I SO/Gl 3/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Borys Marasek (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. P. o wymierzenie Poczcie Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. p o s t a n a w i a: wymierzyć Poczcie Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach grzywnę w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych). Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 7 października 2020 r. nr COF.OUR.6375.35823.2020 ŁD.JJ.ZZ 06050897 Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej także: organ) utrzymała w mocy postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w B. z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr [...] o uznaniu za niezasadny zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej, zgłoszonych przez G. P. (dalej także: skarżąca) i S. P. w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym opłat abonamentu radiowo – telewizyjnego. Powyższe postanowienie z dnia 7 października 2020 r. wraz pouczeniem o przysługującej skardze do sądu administracyjnego, zostało doręczone S. P. w dniu 23 października 2020 r. W piśmie datowanym na 20 listopada 2020 r. i nadanym w dniu 21 listopada 2020 r. G. P. i S. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach – za pośrednictwem organu – skargę na powyższe postanowienie z dnia 7 października 2020 r. W piśmie procesowym z dnia 24 maja 2021 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, G. P. i S. P. zawarli oświadczenie o częściowym wycofaniu skargi na postanowienie organu z dnia 7 października 2020 r. Ponieważ, na dzień wpływu powyższego pisma z dnia 24 maja 2021 r., skarga taka do Sądu nie wpłynęła, Wydział Informacji Sądowej wystosował do skarżących pismo mające na celu wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. W odpowiedzi zawartej w piśmie procesowym z dnia 15 lipca 2021 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący oświadczyli, iż zgodnie z pouczeniem wnieśli w dniu 21 listopada 2020 r. skargę na postanowienie organu z dnia 7 października 2020 r. Do pisma załączyli kserokopię tejże skargi wraz kserokopią dowodu jej nadania w dniu 21 listopada 2020 r. na adres organu. Z uwagi na powyższe, na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2021r. skarżący wezwani zostali do złożenia oświadczenia, czy ich pismo z dnia 15 lipca 2021 r. skierowane wraz z załącznikami do Sądu, stanowi wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.), z uwagi na nieprzekazanie Sądowi przez organ skargi w terminie, o którym mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, pod rygorem uznania, że pismo z dnia 15 lipca 2021 r. wniosku takiego nie stanowi. Jednocześnie Sąd zwrócił się do organu o wyjaśnienie, w terminie 7 dni, czy G. i S. P. wnieśli skargę na postanowienie z dnia 7 października 2020 r. nr COF.OUR.6375.35823.2020 ŁD.JJ.ZZ 06050897 dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku odpowiedzi twierdzącej, Sąd zwrócił się o niezwłoczne, nie później niż w terminie 7 dni, przekazanie powyższej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Sąd wskazał przy tym organowi, że z treści pisma procesowego G. i S. P. z dnia 15 lipca 2021 r., skierowanego do Sądu i załączników do tego pisma wynika, iż ww. skarżący pismem z dnia 20 listopada 2020 r. nadanym pod adresem organu w dniu 21 listopada 2020 r. wnieśli skargę na wymienione wyżej postanowienie. Skarżąca w piśmie z dnia 24 sierpnia 2021 r. oświadczyła, że pismo z dnia 15 lipca 2021 r. stanowi wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 P.p.s.a. Poinformowała zarazem, iż jej małżonek S. P. zmarł w dniu 17 sierpnia 2021 r. Powyższy wniosek o wymierzenie organowi grzywny zarejestrowany został pod sygn. akt I SO/Gl 3/21. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wskazywał, że pismem z dnia 20 listopada 2020 r. skarżący złożyli skargę na postanowienie z dnia 7 października 2020 r., dołączając do tej skargi kserokopię odcinka "W" książeczki radiofonicznej, potwierdzającej wyrejestrowanie odbiornika telewizyjnego w dniu 17 sierpnia 2002 r. Organ zaznaczył, że do chwili wniesienia skargi brak było w sprawie dowodu potwierdzającego dopełnienie formalności wyrejestrowania odbiornika. Przekazując wraz ze skargą dowód wyrejestrowania odbiornika, skarżący wykazał nieistnienie obowiązku. W związku z tym, wierzyciel zwrócił przekazem pocztowym na adres korespondencyjny skarżących wyegzekwowaną kwotę 1.543,20 zł, a także kwotę kosztów postępowania egzekucyjnego i opłaty komorniczej wynoszącą 178,27 zł oraz kwotę nienależnych opłat abonamentowych wynoszącą 68,10 zł. Odnosząc się do wniosku o wymierzenie grzywny organ podnosił natomiast, że "na skutek błędu proceduralnego" skarga z dnia 20 listopada 2020 r. przekazana została do Sądu z opóźnieniem, tj. wraz z korespondencją z dnia 6 sierpnia 2021 r. Organ nadmienił jednocześnie, iż w roku 2020 była to pierwsza – po wejściu w życie nowelizacji P.p.s.a., przewidującej możliwość skarżenia postanowień wierzyciela – skarga na takie postanowienie. Dodatkowo, zdaniem organu, na skutek nieprzekazania Sądowi skargi, skarżący nie ponieśli szkody finansowej. Końcowo organ zwrócił się z prośbą o niewymierzanie grzywny, wskazując, iż obecnie wszystkie wnoszone skargi przekazywane są w ustawowym terminie do Sądu. Z uwagi na śmierć skarżącego S. P., postanowieniem z dnia 6 grudnia 2021 r. Sąd zawiesił postępowanie. Ponieważ, zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z dnia 6 lipca 2022r., jedynym spadkobiercą zmarłego S. P., na podstawie testamentu własnoręcznego, okazała się być G. P., Sąd postanowieniem z dnia 15 listopada 2022 r. postanowił podjąć zawieszone postępowanie. W piśmie procesowym z dnia 23 stycznia 2023 r. skarżąca podtrzymała wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Nadmienić należy, iż skarga na postanowienie z dnia 7 października 2020 r., którą organ przekazał przy piśmie z dnia 6 sierpnia 2021 r., zarejestrowana została pod sygn. akt I SA/Gl 1125/21. Skarga ta podlega odrębnemu rozpoznaniu w ostatnio wymienionej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 zd. 1 P.p.s.a.). Natomiast niezachowanie terminu 30-dniowego, wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. skutkować może wymierzeniem grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Stanowi on bowiem, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W tym miejscu należy podkreślić, że unormowanie zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a., na podstawie którego został złożony wniosek o ukaranie grzywną stanowi regulację prawną mającą na celu dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. oraz zapobieganie przetrzymywaniu skarg przez te organy. Wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję represyjną, która służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ma ono także na celu funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości (por. postanowienia NSA: z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12, z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1039/11, z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II GZ 431/11, z dnia 25 sierpnia 2011r., sygn. akt I OZ 594/11). Przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. jest zatem sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 719/11, Lex nr 965940), a przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. charakter, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W ocenie Sądu wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny Poczcie Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach za nieprzekazanie sądowi skargi, zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Gl 1125/21, zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ otrzymał powyższą skargę w dniu 26 listopada 2020 r., co wynika z prezentaty umieszczonej na oryginale tejże skargi, znajdującej się w aktach sprawy o sygn. I SA/Gl 1125/21. Tym samym zdaniem Sądu organ był obowiązany do przekazania skargi w terminie 30 dni od jej otrzymania, który to termin upłynął bezskutecznie w dniu 28 grudnia 2020 r. (ostatni dzień terminu przypadał bowiem na sobotę 26 grudnia 2020 r.). Tymczasem organ nadał, za pośrednictwem poczty, skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami administracyjnymi dopiero w dniu 10 sierpnia 2021 r. (data nadania korespondencji), a zatem po upływie ponad 8 miesięcy od dnia jej otrzymania. Wyjaśnić także należy, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z dnia 3 listopada 2009 r. sygn.. akt II GPS 3/09 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 P.p.s.a. Opóźnienie w realizacji tego obowiązku, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Podkreślić nadto trzeba, iż bez znaczenia jest w sprawie okoliczność, iż na skutek wniesienia skargi organ w istocie uznał za zasadny zarzut nieistnienia obowiązku (na skutek przedstawienia przez stronę skarżącą, wraz ze skargą, dowodu wyrejestrowania odbiornika). Jak już bowiem wyżej wskazano, przekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej. Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze stopień winy organu, okres jaki faktycznie upłynął pomiędzy złożeniem skargi a przekazaniem jej do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi a także brak istnienia obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy. Jako "okoliczność obciążającą" Sąd uznał przy tym fakt, iż przekazanie skargi nastąpiło dopiero na skutek wystosowanego do organu przez Sąd pisma, którego celem było ustalenie, czy rzeczywiście skarga została do organu wniesiona (o czym z kolei Sąd informację uzyskał od strony skarżącej). Wysokość wymierzonej grzywny jest w opinii Sądu adekwatna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie należy wskazać, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie górną granicę określono w art. 154 § 6 P.p.s.a. Reasumując, Sąd uwzględniając wniosek o wymierzenie grzywny uznał, że grzywna ta, w wysokości 500,00 zł, będzie wystarczająca dla osiągnięcia celów dyscyplinujących, represyjnych oraz prewencyjnych. Wobec tego, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.