II SA/Gl 1002/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-07-20
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie oceny legalności wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie przyłącza energetycznego było zasadne, jeśli roboty te zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia i stanowiły samowolę budowlaną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przebudowa przyłącza energetycznego, która polegała na zmianie miejsca mocowania i trasy jego przebiegu, stanowiła robotę budowlaną wymagającą zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wykonanie tych robót bez zgłoszenia stanowiło samowolę budowlaną, która nie powinna skutkować umorzeniem postępowania, lecz jego prowadzeniem w trybie art. 51 Prawa budowlanego. W związku z tym, zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania została uchylona.Stan faktyczny
Skarżąca B. G. kwestionowała decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie oceny legalności wykonanych robót budowlanych dotyczących przyłącza energetycznego do budynku sąsiedniej nieruchomości. Organy administracji uznały, że doszło jedynie do zmiany sposobu mocowania przyłącza, a nie jego przebudowy, co nie wymagało zgłoszenia. Skarżąca twierdziła, że roboty te stanowiły przebudowę, wykonaną bez wymaganego zgłoszenia, a także że pierwotne wykonanie przyłącza naruszało jej prawo własności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie WSA Maria Taniewska-Banacka WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2006r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oceny legalności wykonanych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ( [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją nr [...] z dnia [...] roku umorzył, na podstawie art. 105 § 1 kpa, postępowanie w sprawie przyłącza energetycznego do budynku przy ul. [...] w B..
W uzasadnieniu organ podał, że z dokumentów przedstawionych przez Rejon Dystrybucji B. wynika, że remont linii napowietrznej nn 1 kV przy ul. [...] został przeprowadzony w oparciu o zgłoszenie z [...] 1995 roku.
Na planie sytuacyjnym oznaczono przebieg linii nn, słupy energetyczne oraz przyłącza do budynków. Zgodnie z tym planem przyłącze do budynku nr [...] (dawniej [...]) poprowadzone zostało ze słupa znajdującego się na wysokości budynku [...] (dawniej [...] ). Rejon Energetyczny B. w piśmie z dnia [...]2005 roku wyjaśnił, że w trakcie robót budowlanych prowadzonych aktualnie na nieruchomości przy ul. [...] nie zmieniono trasy istniejącego przyłącza do budynku, a jedynie właściciel wymienił konstrukcje mocujące przyłącze do ściany budynku (tzw. klamra). W związku z tym organ orzekający uznał, że po stronie inwestora nie występował obowiązek uzyskania zgody właściwego organu na opisaną robotę budowlaną.
Organ I instancji stwierdził nadto, iż lokalizację przedmiotowego przyłącza nad działką przy ul. [...] stanowi naruszenie własności, ale jego ochrony właściciele tej działki mogą dochodzić jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła B. G., właścicielka działki przy ul. [...] i inicjatorka postępowania, twierdziła, że właściciele nieruchomości przy ul. [...] – Z. i A. M. w oparciu o posiadane pozwolenie na budowę, które obejmowało nadbudowę piętra na dotychczas parterowym budynku i poddasza użytkowego dokonali powyższych robót. Spowodowało to zdemontowanie metalowego stojaka wraz z izolatorami oraz zdjęcie z budynku przewodów linii napowietrznej.
Po dokonaniu nadbudowy przyłącze zostało przeniesione z wysięgnika na dotychczasowym parterowym budynku i zamocowane na ścianie poddasza nadbudowanego budynku. Prace te były przebudową, odbyły się bez zgłoszenia, a napowietrzne przyłącze długości około 30 cm przebiega przez działkę odwołującej się na co nigdy nie wyraziła zgody.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podzielił ustalenia organu I instancji, że przebieg przyłącza nie uległ zmianie. Skoro zmianie uległ tylko sposób jego mocowania to zamiar wykonania tych robót nie wymagał dokonania zgłoszenia w oparciu o art. 29 ust. 2 pkt 3 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Nadto organ odwoławczy podkreślił, że skoro w roku 1995 przeprowadzono roboty w oparciu o zgłoszenie, w następstwie których przyłącze do budynku przy ul. [...] zostało przeprowadzone ponad działką skarżącej, a roboty te nie zostały oprotestowane to istniejący obecnie stan jest stanem legalnym.
W skardze do Sądu B. G. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej. Twierdziła, że brak było podstaw do umorzenia postępowania, bowiem roboty budowlane przeprowadzone w 2004 roku na spornym przyłączu przez inwestorów stanowiły przebudowę, która wymagała zgłoszenia. Ponieważ zgłoszenia nie dokonano mają one charakter samowoli. Podniosła także, iż wykonanie przyłącza w 1995 r. przez jej działkę nastąpiło z naruszeniem prawa. Skarżąca także szczegółowo odnosiła się do warunków technicznych przyłączenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy, a w szczególności oględzin przeprowadzonych w dniu [...].2005 r., a także z uzasadnienia decyzji ostatecznej wynika, że właściciele działki przy ul. [...], po wykonaniu nadbudowy budynku mieszkalnego w oparciu o decyzję z dnia [...] r., przenieśli przyłącze elektryczne z wysięgnika na dotychczasowym parterowym budynku na ścianę poddasza nadbudowanego budynku.
Nie jest więc zgodne z tym stanem twierdzenie organów orzekających, iż doszło jedynie do zmiany sposobu mocowania przyłącza na ścianie. W sposób oczywisty zmieniło się bowiem co najmniej miejsce tego mocowania, co musiało pociągnąć za sobą na pewnym odcinku zmianę trasy przebiegu przyłącza oraz miejsca mocowania. Zmiana ta – w ocenie Sądu – uzasadnia zakwalifikowanie przeprowadzonych robót do przebudowy.
Ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] r. nie obejmowała przyłączy, dokonanie ich przebudowy wymagało zgłoszenia.
Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 29 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994 r. w brzmieniu nadanym ustawą z 16.04.2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. 04.93.888), mającym zastosowanie w niniejszej sprawie (wniosek z [...].2004 r.) przebudowa przyłączy elektroenergetycznych do budynku była zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę, ale wymagała zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 2). Ponieważ przebudowa spornego przyłącza odbyła się bez zgłoszenia, przyłącze to stanowi samowolę budowlaną. Nie jest to jednak samowola budowlana podlegająca likwidacji w trybie art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego ponieważ przyłącze nie jest obiektem budowlanym, ale urządzeniem budowlanym – art. 3 pkt 9 (uchwała NSA z 15.05.2000 r., sygn. akt OPS 20/99), a nadto dlatego, że przebudowa nie jest budową, ale inną robotą budowlaną (art. 3 pkt 7). Samowola polegająca na budowie przyłącza podlega likwidacji w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że skoro w rozpoznawanej sprawie doszło do popełnienia samowoli budowlanej, to umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § 1 jako bezprzedmiotowego nastąpiło z naruszeniem powyższego przepisu. Przedmiot postępowania w postaci samowolnej przebudowy przyłącza bowiem istniał, co stwarzało po stronie organów orzekających obowiązek przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Takie też postępowanie organy winny przeprowadzić podczas ponownego rozpoznania sprawy, mając na uwadze, iż pod pojęciem "czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem" (art. 51 ust. 1 pkt 2) należy także rozumieć przedłożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako niezbędnego dokumentu w legalnie prowadzonym procesie budowlanym, zgodnie z wymaganiami ustawy i przepisów wykonawczych.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c, art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło