II SA/Gl 1003/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-01-14
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny, powinna zostać zwolniona od wszystkich kosztów sądowych, czy też zwolnienie może być częściowe?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i rodziny, może nastąpić w sposób częściowy. Sąd uwzględnia całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy, w tym wysokość dochodów, majątek, możliwości finansowe oraz potencjalną wysokość kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący H. K. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką i dwojgiem małoletnich dzieci, utrzymuje się z rolnictwa, jest właścicielem nieruchomości rolnej o znacznym areale i uzyskuje przeciętny miesięczny dochód. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając skarżącego z wpisu od skargi, ale oddalił go w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
W skardze z dnia [...] r. H. K. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponieważ przepis art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) nakłada na stronę obowiązek złożenia takiego wniosku na urzędowym formularzu – wezwano skarżącego do sporządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w przewidzianej przepisami formie. W wyznaczonym terminie H. K..nadesłał wypełniony formularz, z którego wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją małżonką – B.K. oraz [...] małoletnich dzieci, zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2 i utrzymując się z rolnictwa. Wnioskodawca jest bowiem właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, z której uzyskuje przeciętny, miesięczny dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Analiza okoliczności dotyczących stanu majątkowego H. K. pozwoliła ustalić, iż jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługiwał na uwzględnienie jedynie w części. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie jest bowiem na tyle ciężka, aby wykluczała poniesienie jakichkolwiek kosztów. Nie mniej jednak pod uwagę wzięto potencjalną wysokość wpisu wymaganego w niniejszej sprawie oraz majątek i możliwości finansowe skarżącego. Ich zestawienie sprawiło zaś, że uznano, iż wnioskodawca zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi.
Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
Rozpoznając wniosek H. K. uwzględniono przede wszystkim zestawienie wysokości uzyskiwanych przezeń dochodów oraz możliwą wysokość wpisu od skargi. Ta zaś, wziąwszy pod uwagę fakt, iż byłby to wpis stosunkowy – uzależniony od wartości przedmiotu sporu (skarżący określił ją na kwotę [...] zł) wyniosłaby [...] zł – stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżący uzyskując przeciętny, miesięczny dochód w wysokości około [...] zł utrzymuje z niego swoją czteroosobową rodzinę, w tym dwójkę dzieci. Oznacza to, że na członka rodziny przypada miesięcznie około [...] zł, co jest kwota pozwalającą na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb. W takiej sytuacji niepodobna oczekiwać, że wnioskodawca byłby w stanie uiścić wpis. W związku z tym uznano, że zasadnym jest zwolnienie H. K.od kosztów sądowych w części – w zakresie wpisu od skargi.
Odmawiając zwolnienia z pozostałych kosztów sądowych pod uwagę wzięto przede wszystkim okoliczność, iż wpis od skargi jest zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania. Pozostałe, ewentualne koszty nie są na tyle duże aby skarżący nie był w stanie ich ponieść (np. opłata za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w razie ewentualnego oddalenia skargi wynosi 100 zł). Nie można jednoznacznie stwierdzić, że wnioskodawca w ogóle nie może uiścić żadnych kosztów. Jest on bowiem właścicielem nieruchomości rolnej o stosunkowo znacznym areale, poza tym ma możliwość ubiegania się o środki z funduszy wspólnotowych. Jego sytuacja materialna nie jest na tyle ciężka, aby w całości uwzględnić jego wniosek.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło