I SO/Gl 11/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-02-04

Skład orzekający: Referendarz Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, mimo posiadania majątku, który jest przedmiotem sporu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli udowodni, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nawet jeśli strona posiada majątek, który jest przedmiotem sporu i uniemożliwia jej korzystanie z niego, a dochody są niewystarczające, a dodatkowo występują problemy zdrowotne generujące wydatki, przesłanka do przyznania prawa pomocy jest spełniona.
Stan faktyczny
A.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która miała być przedmiotem skargi do WSA. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację finansową, wspólne gospodarstwo domowe z matką, problemy zdrowotne i wydatki na leczenie, a także na spór dotyczący podziału majątku, który uniemożliwiał jej korzystanie z nieruchomości. Do wniosku dołączono dokumentację finansową i majątkową.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono A.B. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] p o s t a n a w i a zwolnić A.B. od kosztów sądowych. A.B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wskazanej wyżej decyzji. Skarga na tę decyzję do chwili obecnej nie wpłynęła do Sądu. Wnioskodawczyni podkreśliła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką otrzymującą [...] zł emerytury i że w 60% pokrywa koszty utrzymania mieszkania. Podniosła nadto, iż nie może obecnie korzystać z pozostałego swojego majątku, tj. przede wszystkim z prawa do udziału w nieruchomości o powierzchni 263m2, ponieważ uniemożliwia to jej były małżonek, z którym od lipca 2002 r. pozostaje w sporze w ramach postępowania o podział majątku. Wnioskodawczyni zwróciła również uwagę na swoje problemy zdrowotne (alergia i nerki) i związane z nimi wydatki na zakup leków i ziół. Do wniosku dołączono w szczególności dokumentację dotyczącą wspomnianej nieruchomości (m. in. odpis umowy nabycia jej przez wnioskodawczynię i jej małżonka oraz odpis wezwania z dnia 25 maja 2007 r. na przesłuchanie w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości) oraz lokalu zajmowanego przez nią obecnie z matką (według m. in. odpisu umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lokal ten jest jednopokojowym mieszkaniem o powierzchni 33,72 m2). Wykonując wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, strona nadesłała odpisy wyciągu z jej rachunku bankowego (saldo dodatnie na tym rachunku w dniu 29 grudnia 2007 r. wyniosło [...] zł; w grudniu 2007 r. na rachunek przelano wynagrodzenie w kwocie [...] zł) i dokumentację dotyczącą likwidacji powadzonej przez nią działalności gospodarczej oraz środków egzekucyjnych zastosowanych przeciwko niej (według zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia z dnia 21 grudnia 2007 r. wynagrodzenie wnioskodawczyni zostało ostatnio zajęte). W tym ostatnim kontekście wnioskodawczyni podniosła, iż jej wynagrodzenie będzie wynosić około [...] zł netto miesięcznie. Sprecyzowała też wysokość wydatków ponoszonych na leczenie – jest to kwota mieszcząca się w przedziale między [...] a [...] zł. Stronie przyznano prawo pomocy, m. in. w postępowaniu o sygn. akt I SA/Gl 11/07 zwolniono ją od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi (postanowienie z dnia 2 marca 2007 r.). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Na marginesie warto także odnotować, że stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania. Strona może zatem, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy jeszcze przed wniesieniem skargi. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że powyższa przesłanka została spełniona. Wprawdzie bowiem w ramach gospodarstwa domowego wnioskodawczyni uzyskiwany jest stały dochód, ale jego wysokość jest, w ocenie rozpoznającego wniosek, niewystarczająca dla pokrycia zarówno kosztów utrzymania dwóch dorosłych osób, jak i kosztów sądowych. Jest tak tym bardziej dlatego, że wynagrodzenie strony, stanowiące główny element rozpatrywanych dochodów, uległo zmniejszeniu z uwagi na jego zajęcie w toku postępowania egzekucyjnego. Nie można również tracić z pola widzenia problemów zdrowotnych wnioskodawczyni, z którymi również wiąże się konieczność ponoszenia stosownych wydatków na leczenie. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło