I SAB/Ka 12/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędziowie NSA Przemysław Dumana, Eugeniusz Christ ( spr.), Protokolant stażysta Anna Florek, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. sprawy ze skargi H. G. na bezczynność II Urzędu Skarbowego w C. w przedmiocie wydania zaświadczenia 1) zobowiązuje organ podatkowy II Urząd Skarbowy w C. by w terminie 7 dni od dnia prawomocności wyroku dokonał rozstrzygnięcia wniosku skarżącej dotyczącego wydania zaświad- czenia o uregulowaniu podatku od spadku po zmarłej M. T., 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] ( [...]) złotych. U Z A S A N I E N I E Pismem z dnia [...] 2003 r. skierowanym do II Urzędu Skarbowego w C. pani H. G. domagała się wystawienia zaświadczeń o uregulowaniu, podatku od spadków i darowizn m.in. po zmarłej M. T. uzasadniając wniosek koniecznością ich złożenia w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w C.. W piśmie z dnia [...] 2003 r. Drugi Urząd Skarbowy w C. powiadomił panią H. G., że żądane zaświadczenia mogą być wydane jedynie spadkobiercom wskazując jednocześnie, że ze zgromadzonych dokumentów nie wynika by wnioskodawczyni była stroną w postępowaniu podatkowym tj. "spadkobiercą po w/w zmarłych". Następnie pismem z dnia [...] 2003 r. wnioskodawczyni zwróciła się do Ministerstwa Finansów z prośbą o podjęcie interwencji w jej sprawie. Pismo to Zastępca Dyrektora Departamentu Ministerstwa Finansów skierował do Dyrektora Izby Skarbowej w K. w celu rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Pismem z dnia [...] 2003 r. Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. poinformowała wnioskodawczynię, że postępowanie spadkowe po zmarłej M. T. zostało zakończone w dniu [...] 2003 r. stwierdzając, że pani H. G. nie była stroną postępowania spadkowego m.in. po tej zmarłej, ani też nie przedstawiła pełnomocnictwa spadkobierców upoważniającego ją do działania w ich imieniu wobec czego Drugi Urząd Skarbowy w C. nie mógł wydać wnioskodawczyni żądanej decyzji ani też zaświadczeń o uregulowaniu podatku od spadków i darowizn. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego i w piśmie z dnia [...] 2003 r. skarżąca pani H. G. wskazała, że przedmiotem jej skargi jest bezczynność organu podatkowego polegająca na niewydaniu żądanych zaświadczeń oraz wniosła o zobowiązanie Drugiego Urzędu Skarbowego w C. do powiadomienia jej czy podatek spadkowy po zmarłej M. T. został uregulowany, a jeżeli nie to o przesłanie dokumentów, na podstawie których mogła by dokonać jego zapłaty bądź zaświadczenia o uregulowaniu tego podatku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej odrzucenie powołując się na treść art. 133 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz stwierdzając, że samo żądanie przez skarżącą wydania jej decyzji wystawionej dla innej osoby nie upoważnia organów podatkowych do realizacji tego żądania bowiem stoi to w kolizji z obowiązującymi przepisami prawa skoro skarżąca nie była stroną postępowania podatkowego w zakresie podatków od spadków i darowizn z tytułu spadku po zmarłych M. T., T. T. i K. T., ani też nie przedstawiła pełnomocnictwa spadkobierców upoważniającego ją do działania w ich imieniu, wobec czego Drugi Urząd Skarbowy w C. nie mógł wydać skarżącej żądanej decyzji ani też zaświadczenia o uregulowaniu podatku od spadków i darowizn. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Nie ulega wątpliwości, że zasadniczym przedmiotem sporu między stronami w rozpatrywanej sprawie była kwestia formy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wydanie zaświadczenia w tym przypadku o uregulowaniu podatku od spadków i darowizn, a inaczej mówiąc sposobu załatwienia takiego żądania w sytuacji gdy osoba składająca wniosek zdaniem Urzędu Skarbowego nie należała do kręgu osób wymienionych w art. 133 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. Jak wynika z działań podjętych przez organy podatkowe stanęły one na stanowisku, że przedmiotowy wniosek należy rozpatrzyć w drodze niesformalizowanych czynności zakończonych udzieleniem wnioskodawcy informacji o odmowie wydania zaświadczenia. W tym miejscu należy zauważyć, że żądanie skarżącej wydania jej zaświadczenia zostało złożone w dniu [...] 2003 r., a więc już po nowelizacji z dnia 12 września 2002 r., mocą której wprowadzono do ustawy Ordynacja podatkowa Dział VIII a, którego przepisy obowiązywały od 1 stycznia 2003 r. Zgodnie z treścią art. 306 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie takie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni ( art. 306 a § 5 Ordynacji podatkowej ). W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ podatkowy nie rozstrzyga co do istoty w całości lub w części żadnej sprawy administracyjnej lecz jedynie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Prowadząc to postępowanie organ jest uprawniony i zobowiązany do badania istnienia przesłanek wymaganych do wydania zaświadczenia określonych w art. 306 a § 2 Ordynacji podatkowej, a wykazanie tych okoliczności ciąży na osobie żądającej wydania zaświadczenia. W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego żądania organ podatkowy jest obowiązany bądź wydać zaświadczenie bądź też odmówić jego wydania, przy czym odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie ( art. 306 c Ordynacji podatkowej ). Obowiązujące przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują żadnego innego sposobu rozstrzygnięcia, "załatwienia" żądania osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia tym bardziej odmowę jego wydania poprzez niewiążącą informację pisemną w tym przedmiocie. Odmawiając wydania zaświadczenia organ podatkowy wydaje postanowienie wraz z pisemnym uzasadnieniem, gdyż służy na nie zażalenie, a tym samym stosuje się bezpośrednio przepis art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej. Na postanowienie organu drugiej instancji, wydane po rozpatrzeniu zażalenia, służy skarga do sądu administracyjnego ( art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ). O dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sprawie wydania zaświadczenia wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 września 1998 r. ( I SAB 49/98 ) tak samo jak co do skargi na niezałatwienie żądania wydania z akt odpisu decyzji w postanowieniu z dnia 5 września 2001 r. II SAB/Gd 127/00 ( Palestra 2002/9-10/202 ), które to orzeczenia mimo, iż dotyczą innych stanów faktycznych i prawnych zachowują swoją aktualność również w odniesieniu do niniejszej sprawy. Wobec powyższego skoro na organie podatkowym ciążył obowiązek rozpatrzenia przedmiotowego żądania – poprzez wydanie zaświadczenia lub odmowy jego wydania w przewidzianej prawem formie postanowienia – nie później niż w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku w tym przedmiocie ( art. 306 a § 5 Ordynacji podatkowej ) i nie uczynił tego w ustawowym terminie, a ponadto mając na względzie, że stronie nie przysługiwał żaden środek zaskarżenia na udzieloną jej informację co do załatwienia wniosku ( art. 52 § 2 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) Sąd na mocy art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) mającym zastosowanie zgodnie z treścią art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). orzekł jak w sentencji wyroku.