I SO/Gl 5/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie z wniosku T.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 października 2010 r. T.R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotował, że jego miesięczny dochód nie pozwoli na poniesienie opłaty sądowej. Wskazał, że całkowity przychód z tytułu najmu kamienicy np. we wrześniu br. wyniósł 14.729,58 zł, z czego 4.418,85 zł jest przynależne wnioskodawcy z racji posiadanego udziału w tej nieruchomości. Odnotował, że w tym okresie poniósł następujące koszty: "podatek miejski od nieruchomości wraz z prądem i wywozem śmieci 1000 zł, podatek skarbowy 376 zł, woda w/w nieruchomości 450 zł, konserwacja kamienicy 500 zł." Wnioskodawca podniósł, że dodatkowo ponosi koszty utrzymania lokalu, w którym mieszka, tj. "czynsz w wynajmowanym mieszkaniu 500 zł, opłata za ogrzewanie w wynajmowanym mieszkaniu 100 zł, prąd w wynajmowanym mieszkaniu 150 zł, gaz w wynajmowanym mieszkaniu 180 zł". T.R. zauważył więc, że po uiszczeniu niezbędnych kosztów na utrzymanie jego czteroosobowej rodziny pozostaje kwota 1.162,85 zł. Dodał nadto, że wskazany przez niego dochód jest wahliwy i w zależności od ilości wynajętych lokali użytkowych lub zdarzeń losowych może ulec pogorszeniu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca przebywa we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwójką dzieci. T.R. oświadczył, że posiada jedynie udział we własności kamienicy. Jedynym źródłem dochodu w ww. gospodarstwie jest dochód wnioskodawcy z tytułu najmu. W tych ramach zadeklarowano kwotę 4.418,85 zł brutto. W wyniku analizy przywołanego wyżej oświadczenia, pismem z dnia 9 listopada 2010 r., wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia – w terminie 7 dni - wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych, tj.: 1) nadesłanie kopii tytułu prawnego do lokalu położonego w C. przy ul. [...]; 2) nadesłanie wyciągów lub wykazów z posiadanych przez skarżącego i pozostałych osób będących w gospodarstwie domowym rachunków bankowych, w tym oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz firmowych z okresu ostatnich czterech miesięcy. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić aktualne potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; 3) nadesłanie kopii dokumentów księgowych obrazujących wynik finansowy z tytułu najmu nieruchomości wraz z dokumentem wykazującym udział w posiadanej kamienicy; w tych ramach należało wykazać m.in. pozycje kosztowe związane z wynajmem, które zostały wymienione w druku PPF; 4) nadesłanie kserokopii zeznania podatkowego na potrzebę podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2009, uwzględniającego ewentualnie prowadzoną działalność gospodarczą albo zaświadczenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego, iż zeznania takie nie zostały złożone (ten punkt wezwania dotyczy wnioskującego i pozostałych osób będących w gospodarstwie domowym); 5) wykazanie wysokości stałych kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, w tym m.in.: opłaty czynszowe, ubezpieczenia, dostawy mediów, itp. Do ww. kosztów należało zaliczyć wydatki związane z realizacją obowiązku szkolnego starszego z dzieci; 6) złożenie wyjaśnień dotyczących formy zapłaty należności z tytułu dostawy mediów w ramach prowadzonego gospodarstwa domowego. Wyjaśnienia te winne być wsparte stosownymi dokumentami źródłowymi (np. zleceniem przelewu bankowego, dowodem wpłaty gotówkowej, inne). W wezwaniu pouczono wnioskodawcę, że niezastosowanie się do jego treści, bądź do wyznaczonego terminu, może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Odpowiadając na wskazane wyżej wezwanie wnioskodawca oświadczył, że miesięczne wydatki związane z edukacją jego córki oscylują w granicach 280 zł. Oświadczył nadto, że wydatki związane z bieżącą konserwacją budynku kamienicy wynoszą miesięcznie około 500 zł. Nie posiada przy tym faktur ani rachunków dokumentujących te wydatki, gdyż – jak oświadczył – rozlicza się w ramach ryczałtu i w takim przypadku dokumentacja tego rodzaju nie jest wymagana. Przy piśmie nadesłano plik dokumentów, w tym: opinię psychologiczno-pedagogiczną uzasadniającą zwiększenie nakładów finansów na edukację córki wnioskodawcy, decyzję o wykreśleniu z dniem 2 sierpnia 2010 r. z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę T.R., decyzję o uznaniu A.R. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku z dniem 12 sierpnia 2010 r., zeznanie o wysokości przychodu żony wnioskodawcy za rok 2009 (PIT-28; ogółem przychód w kwocie 20.895,00 zł opodatkowany stawką 3%) wraz z informacją PIT-28/A, korektę zeznania o wysokości dochodu osiągniętego przez wnioskodawcę w roku 2009 (PIT-36; dochód do opodatkowania – 20.359,27 zł) wraz z informacją o odliczeniach (PIT/0), wyciągi z księgi wieczystej dokumentujące udział wnioskodawcy we własności nieruchomości położonej w C. przy [...] wraz z postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia 13 maja 2009 r. będącego podstawą do ujawnienia tej współwłasności w księdze wieczystej, potwierdzenie wpłaty gotówkowej kwoty 1.984,00 zł tytułem "podatku miejskiego IV rata 2010 r." (należność uiszczona przez Administrację Nieruchomości L., T., A.R.), faktura dokumentująca dostawę wody i odprowadzenie ścieków wystawiona na rzecz ww. Administracji na kwotę 1.541,25 zł, dowód wpłaty kwoty 400 zł na rzecz A Sp. z o.o., faktura VAT za usługi kominiarskie (odbiorcą usług jest ww. Administracja) na kwotę 416,23 zł, dowody wpłat kwoty 50 zł na rzecz B w C. oraz kwoty 57 zł z tytułu "obiadów" w ww. szkole, umowa ubezpieczenia nieruchomości położonej w C. przy [...] (suma ubezpieczenia 1.100.000,00 zł), pokwitowanie wpłaty kwoty 353,00 zł na rzecz Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. dokonanej przez wnioskodawcę tytułem "PPE za okres 10 rok 2010", dowód wpłaty kwoty 138,49 zł na rzecz C Sp. z o.o. (nabywca usług – L.R., ul. [...]), dowód wpłaty kwoty 600 zł na rzecz spółdzielni mieszkaniowej tytułem zaległości czynszowej (wpłacający – "T.R., ul. [...]"), fakturę VAT dokumentującą należność za paliwo gazowe za okres dwóch miesięcy w kwocie 178,21 zł (punkt poboru gazu: "[...]", nabywca usług – T.R.), Wpis sądowy od skargi stanowi w tej sprawie kwotę 1.500,00 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W ramach urzędowego formularza wniosku T.R. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, iż po myśli art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanka warunkująca przyznanie wspomnianego dobrodziejstwa procesowego została określona w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. I tak przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Stosownie z kolei do art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania. Strona może więc, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy jeszcze przed wniesieniem skargi; wówczas wniosek rejestrowany jest w repertorium "SO" (§ 72 ust. 1 zarządzenia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego nr 11 z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych) i pod tą sygnaturą podlega rozpoznaniu. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że wspomniany wyżej stan pewności nie został w tej sprawie osiągnięty. Uznano tym samym, że skarżący nie wykazał, iż nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wypada tutaj zauważyć, że nieczytelnie jawi się w tej sprawie stan posiadania wnioskującego. Pismem z dnia 9 listopada 2010 r. zobligowano go między innymi do wykazania tytułu prawnego do nieruchomości, która wskazana została przez niego jako adres zamieszkania. W druku formularza zdeklarował wszak jedynie współwłasność kamienicy. Wymaganego dokumentu nie przedstawiono do dziś dnia. Z kolei z nadesłanej dokumentacji źródłowej wynika, że skarżący ponosi koszty utrzymania innego, niż wspomniany w druku PPF lokal mieszkalny, który jest przez niego wynajmowany. Ta ostatnia konkluzja ma charakter poszlakowy, a jej źródła należy poszukiwać na gruncie dowodu wpłaty "zaległości czynszowej" na poczet spółdzielni mieszkaniowej, usytuowanej na tej samej ulicy, przy której znajduje się rzeczony lokal mieszkalny. Odnośnie tej części wywodów należy jeszcze odnotować, że akcentowana wyżej wielość nieruchomości w zestawieniu z nadesłanym materiałem źródłowym nie pozwala w sposób jednoznaczny na oznaczenie wysokości stałych wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę. W toku rozpoznania wniosku zauważono dodatkowo niespójności w zakresie dochodu osiąganego przez wnioskującego. W druku PPF T.R. zadeklarował, że osiąga przychód z tytułu najmu w kwocie około 4.500,00 zł, co w skali roku daje około 54.000,00 zł. Tymczasem przychód z tego tytułu w 2009 r. wyniósł bez mała połowę tej kwoty. Z kolei przyjęta przez wnioskodawcę forma opodatkowania uniemożliwia weryfikację składanych przez niego oświadczeń co do wysokości przysporzeń majątkowych w okresie, w którym jest on zobowiązany do poniesienia kosztów sądowych. Do mankamentów dowodowych obecnie rozpoznanego wniosku należy z kolei zaliczyć brak informacji w przedmiocie rachunków bankowych wnioskodawcy bądź członków jego rodziny. Trudno przyjąć, że takowych w gospodarstwie domowym T.R. nie ma, bądź w ostatnim czasie nie było. Do kanonów prowadzonej ówcześnie działalności gospodarczej wpisany jest już niejako fakt posiadania rachunku bankowego, w szczególności w tych działach sprzedaży detalicznej, która odbywa się za pośrednictwem domów sprzedaży wysyłkowej bądź Internet. Taką właśnie działalność zakończyła stosunkowo niedawno żona wnioskodawcy. Tytułem konkluzji trzeba zauważyć, że nadesłane przez wnioskodawcę materiały źródłowe jedynie pogłębiły wątpliwości, które zrodziły się na etapie analizy jego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątku. Z tych względów, co już wyżej sygnalizowano, przyjęto, że T.R. nie wykazał w tej sprawie, iż zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.