z dnia 14 października 2024 r. nr 6748". Uznano w związku z powyższym, iż oprócz skargi na ww. postanowienie, zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Gl 1502/24, skarżąca wniosła ponadto skargę na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Ostatnio wymieniona skarga została zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Gl 1/25 i jest przedmiotem niniejszego postępowania. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 stycznia 2025 r. wezwano skarżącą do wykazania, w terminie 7 dni, że przed wniesieniem skargi wniosła do właściwego organu ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) – pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazano jednocześnie skarżącej, że w odpowiedzi na niniejsze wezwanie można nadesłać kopię złożonego ponaglenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca oświadczyła, że nie składała w sprawie ponaglenia, ponieważ nie posiadała wiedzy, że istnieje taki wymóg. Pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Jest on bowiem zobowiązany ustalić, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Warunkiem rozpoznania sprawy przez sąd, w tym także warunkiem możliwości skutecznego cofnięcia skargi, jest skuteczne wniesienie skargi. W niniejszej zaś sprawie kluczowe okazało się to, że skarga jawi się jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg (katalog zawarty w § 2) na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego – w zakresie zgłoszonych zarzutów. W przypadku takiej skargi wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie ponaglenia. Konstrukcja ponaglenia uregulowana została w art. 37 § 1 k.p.a., zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Organ wyższego stopnia po rozpatrzeniu ponaglenia wydaje postanowienie, które powinno wskazywać, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. Ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na właściwym organie załatwienia sprawy poprzez zawiadomienie organu wyższego stopnia (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 37). Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, iż jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zarówno z akt administracyjnych jak i z oświadczenia samej skarżącej, przed wniesieniem skargi do tut. Sądu nie złożyła ona ponaglenia. Stąd też zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie został wyczerpany tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., co w konsekwencji skutkować powinno odrzuceniem skargi. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.