II SA/Gl 1002/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Ch. na decyzję [...]w C. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 200 (dwieście zł), 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie W skardze z dnia [...]r. R. C. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych W postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje formalizm w zakresie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W myśl art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) wniosek taki winien być złożony na urzędowym formularzu. Wymóg ten dotyczy każdego wniosku o przyznanie prawa pomocy składanego przez stronę w toczącym się postępowaniu sądowym. Skarżącemu został więc przesłany druk urzędowego formularza celem jego wypełnienia, podpisania i odesłania do Sądu. W wyznaczonym terminie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, że R. C. prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze swoją małżonką – A. C.. W skład majątku skarżącego wchodzi udział [...]w oprawie własności budynku mieszkalnego o pow. [...]oraz nieruchomości gruntowej o pow. [...]. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej [...]. Źródłem utrzymania się strony i jej małżonki są świadczenia rentowe uzyskiwane w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca zadeklarował, że ze względu na stan zdrowia, obok wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem się (zakup energii elektrycznej, opału na zimę) około [...] zł miesięcznie przeznacza na wykup niezbędnych lekarstw. Na wezwanie referendarza sądowego R.C. przedstawił szereg dokumentów obrazujących jego sytuację materialną, w tym uzyskiwane dochody, wydatki na lekarstwa oraz potwierdzających zły stan zdrowia strony Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 P.p.s.a. zasady odpłatności postępowania. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Informacje na temat stanu majątkowego R. C. muszą być analizowane z uwzględnieniem kosztów jakie strona winna ponieść w postępowaniu sądowym. Zasadniczym wydatkiem na tym etapie postępowania jest wpis od skargi, który w rozpoznawanej sprawie wynosi [...]zł – zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Taka kwota, przy uwzględnieniu wysokości dochodów strony i jej małżonki, a także niezbędnych wydatków, rzeczywiście stanowiłaby znaczącą pozycję w budżecie rodziny R. C.. Jej uiszczenie mogłoby narazić wnioskodawcę na zaistnienie okoliczności opisanych w hipotezie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nie mniej jednak, biorąc pod uwagę wysokość dochodu strony należało uznać, że skarżący będzie w stanie uiścić część wymaganego wpisu od skargi, tj. kwotę[...]zł. Nie jest ona bowiem na tyle znacząca, aby wnioskodawca miał istotne problemy ze zdobyciem środków na jej opłacenie. Również pozostałe koszty postępowania sadowego, przy uwzględnieniu zwolnienia skarżącego w znacznej części z wpisu od skargi nie będą stanowiły dlań zbyt dużego obciążenia finansowego. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.