II SA/Gl 10/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W druku formularza wskazał, że mieszka wraz z zoną i dwójką studiujących dzieci w budynku mieszkalnym o pow. 331 m2 a w skład majątku jego rodziny wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 1,5 ha a także inny budynek, który jest przez rodzinę skarżącego wynajmowany. Wnioskodawca zaznaczył, że jego rodzina już od kilku lat nie osiąga dochodów a utrzymuje się ze sprzedaży drewna (bieżącej wycinki drzew). Wynajmowany budynek pochłania znaczne koszty związane z jego utrzymaniem, które przekraczają uzyskiwany przychód. W druku formularza zaznaczono, że I.K. – matka skarżącego jest właścicielką sześcioletniego pojazdu marki [...], a bieżący dochód uzyskiwany w rodzinie strony kształtuje się na poziomie około 1550 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca nie odebrał co prawda wezwania referendarza sądowego , którym został zobowiązany do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku, nie miej jednak, opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 27/14 (w której R. K. był pełnomocnikiem swojego syna – J.K.) ustalono okoliczności dotyczące stanu majątkowego jego rodziny. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Uwzględniając przywołane wyżej przepisy i biorąc pod uwagę informacje uzyskane od skarżącego uznano, że jego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że prawo pomocy jest instytucją, której celem jest zapewnienie prawa do sądu osobom rzeczywiście ubogim, których dochody i stan majątkowy nie pozwalają na samodzielne zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Oznacza to tym samym, że oceniany jest nie tylko sam dochód osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, lecz również stan jej majątku. W realiach rozpoznawanej sprawy istnieje zbyt wiele wątpliwości odnośnie rzeczywistego poziomu dochodów w rodzinie skarżącego a także stanu majątku, aby można było z całym przekonaniem stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na posiadane przez skarżącego i jego żonę nieruchomości, tj. budynek mieszkalny o pow. 331 m2 oraz drugi budynek mieszkalny o pow. 335 m2. Posiadanie tego rodzaju nieruchomości, jak również gruntu o 1,5 ha nie pozwala stwierdzić, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, skoro musi zdobyć środki na utrzymanie tych nieruchomości. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że co prawda skarżący przedstawił roczne zeznania podatkowe wykazujące stratę powstałą w roku podatkowym w wyniku wynajmu budynku, nie mniej jednak fakt ten sam w sobie nie oznacza jeszcze, że strona zasadnie może twierdzić, iż zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Posiadanie majątku o niewątpliwie znacznej wartości przeczy bowiem tezie o szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Zastrzeżenia budzi również kwestia miesięcznych dochodów uzyskiwanych w rodzinie skarżącego. Wedle informacji zawartych w druku formularza łączny dochód to 1550 zł. Należy zwrócić uwagę na udokumentowane, miesięczne koszty utrzymania się które kształtują się na poziomie około 750 zł. Rodzi się więc pytanie skąd wnioskodawca i jego żona czerpią środki na pozostałe wydatki – w tym na zapewnienie dwójce dzieci możliwości studiowania poza miejscem zamieszkania jak również na utrzymanie paliwożernego samochodu marki [...] (paliwo, serwis, ubezpieczenie). Wątpliwości tych nie rozwiewa, a wręcz rodzi dalsze, oświadczenie skarżącego wedle którego środki utrzymania od kilku lat zdobywane są z dochodów z wycinki drewna z nieruchomości, którą posiadają. Fakt ten nie został w żaden sposób uprawdopodobniony pomimo wyraźnego wezwania w tym zakresie. Przedłożone wyciągi z rachunków bankowych wskazują brak wpływów na konto w lutym i w marcu br., nie mniej jednak saldo początkowe w styczniu 2014 r. wynosiło 9.996 zł, a środki te zostały wypłacone przez rodziców wnioskodawcy. Rodzi się więc pytanie zarówno o źródło tych środków – w szczególności, czy były to dochody z tytułu sprzedaży drewna oraz co do celów, na jakie zostały przeznaczone. Na marginesie jedynie zauważyć trzeba, że zorganizowana i cykliczna sprzedaż drewna nosi znamiona działalności gospodarczej i jako taka winna być zarejestrowana oraz opodatkowana, czego wszakże nie uprawdopodobniono pomimo wyraźnego wezwania w tym zakresie. Reasumując poczynione spostrzeżenia uznano, iż istnieje zbyt wiele wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny skarżącego aby można było z całym przekonaniem stwierdzić, że istnieją podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia