I SAB/Gl 23/23
PostanowienieWSA w Gliwicach2024-04-08
Skład orzekający: Beata Machcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w postępowaniu egzekucyjnym może zostać rozpoznana przez sąd administracyjny, jeśli skarżący nie wniósł ponaglenia do właściwego organu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny odrzuca skargę na bezczynność organu w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli skarżący nie wykazał, że przed jej wniesieniem złożył ponaglenie do właściwego organu. Złożenie ponaglenia jest warunkiem formalnym dopuszczalności skargi na bezczynność, a jego brak skutkuje niedopuszczalnością skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta J. w przedmiocie skargi w postępowaniu egzekucyjnym, twierdząc, że nie otrzymała merytorycznej odpowiedzi na swoją skargę z 30 września 2023 r. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak rozstrzygnięcia objętego kognicją sądu administracyjnego i wyjaśniając kwestie spłaty należności. Sąd wezwał skarżącą do sprecyzowania przedmiotu skargi oraz do wykazania złożenia ponaglenia. Skarżąca potwierdziła, że zaskarża bezczynność organu i przesłała szereg dokumentów, jednakże żaden z nich nie został zakwalifikowany jako ponaglenie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Machcińska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.K. na bezczynność Prezydenta Miasta J. w przedmiocie skargi w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odrzucić skargę
Pismem z dnia 26 listopada 2023 r. R.K. (dalej: "skarżąca") wniosła pismo zatytułowane "skarga". Wskazała w nim, że pomimo złożenia skargi w dniu 30 września 2023 r. do Prezydenta Miasta J. na czynności egzekucyjne nie uzyskała merytorycznej odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, iż w sprawie nie zostało wydane rozstrzygnięcie objęte kognicją sądu administracyjnego. Wyjaśnił ponadto, że organ egzekucyjny pismem z 13 listopada 2023 r. wyjaśnił skarżącej, że w sprawie kosztów egzekucyjnych może wnioskować o wydanie postanowienia po ich wyegzekwowaniu oraz o przysługującym na nie zażaleniu. Jednocześnie dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącej, stąd należności objęte tytułem wykonawczym wraz z odsetkami, kosztami upomnienia i egzekucji zostały spłacone w całości. W odniesieniu do zarzutu braku merytorycznej odpowiedzi na pismo skarżącej organ wskazał, iż z uwagi na dołączenie w odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania skargi z dnia 30 września 2023 r. jedynie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, uznano, że braki nie zostały uzupełnione, a skarga nie została doprecyzowana.
Sąd pismem z dnia 19 stycznia 2024 r. zwrócił się do skarżącej o wskazanie czy przedmiotem jej skargi jest bezczynność Prezydenta Miasta J. w sprawie skargi w postępowaniu egzekucyjnym czy też inny akt, bądź czynność tego organu. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że zaskarża bezczynność organu, który nie rozstrzygnął jej skargi z dnia 30 września 2023 r.
Kolejno, pismem z dnia 6 lutego 2024 r. Sąd zwrócił się do skarżącej o wskazanie czy przed wniesieniem skargi do tut. Sądu złożyła ponaglenie do właściwego organu administracji publicznej na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi pismem z dnia 7 lutego 2024 r. skarżąca poinformowała o złożeniu stosownego ponaglenia. Stąd też Sąd pismem z 13 lutego 2024 r. zwrócił się zarówno do skarżącej, jak i do organu o nadesłanie stosownego ponaglenia. Odpowiadając na wezwanie organ w piśmie z 19 lutego 2024 r. wskazał, iż skarżąca nie wniosła ponaglenia do właściwego organu administracji publicznej. Z kolei skarżąca przesłała do Sądu kopie szeregu dokumentów, tj. skargi z dnia 26 listopada 2023 r., odpowiedzi organu z 13 listopada 2023 r., zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę z 13 listopada 2023 r., pisma z dnia 3 listopada 2023 r. zatytułowanego "odpowiedź na wezwanie", wezwania organu z dnia 12 października 2023 r., skargi na czynności egzekucyjne z 30 września 2023 r. oraz zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę z 25 września 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.).
Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn niż wskazane w punktach od 1 do 5a tego przepisu. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3 omawianego przepisu).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność organu w zakresie rozpoznania skargi w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku takiej skargi wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie ponaglenia. Konstrukcja ponaglenia uregulowana została w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775), dalej: "k.p.a.", zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność),
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Zgodnie z § 3 omawianego przepisu ponaglenie wnosi się:
1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Organ wyższego stopnia po rozpatrzeniu ponaglenia wydaje postanowienie, które powinno wskazywać czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. Ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na właściwym organie załatwienia sprawy poprzez zawiadomienie organu wyższego stopnia (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 37).
Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby skarżąca przed wniesieniem skargi do tut. Sądu złożyła ponaglenie. Ponaglenie bowiem, oprócz oznaczenia strony, żądania stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości i podpisu, zawiera uzasadnienie, w którym przytoczone są okoliczności, twierdzenia i ocena uzasadniająca żądania ponaglenia. W uzasadnieniu należy opisać przebieg postępowania administracyjnego i argumentację dotyczącą tego, że organ administracji był bezczynny albo że postępowanie było prowadzone przewlekle. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca oprócz skargi z dnia 30 września 2023 r., inicjującej postępowanie przed organem, złożyła pismo z dnia 3 listopada 2023 r., stanowiące sprecyzowanie ww. skargi oraz skargę do tut. Sądu z dnia 26 listopada 2023 r. W ocenie Sądu żaden z nadesłanych przez skarżącą dokumentów nie może zostać zakwalifikowany jako ponaglenie. Stąd też zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie został wyczerpany tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., co w konsekwencji skutkować powinno odrzuceniem skargi.
Na marginesie niniejszych rozważań Sąd zauważył, że w jego ocenie organ niesłusznie nie zakwalifikował pisma z dnia 30 września 2023 r. jako skargi na czynność egzekucyjną. Z treści pism skarżącej można bowiem wywnioskować, że kwestionuje ona zasadność zajęcia jej wynagrodzenia. Dlatego też w ocenie Sądu organ powinien był rozpoznać ww. skargę na czynność egzekucyjną i wydać stosowne rozstrzygnięciu o jej oddaleniu, bądź uwzględnieniu.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło