I SO/Gl 2/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-02-11

Skład orzekający: Referendarz Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli błędnie oszacowała wysokość należnego wpisu od skargi, a rzeczywista wysokość wpisu jest znacznie niższa i możliwa do uiszczenia bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawczyni błędnie oszacowała wysokość należnego wpisu od skargi, zakładając jego wysoki charakter stosunkowy, podczas gdy w rzeczywistości wpis był stały i znacznie niższy (200 zł). Sąd uznał, że taka kwota nie stanowi obciążenia uniemożliwiającego utrzymanie konieczne ani nie zaburzy płynności finansowej przedsiębiorstwa, zwłaszcza że stanowiła ona znikomą część zadeklarowanego dochodu z działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Wnioskodawczyni wskazała na wysokie dochody z działalności gospodarczej, ale jednocześnie na problemy finansowe przedsiębiorstwa związane z kredytami, zaległościami podatkowymi i stratami po pożarze. Błędnie oszacowała wpis od skargi na około 15.000 zł, twierdząc, że jego zapłata może spowodować ryzyko nieregulowania bieżących zobowiązań. Przewodniczący Wydziału ustalił jednak, że należny wpis wynosi jedynie 200 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2013 r. sprawy z wniosku B. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskodawczyni zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wskazanej wyżej decyzji. Skarga na tę decyzję, złożona w imieniu skarżącej przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wpłynęła do Sądu później i została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gl 144/13. Wnioskująca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem otrzymującym emeryturę w wysokości 2900 zł. Stwierdziła zarazem, że sama również pobiera takie świadczenie (w wysokości 1400 zł), jednocześnie uzyskując dochody z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, które wyliczyła na kwotę 28.034,66 zł miesięcznie. Zwróciła jednak uwagę na problemy finansowe jej przedsiębiorstwa, związane z koniecznością spłaty kredytów w kwocie przekraczającej 4,5 miliona złotych oraz bardzo wysokich zaległości podatkowych, a także ze stratami wywołanymi przez pożar. Wnioskująca stwierdziła, że w takim stanie rzeczy zapłata wpisu w wysokości około 15.000 zł może spowodować ryzyko, iż nie będzie ona w stanie regulować na bieżąco swoich zobowiązań, a część jej pracowników nie otrzyma wynagrodzeń. Przewodniczący Wydziału I w zarządzeniu wydanym dnia 4 lutego 2013 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 144/13, stwierdził jednak, że wpis od skargi wynosi 200 zł, zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie z kolei do art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania. Strona może więc, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy jeszcze przed wniesieniem skargi; wówczas wniosek rejestrowany jest w repertorium "SO" (§ 72 ust. 1 zarządzenia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego nr 11 z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych) i pod tą sygnaturą podlega rozpoznaniu, także wówczas, gdy, jak w rozpatrywanym przypadku, następnie wpłynie do Sądu skarga, inicjująca postępowanie sądowe, którego wniosek dotyczy. Odnosząc się zatem do rozpoznawanego wniosku, w pierwszej kolejności podkreślić wypada, że strona, składając go, wychodziła z błędnego założenia, iż wpis od skargi będzie miał charakter stosunkowy, uzależniony od wartości przedmiotu zaskarżenia, która w niniejszej sprawie jest wysoka. Tymczasem w sprawie należny jest znacznie mniejszy wpis stosunkowy, pobierany od skarg na decyzje, które, tak jak decyzja zaskarżona, zostały wydane w trybie wznowienia postępowania. Ten fakt ma doniosłe znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie treści wniosku można bowiem przyjąć, że strona może uiścić ów wpis stały bez uszczerbku utrzymania koniecznego, co nie wchodziłoby w rachubę w przypadku wpisu stosunkowego – wówczas należałoby dokonać precyzyjnych ustaleń faktycznych odnoszących się do sytuacji majątkowej wnioskującej. Uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 200 zł, najwyższej opłaty, jaką można pobrać w całym postępowaniu, nie powinno wszak zaburzyć płynności finansowej jej przedsiębiorstwa, w szczególności uniemożliwić bieżącej spłaty wszystkich zobowiązań i wypłaty wynagrodzeń – z wniosku wynika, że przedsiębiorstwo, mimo trudności, tę płynność zachowuje, regulując należności znacznie przewyższające kwotę wpisu. Nie można też tracić z pola widzenia faktu, że kwota ta nie stanowi nawet 1% zadeklarowanego we wniosku miesięcznego dochodu z działalności gospodarczej. Skądinąd w przeciwieństwie do wpisu wyliczonego we wniosku wpis w sprawie może być również opłacony z pozostałych, stałych dochodów uzyskiwanych w gospodarstwie domowym strony, tj. z emerytur. Mając na względzie wszystkie podniesione okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło