II SA/Gl 100/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-06-30
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Elżbieta Kaznowska, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie mostu, wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, może być skierowane do właścicieli działek, na których obiekt powstał i które połączył, w sytuacji gdy nie można ustalić inwestora robót?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że w sytuacji, gdy nie można ustalić inwestora robót budowlanych polegających na budowie mostu bez wymaganego pozwolenia na budowę, a obiekt ten powstał na działkach należących do Gminy i będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych może być zasadnie skierowane do właścicieli tych działek. Zastosowanie art. 52 Prawa budowlanego, określającego krąg stron w postępowaniach dotyczących robót budowlanych z naruszeniem ustawy, uzasadnia skierowanie rozstrzygnięcia do właścicieli gruntu, na którym obiekt powstał i który połączył.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy mostu ponad potokiem w ciągu drogi gminnej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po wszczęciu postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wstrzymano roboty budowlane. Po uchyleniu przez organ odwoławczy pierwszego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ pierwszej instancji ponownie wstrzymał roboty budowlane, kierując postanowienie do Gminy L. i Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jako właścicieli/zarządców działek, na których obiekt powstał. Po rozpatrzeniu zażaleń, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Gmina L. i Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wniosły odrębne skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił obie skargi Gminy L. oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skarg Gminy L. oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich w W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 25 listopada 2021 r. nr WINB-WOA.7722.219.2021.AN w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargi.
Wobec zgłoszenia przez Urząd Gminy w L. oraz P. podejrzenia wykonania samowoli budowlanej polegającej na budowie mostu ponad potokiem, pismem z dnia 12 marca 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: organ pierwszej instancji, organ) zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie budowie mostu w ciągu drogi gminnej Ulica [...] a (działki nr [...] i nr[...]) w B. i wyznaczył na dzień 13 kwietnia 2021 r. oględziny w terenie.
Po przeprowadzeniu postępowania, zgromadzeniu materiału dowodowego, postanowieniem z dnia 22 czerwca 2021 r., nr [...] organ pierwszej instancji, przywołując w podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn . Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu mostowego na działce nr [...] w miejscowości B. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz ustalił obowiązek zabezpieczenia terenu przed dostępem osób trzecich.
Wobec zażalenia złożonego przez Gminę L. (dalej: Gmina), Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: organ drugiej instancji) po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia 14 września 2021 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu przyznał, że samowola budowlana polegająca na wyludowieniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę skutkuje wstrzymaniem prowadzenia budowy przez organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia. Postanowienie takie wydaje się także w przypadku zakończenia budowy. Istotnym elementem tego postanowienia jest informacja o prawie inwestora do złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego.
Odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy organ przyznał, że nie ustalono w toku postępowania charakteru działek o nr [...] i nr[...], tj. tego czy są one gminnymi drogami publicznymi, co jednak nie ma znaczenia z punktu widzenia ustalenia adresata nakładanych w nim obowiązków. Z uwagi na treść art. 52 Prawa budowlanego istotne było wyłącznie to czy Gmina jest właścicielem tych działek, co zostało potwierdzone wypisem z ewidencji gruntów i budynków. Z ustaleń faktycznych wynika, że przedmiotowy most został wzniesiony w korycie potoku[...] , który przepływa przez działkę nr ewid. [...] (właścicielem jest Skarb Państwa w zarządzie [...]z siedzibą w Z- dalej: P ) i łączy jednocześnie ze sobą działki nr ewid. [...]i nr[...] (własności Gminy). Skoro wiec przedmiotowy most powstał na wszystkich trzech wymienionych działach, brak jest możliwości ustalenia inwestora tych robót budowlanych i roboty te zostały zakończone, to postanowienie powinno zostać skierowane do właścicieli działek, na których go wzniesiono, a którzy są znani.
W konsekwencji wadliwie organ pierwszej instancji uznał za adresata przedmiotowego postanowienia wyłącznie Gminę. Nadto adresat postanowienia powinien zostać wyraźnie wskazany bezpośrednio w sentencji rozstrzygnięcia, co nie miało miejsca w kontrolowanym postanowieniu i wynikało tylko z jego uzasadnienia.
W ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2021 r. nr[...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy. Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu mostowego na działce nr [...] w m. B. w ciągu ulicy [...] (działki nr [...] i nr[...]) wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę przez właścicieli wymienionych działek - tj. Gminę i P. oraz ustalił obowiązek zabezpieczenia terenu budowy przed dostępem osób trzecich, poprzez wygrodzenie obiektu mostowego.
W uzasadnieniu organ odwołał się do treści art. 52 Prawa budowlanego. Następnie stwierdził, że wobec wybudowania przedmiotowego obiektu mostowego na działce nr [...] (w korycie potoku [...]) i w ciągu ulicy na działkach nr [...] i nr[...], które to działki pozostają własnością wymienionych powyżej podmiotów i wobec braku możliwości ustalenia inwestora przedmiotowych robót budowlanych należało orzec jak w sentencji. Przedmiotowy obiekt wybudowany bowiem został bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stąd organ obowiązany był zastosować procedurę przewidzianą w art. 48 Prawa budowlanego, informując jednocześnie o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu i wyliczając wysokość opłaty legalizacyjnej.
Zażalenia na powyższe postanowienia złożyli jego adresaci.
W pierwszym zażaleniu - Wójt Gminy w piśmie z dnia 1 października 2021 r. wnosząc o uchylenie tego postanowienia, podniósł, iż organ zastosował błędną wykładnię zastosowanych w sprawie przepisów. Dopiero w uzasadnieniu, a nie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przywołał przepis art. 52 Prawa budowlanego.
Dodatkowo podniesiono, że organ pierwszej instancji w toku postępowania nie wykazał żadnych dowodów świadczących o tym, iż most został zlokalizowany na działkach stanowiących własność gminy, opierając się wyłącznie na fakcie, iż jest on łącznikiem pomiędzy działkami nr [...]i nr[...]. Nie stwierdził jednak, że most się na nich znajduje. Nie przeprowadził czynności geodezyjnych w terenie, czym naruszył art. 77 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakładający na organy administracji publicznej obowiązek zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Pomimo powiadomienia organu, iż tut. Urząd nie występował w sprawie jako inwestor, fakt ten został pominięty w toku postępowania. W ocenie składającej zażalenie Gminy, wobec udowodnienia, że nie była ona inwestorem, organ winien ustalić ponad wszelką wątpliwość właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Organ nie potwierdził, iż Gmina jest zarządcą lub inwestorem przedmiotowego obiektu mostowego.
W drugim zażaleniu P podniosło, że wobec braku wiedzy co do okoliczności inwestora przedmiotowego obiektu mostowego oraz czasokresu jego budowy, obowiązek w tym względzie należało nałożyć na właścicieli wskazanych w postanowieniu działek. Mając na uwadze dotychczasowy sposób działania Gminy, uznać należało potraktowanie obiektu mostowego jako fragment ulicy [...], podobnie jak szklak drogowy przebiegający po działce nr[...]. W świetle okoliczności sprawy Gmina powinna być uznana za zarządcę działki nr [...] w zakresie przebiegu drogi, jaką jest ulica [...].
Rozpatrując złożone zażalenia organ drugiej instancji postanowieniem z dnia 25 listopada 2021 r. nr WINB-WOA.7722.219.2021.AN utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w postępowaniu wszczętym w wyniku pisma P ustalono, że na przepuście betonowym na dnie potoku, na działce nr [...] - poprzez m.in. ułożenie betonowych słupów wykonano obiekt mostowy bez balustrad o długości 4,8m i szerokości 4,1m. Dla przedmiotowego obszaru obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - uchwała nr [...] z dnia [...] r., według którego działka nr [...] i nr [...]leżą na terenie z przeznaczeniem - drogi publiczne dojazdowe.
Odwołując się do poprzedniego swego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż uznał już zasadność wszczęcia przez organ pierwszej instancji postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego, wobec potwierdzonego powstania przedmiotowego obiektu w warunkach samowoli budowlanej.
Następnie organ odwoławczy przywołał treść art. 48 Prawa budowanego, wskazując, że samowola budowlana polegająca na budowie lub wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę skutkuje wstrzymaniem prowadzenia budowy przez organ nadzoru budowanego w drodze postanowienia z jednoczesnym, przy stwierdzeniu występowania zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, zobowiązaniu do zabezpieczenia obiektu. Wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i poinformowanie inwestorów o możliwości legalizacji budynku jest pierwszym etapem procedury legalizacyjnej. W przypadku złożenia przez inwestora wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego postanowieniem nakłada obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, a następnie, sprawdza ich kompletność (zgodnie z art. 49 Prawa budowlanego) oraz zgodność projektu czy zakończonej budowy z obowiązującymi przepisami.
Organ drugiej instancji wskazał, że podstawą wydania kwestionowanego postanowienia było ustalenie, iż na działkach o nr ewid.[...], nr [...] oraz nr [...] w m. B. wzniesiono most, którego budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 do 31 omawianej ustawy. Przedmiotowe roboty nie zostały zwolnione z uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec zrealizowania inwestycji bez pozwolenia na budowę, słusznie organ pierwszej instancji wdrożył postępowanie administracyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Wydał prawidłowe postanowienie, zawierające wszystkie wymagane elementy określone w tym przepisie. Chociaż organ nie ustalił charakteru działek nr [...] i nr [...]- tzn. czy są one gminnymi drogami publicznymi, to nie ma to znaczenia dla ustalenia adresatów obowiązków wskazanych w postanowieniu. Z uwagi na treść art. 52 Prawa budowlanego istotne było to, czy Gmina pozostaje właścicielem przedmiotowych działek, co potwierdził wypis z ewidencji gruntów i budynków.
Nadto z poczynionych ustaleń organu wynika, że przedmiotowy most został wzniesiony w korycie potoku[...], płynącego przez działkę nr [...] (w zarządzie P.) i łączy jednocześnie dwie działki drogowe - tj. nr[...] i nr [...] (własność Gminy). Skoro brak jest możliwości ustalenia inwestorów przedmiotowej inwestycji, położenie poszczególnych części obiektu na określonych działkach stanowi o konieczności zaadresowania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie do wszystkich właścicieli gruntu, co też organ pierwszej instancji uczynił. Dodatkowo, zgodnie z przepisem, powiadomił o zasadach obliczenia opłaty legalizacyjnej.
Odrębne skargi wniosły Gmina i P.
W pierwszej skardze Gmina zarzuciła zaskarżonej decyzji (powinno być postanowieniu) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygniecie, tj.:
- art. 6, art. 7, art. 8 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz niezbadanie sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w szczególności okoliczności, na jakiej działce lub działkach dokładnie znajduje się most zlokalizowany na potoku [...],
- art. 138 § 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie, pomimo, że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w toku sprawy dowodów oraz prawidłowej wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie należało uchylić w całości postanowienie organu pierwszej instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia
W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Gmina podniosła, że dla prawidłowego zastosowania art. 52 ustawy Prawo budowlane organ przed wydaniem rozstrzygnięcia winien ustalić właściciela nieruchomości, na której zaskarżony obiekt budowlany się znajduje, aby ponad wszelką wątpliwość uznać, że znajduje się na działkach należących do Gminy. W tym celu powinien był zlecić wykonanie geodecie odpowiednich pomiarów, a nie poprzestać na oględzinach. Gmina dodała, że ulica [...] nigdy nie przeszła na tym odcinku kompleksowej modernizacji, a ruch w tym miejscu odbywa się po przyjętym i użytkowanym od lat śladzie drogowym powstałym w wyniku poruszania się mieszkańców tej okolicy. Nie można jednoznacznie stwierdzić, że most znajduje się na styku działek nr [...] i nr [...]w miejscowości B., gdyż nigdy nie było wykonane pełne okazanie granic ewidencyjnych tych działek.
W świetle powyższego organ drugiej instancji naruszył wskazane przepisy procedury, a w konsekwencji art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W drugiej skardze P, reprezentowane przez fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zaskarżając postanowienie organu drugiej instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wstrzymujące roboty budowlane przy budowie obiektu mostowego zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
- art. 52 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i nałożenie nakazu wstrzymania robót budowlanych i pozostałych obowiązków, na podmiot nie będący inwestorem, właścicielem czy zarządcą obiektu mostowego na działce nr[...]w m. B., w ciągu ulicy [...]j (działki nr [...] i nr [...]),
- art. 216 ust. 1 i ust. 5 w związku z art. 211 ust. 2 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie, skutkiem czego pominięto, że grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi, wodami morza terytorialnego oraz morskimi wodami wewnętrznymi stanowią własność właściciela tych wód, natomiast urządzenia wodne lub ich części oraz budowlane i ich części, znajdujące się na wymienionych gruntach stanowią odrębny od tych gruntów przedmiot własności, a to wskazuje na brak podstaw przyjęcia domniemania, że właściciel gruntów pokrytych wodami jest jednocześnie właścicielem obiektu mostowego,
- art. 48 Kodeksu cywilnego poprzez jego zastosowanie, gdy w grę wchodzą odrębne regulacje
oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ nas wynik sprawy, tj.:
- art. 7. i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez brak ustalenia, kto był inwestorem, właścicielem czy też zarządcą przedmiotowego obiektu budowlanego, jak również charakteru i funkcji budowli w ciągu komunikacyjnym jaki stanowi ulica [...] w miejscowości B. i w konsekwencji błędne przyjęcie jako adresata nakazów strony skarżącej,
- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji pomimo braku ku temu podstaw.
W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego a także skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu rozwinęła podniesione zarzuty podkreślając, iż sprawa nie została wyjaśniona w sposób wyczerpujący, zezwalający na podjęcie rozstrzygnięcia. Nie ustalono właściwie adresata obowiązków nałożonych kwestionowanym postanowieniem. Nie uwzięto też pod uwagę przepisów odrębnych, tj. przepisów Prawa wodnego. Podkreśliła, ze utrzymaniem drogi, a tym również obiektu mostowego winna zająć się Gmina.
W odpowiedziach na powyższe skargi organ drugiej instancji wnosząc o ich oddalenie, uznał zgłoszone zarzuty za niezasadne i potrzymał stanowisko zawarte w postanowieniu.
Postanowieniem tut. Sądu z dnia 14 marca 2022 r. sygn. akt II SA/GL 183/22 połączono sprawę ze skargi P ze sprawę ze skargi Gminy L. o sygn. akt II SA/Gl 100/22 do wspólnego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 tej ustawy kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Ocenie Sądu poddane zostało postanowienie organu drugiej instancji z dnia 25 listopada 2021 r., nr WINB-WOA.7722.219.2021.AN, utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 24 września 2021 r. nr [...] wstrzymujące roboty budowlane przy budowie obiektu mostowego bez wymaganego pozwolenia na budowę na wskazanych działkach, skierowane do Skarżących i nakładające na nich obowiązki zabezpieczenia budowy prze osobami trzecimi.
Prawnomaterialną podstawę zaskarżonego stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351), zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z powyższego wynika, że przesłanką wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy z art. 48 ust. 1 pkt 1 pozostaje stwierdzenie, że obiekt budowlany lub jego część wykonano bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym postanowienie takie wydaje się zarówno w przypadku obiektu będącego w budowie, jak również do obiektu już wybudowanego.
Sąd podzielił trafność zapadłych rozstrzygnięć wynikającą z właściwie zastosowanych przepisów procedury administracyjnej i prawa materialnego. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że w warunkach samowoli budowlanej wykonano roboty budowlane polegające na budowie mostu ponad potokiem [...] na działce nr[...], w ciągu drogi gminnej ulica [...] (działki nr[...] i nr[...]) w miejscowości B. Nie ustalono inwestora tych robót pomimo podjętych prób w tym kierunku, ale stwierdzono, iż obiekt zbudowany został na działce nr [...] nad znajdującym się na niej przepustem betonowym, a działka ta pozostaje w zarządzie skarżącego P, i połączył przy tym dwie działki drogowe nr [...] i nr [...] będące własnością skarżącej Gminy.
Wobec powyższego zasadnie w sprawie organy odwołały się do treści art. 52 Prawa budowlanego, który znajduje zastosowanie do postępowań administracyjnych określonych w rozdziale 5a dotyczącym postępowań w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy. Jest on ważny ze względu na określenie kręgu stron w prowadzonych postępowaniach. Wymienione w tym przepisie podmioty mogą być adresatami czynności określonych w decyzjach administracyjnych wydanych na podstawie powołanych przepisów. Zasadnie zatem organ skierował wydane w sprawie postanowienie do właścicieli działek, na których obiekt powstał i które połączył w jeden szlak drogowy.
W konsekwencji podzielić należało stanowisko organów co do tego, że wybudowanie przedmiotowej budowli mogło nastąpić na podstawie pozwolenia na budowę. Zasadnie więc organ zastosował tryb przewidziany w przywołanym powyżej przepisie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego, zgodnie z ust. 3 informując o możliwości złożenia wniosku o legalizację i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
Prawidłowo bowiem organy oceniły, że w sprawie nie miał zastosowania żaden, z wynikających z prawa budowlanego, przepisów zwalniających inwestora od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku wykonania przedmiotowego mostu.
Postanowienie o wstrzymaniu budowy ma charakter formalny, a jego istota sprowadza się jedynie do formalnego wstrzymania budowy. Postanowienie o wstrzymaniu budowy jest typowym postanowieniem podejmowanym na wstępnym etapie postępowania i nie rozstrzyga w żaden sposób o ewentualnej przyszłej legalizacji obiektu.
Odnosząc się do zarzutów skargi Gminy nie są one zasadne. W toku postępowania potwierdzone zostało, że przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się na styku działek należących do Gminy, łącząc ze sobą dwie działki drogowe nr [...] i nr [...] w miejscowości B. Nie są w tym zakresie niezbędne pomiary geodety, a wbrew twierdzeniu skarżącej wystarczające są oględziny ulicy a[...] , która, jak przyznaje sama Skarżąca, choć nie przeszła kompleksowej modernizacji, to jednak ruch po niej odbywa się po przyjętym i użytkowanym od lat śladzie drogowym, powstałym w wyniku poruszania się mieszkańców tej okolicy.
Z kolei w przypadku P niezasadnie jest twierdzenie, iż nie wykonuje ono uprawnień właścicielskich w stosunku do działki nr[...] . Nie ma też w tej sprawie zastosowania art. 48 Kodeksy cywilnego czy przywołane w skardze przepisy Prawa wodnego. Niniejsza sprawa rozpatrywana jest na podstawie przepisów Prawa budowlanego. I tak w sytuacji bowiem, gdy nie można ustalić właściciela obiektu budowlanego powstałego na wodach stanowiących własność Skarbu Państwa oraz na gruncie pod takimi wodami, a obiekt ten zagraża życiu i zdrowiu jego użytkowników (o czym we własnym piśmie z dnia 22 lutego 2021 r. stwierdzono) zasadne jest celem ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za stan obiektu odwołać się do reguł ogólnych wynikających z przepisów regulujących prawo własności, tj. opartych na zasadzie, że budynki i urządzenia powiązane trwale z gruntem stanowią jego części składowe.
Niezasadne są także zarzuty Skarżących dotyczące naruszenia przez orzekające w sprawie organy przepisów procedury administracyjnej. Organy przeprowadziły wymagane postępowanie, ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie przytoczonych powyżej przepisów oraz w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił obie skargi.
[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło