I SAB/Gl 4/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, , , po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. O. na bezczynność Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. w przedmiocie finansów publicznych postanawia odrzucić skargę Dnia [...] r. Wojewoda [...] przekazał Regionalnej Izbie Obrachunkowej skargę dotyczącą nieprawidłowości w zakresie prowadzonej przez organy gminy K. gospodarki finansowej związanych z zakupem i magazynowaniem tłucznia kamiennego i krawężników na budowę drogi przy ul. [...] W odpowiedzi na tę skargę, dnia [...] r. Regionalna Izba Obrachunkowa poinformowała skarżącego o wynikach postępowania wyjaśniającego. Odpowiadając na kolejne pisma skarżącego (z [...] r., [...] r., dat. [...] r.), dotyczące wskazanych nieprawidłowości związanych z budową drogi przy ul. [...] organ wskazywał, że wielokrotnie poruszana przez niego sprawa zakupu i magazynowania tłucznia i krawężników w ocenie Izby może być oceniana jedynie pod względem celowości poniesionych wydatków, lecz jej ocena należy do wyłącznej kompetencji rady Gminy. Organ wielokrotnie w pismach kierowanych do skarżącego (z dnia [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., informował o toczącym się postępowaniu, ustaleniach RIO poczynionych w trakcie kontroli, podkreślając, iż sprawuje nadzór wyłącznie w zakresie zgodności z prawem działań organów gminy, a nie w zakresie celowości i zasadności dokonywanych wydatków. Organ przekazywał również treści zarzutów postawionych władzom gminy w tym zakresie oraz fragmenty protokołów kontroli przeprowadzanych w Gminie K. Jednocześnie organ konsekwentnie wskazywał (pismo z [...] r.), iż będzie informował skarżącego o dalszych wynikach postępowania w sprawie tłucznia i krawężników. Nie zważając na wyjaśnienia i dokumenty przesyłane przez Regionalną Izbę Obrachunkową skarżący wystosowywał kolejne już pisma do organu opisując po wielokroć nadużycia i przestępstwa popełniane jego zdaniem przez organy tej gminy (pisma datowane [...] r. i [...] r.). Pisma tej samej treści przesyłał do wiadomości Prokuratury, Prezesa Rady Ministrów, Gazety Wyborczej, Ministra Sprawiedliwości, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dnia [...] r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Regionalnej Izby Obrachunkowej w K.. Zarzucił w niej organowi, iż – pomimo złożenia przez skarżącego wniosku – nie wyjaśnił do dnia wniesienia skargi sprawy zakupu, magazynowania, zużycia zakupionego kruszywa i krawężników do budowy drogi przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, o następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkr 1 – 4 ustawy. Dotyczy to więc takich spraw, które mogą być zakończone decyzją lub postanowieniem, albo które odnoszą się do innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu mamy więc do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął czynności, do której był zobowiązany. Zakres działania Regionalnych izb obrachunkowych określony został w art. 1 i art. 5 ustawy z dnia 7 grudnia 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych, a myśl których Izby sprawują nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego w zakresie spraw finansowych oraz dokonują kontroli gospodarki finansowej i zamówień publicznych: 1) jednostek samorządu terytorialnego, 2) związków międzygminnych, 3) stowarzyszeń gmin oraz stowarzyszeń gmin i powiatów, 4) związków powiatów, 5) stowarzyszeń powiatów, 6) samorządowych jednostek organizacyjnych, w tym samorządowych osób prawnych, 7) innych podmiotów, w zakresie wykorzystywania przez nie dotacji przyznawanych z budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Nadto, Izby opracowują raporty, analizy i opinie w sprawach określonych ustawami oraz prowadzą działalność informacyjną i szkoleniową w zakresie objętym nadzorem i kontrolą. Regulacja ta nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej we wszczęciu postępowania na żądanie strony. W przypadku gdy przepis prawa materialnego nie normuje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw należy przyjąć, że wszczęcie postępowania następuje z urzędu. Istota sprawy sprowadzała się zatem do rozstrzygnięcia czy wniosek skarżącego o przeprowadzenie kontroli zakupu i magazynowania tłucznia i krawężników zobowiązywał organ do podjęcia czynności z urzędu, oczywiście w oparciu o regulacje zawarte w ustawie z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. z 2001 r. nr 55, poz. 577). Analiza wskazanych wyżej przepisów prowadzi do konkluzji, iż "wnioski" mieszkańców nie obligują organu do podjęcia postępowania wyjaśniającego i przeprowadzenia kontroli w sprawie. Pisma te mają bowiem – jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę – walor "sygnału w sprawie", który Izba może brać pod uwagę podejmując decyzję o terminie, zakresie czy charakterze kontroli. Zatem organ nie był zobligowany do podjęcia postępowania, które prowadziłoby do wydania aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto należy podkreślić, że i żądanie zawarte w piśmie przekazanym przez Wojewodę [...], oraz w kolejnych pismach kierowanych przez skarżącego do Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej nie dotyczyło wydania któregokolwiek z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy. Okoliczności sprawy wskazują też, że organ nie był uprawniony do działań z urzędu ani też na wniosek w celu wydania aktu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 – 4 powołanej wyżej ustawy, nadto z treści korespondencji kierowanej do Izby wynika, że skarżący otrzymywał informacje o podjętych działaniach w sprawie nieprawidłowości w zakresie zakupu tłucznia i krawężników. Działając w ten sposób organ uczynił zadość nałożonym nań obowiązkom. Z tych zatem względów skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Na marginesie należy wskazać, iż wnioski skarżącego odniosły choćby i ten skutek, że opierając się na tych sygnalizacjach organ podjął działania zmierzające do wyjaśnienia nieprawidłowości. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Jedną z takich przyczyn jest to, że skarga na bezczynność musi dotyczyć przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ww ustawy. Z powyższych rozważań Sądu wynika, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie odnosiła się do takiego przypadku, dlatego z mocy powołanych przepisów orzeczono jak na wstępie. SJ/