II SA/Gl 1/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania z tytułu zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego na skutek wniesienia przez kuratora skarżącej wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącą z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu. W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach w oparciu o treść art. 257 i art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. pozostawił bez rozpoznania zawarty w skardze wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Kurator skarżącej w ustawowym terminie wniosła od powołanego rozstrzygnięcia sprzeciw. W uzasadnieniu podniosła, iż nie nadesłała wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w terminie, gdyż jako osoba niewykształcona nie wczytała się w wezwanie Sądu, a nadto miała problem z wypełnieniem druku PPF. W dalszej części oświadczyła, iż zarówno ona, jak i skarżąca (jej siostra) - mają bardzo ograniczone finanse. Na przesłanym w załączeniu, druku urzędowego formularza o przyznanie prawa pomocy, poinformowała także, iż w bieżącym roku po 16-letnim inwalidztwie pourazowym utraciła prawo do renty, przy czym jako źródło miesięcznego dochodu podała emeryturę męża w kwocie około [...] zł brutto. Wskazała, iż nie posiada środków finansowych na pokrycie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika do prowadzenia zawisłej sprawy, przy czym wraz z mężem nie dysponuje cyt.: "elementarną wiedzą w zakresie występowania przed Sądem". Nadto dodała, iż skarżąca jest upośledzona umysłowo, podkreślając jednocześnie, iż w latach [...] przebywała w szpitalu [...], zaś od [...] r. jest w domu opieki społecznej. Nadto jak wynika załączonej kserokopii zaświadczenia, skarżąca po raz pierwszy w szpitalu była już w [...] r. W dalszej części wniosku przedstawiciel ustawowy skarżącej poinformowała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, zaś wśród stanu majątkowego podała mieszkanie w własnościowe o powierzchni [...] m² oraz samochód osobowy o wartości około [...] zł. Wobec powyższego Sędzia Sprawozdawca zarządzeniem z dnia [...] r. stosownie do art. 252 § 1 i art. 255 § 2 p.p.s.a. zobowiązał przedstawiciela ustawowego skarżącej do uzasadnienia przedmiotowego wniosku oraz podania danych odnośnie stanu rodzinnego, majątku i dochodów skarżącej (a nie przedstawiciela ustawowego skarżącej), a w szczególności wezwał do wskazania (a przy tym udokumentowania): wysokości uzyskiwanego przez skarżącą miesięcznego dochodu, wysokości miesięcznych kosztów ponoszących przez skarżącą na utrzymanie się za ostatnie 3 miesiące, stanu majątkowego skarżącej, tj. nieruchomości, posiadanych zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych, których wartość przewyższa kwotę 3000 euro. Nadto wezwał kuratora skarżącej do oświadczenia, czy skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, czy też pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z nią i jej mężem bądź inną osobą. Z tym że, w sytuacji, jeśli skarżąca nie prowadzi sama gospodarstwa domowego, to zobowiązał kuratora skarżącej do wskazania także informacji o stanie rodzinnym, majątku i dochodach osób pozostających ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie. Na dokonanie powyższych czynności wyznaczono termin 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowe wezwanie przedstawiciel ustawowy skarżącej odebrała w dniu [...] r., jednakże do dnia dzisiejszego nie ustosunkowała się do powyższego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu zostało ono wniesione, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do stanu majątkowego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Warunkiem przyznania prawa pomocy jest wyjaśnienie wszelkich okoliczności dotyczących sytuacji materialnej osoby występującej z takim wnioskiem. Ocena, czy wnioskodawca kwalifikuje się do udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych następuje po wszechstronnym zbadaniu jego sytuacji materialnej. I tak przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zaznaczyć wypada, iż kurator skarżącej formułując wniosek o przyznanie prawa pomocy działał na w imieniu i na rzecz ubezwłasnowolnionej częściowo osoby. Zatem nie ulega wątpliwości, iż rozpoznawany wniosek dotyczy strony skarżącej, nie zaś jej przedstawiciela ustawowego. Zawisły wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie osobie fizycznej następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z relacji przedstawiciela ustawowego skarżącej B. C. przebywa w Domu Opieki Społecznej w Ł. od [...] r. Powyższe w konsekwencji oznacza, iż renta jaką otrzymuje skarżąca, do której zarządu uprawniony jest kurator, w całości przekazywana jest na utrzymanie skarżącej w powołanym ośrodku. Nie bez znaczenia pozostaje również stan zdrowia psychicznego skarżącej (a w szczególności schorzenie o charakterze przewlekłym), a co za tym idzie jej nieporadność życiowa i brak możliwości samodzielnej egzystencji. Sąd zatem wychodząc naprzeciw stronie skarżącej i oceniając stan majątkowy kuratora, jak również możliwości finansowe strony skarżącej, dokonane w oparciu o podniesione w sprawie, jak i te badane z urzędu okoliczności, stanął na stanowisku, iż skarżąca spełnia przesłanki do całkowitego uwzględnienia wniosku. Sytuacja życiowa skarżącej w chwili obecnej nie pozwala na wygospodarowanie (zarówno jej, jak i ustanowionemu kuratorowi sądowemu) sumy pieniężnej na pokrycie kosztów postępowania sądowego oraz opłacenie fachowego pełnomocnika. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 p.p.s.a. na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.