I SAB/Gl 14/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-09-07

Skład orzekający: Starszy referendarz Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wynagrodzenia radcy prawnego wyznaczonego z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w kontekście przepisów przejściowych?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie radcy prawnego wyznaczonego z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. W przypadku spraw wszczętych przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, ale niezakończonych, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wysokość wynagrodzenia, będąca co najmniej połową opłaty maksymalnej, ustala się z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy i nakładu pracy pełnomocnika, a następnie podwyższa o podatek VAT.
Stan faktyczny
Skarżący M. F. wniósł skargę na bezczynność Starosty B. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie ze środków PFRON. W toku postępowania skarżącemu przyznano prawo pomocy i wyznaczono radcę prawnego M. M. Pełnomocnik ten stawił się na rozprawie i złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd rozpoznał wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu M. M. wynagrodzenie od Skarbu Państwa w kwocie 295,20 zł (w tym podatek VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 7 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. F. na bezczynność Starosty B. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie dofinansowania ze środków PFRON w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać radcy prawnemu M. M.wynagrodzenie od Skarbu Państwa w kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. uwzględniono wniosek wyrażony w skardze z dnia 21 października 2016 r. (nadanej 3 dni później) i przyznano skarżącemu prawo pomocy, ustanawiając mu radcę prawnego, którym wyznaczony został radca prawny M. M. Pełnomocnik ten stawił się na rozprawie, na której wydano wyrok, składając wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W związku z przepisem przejściowym zwartym w § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu z dnia 3 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715) w rozpatrywanym zakresie należy zatem sięgnąć do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości po tym samym tytułem § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu z dnia 3 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), dalej powoływanego jako rozporządzenie). Wprawdzie bowiem pełnomocnika ustanowiono już po dniu wejścia w życie nowego rozporządzenia, lecz w postępowaniu wszczętym przed tym dniem, a przywołany przepis przejściowy stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte z chwilą wniesienia skargi i zakończone wyrokiem, którym tę skargę uwzględniono, co zresztą uprawnia do przyznania wynagrodzenia za czynności podjęte w tym czasie. Stosownie do § 2 pkt 1 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej obejmowały m.in. opłatę. Wedle § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę tę ustalało się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie mogła ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, znajdującym się w jego rozdziale 4, określono stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnym w pierwszej instancji. W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia stawka maksymalna w tym postępowaniu w sprawach innych niż wymienione dwóch wcześniejszych jednostkach redakcyjnych wynosi 480 zł. Sprawa objęta wnioskiem zalicza się właśnie do tej kategorii. Dotyczy ona bezczynności organu, natomiast w § 21 ust. 1 pkt 1 lit a i b mowa jest o sprawach, których przedmiot stanowią odpowiednio należność pieniężna (lit. a), czyli kwestia ustalenia lub określenia wysokości takiej należności, oraz skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b). ½ opłaty maksymalnej to 240 zł. Taką kwotę opłaty należy przyjąć. Według bowiem § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następowało z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W ocenie rozpoznającego wniosek brak podstaw do podwyższania opłaty, w szczególności dotychczasowy udział pełnomocnika w postępowaniu nie wymagał od niego wysiłku i zaangażowania wykraczającego poza standard czy poziom profesjonalizmu, jaki powinien wykazać radca prawny należycie wykonujący swoje obowiązki. W świetle § 4 ust. 3 rozporządzenia przyznane wynagrodzenie (opłatę) trzeba natomiast podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o 23% (55,20 zł). Wobec powyższego na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z uwzględnieniem § 4 ust. 1, 2 i 3, i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia oraz § 22 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło