II SA/Gl 1006/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane, świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych skarżącemu A. R. za okres od 1.01.2017r. do 31.07.2017r. w wysokości 2.800,00 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że wyrokiem z dnia 20 września 2018r. sygn. akt IV SA/Gl 697/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił poprzednią decyzję Kolegium z dnia [...]r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. w sprawie nienależnie pobranych świadczeń za wyżej wymieniony okres. Sąd uznał, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i jego matkę w miesiącach grudzień 2016 r. oraz od stycznia do lipca 2017r. W związku z tym, decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...]r. organ I instancji uznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone skarżącemu za okres od 1.01.2017r. do 31.07.2017r. w wysokości 2.800,00 zł, jako świadczenia nienależnie pobrane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r., wskazało w zaskarżonej decyzji, że skarżącemu przyznano prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1.10.2016r do 30.09.2017r w wysokości 400,00 zł miesięcznie. W 2015r. skarżący pozostawał bez zatrudnienia oraz jego matka również nie pracowała. Następnie decyzją z dnia [...]r. matce skarżącego zostało przyznane prawo do emerytury od dnia [...]2016r. Dochód z tego tytułu za miesiąc listopad 2016r. wyniósł 940.61 zł. W dniu 25.09.2017r. skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2017/2018r. W trakcie weryfikacji przedłożonej dokumentacji organ I instancji ustalił, że jego matka była zatrudniona w "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. w okresie od [...].11.2016r. do [...].07.2017r. i za miesiąc grudzień 2016r. uzyskała dochód w wysokości 3.611.40zł. Natomiast w kolejnych miesiącach trwania umowy o pracę uzyskiwała następujące dochody: styczeń 2017r. kwota 2 076,11zł., luty 2017r. kwota 2068,63 zł., marzec 2017r. kwota 2028,20 zł., kwiecień 2017r. kwota 2022,35zł., maj 2017r. kwota 2001,68 zł., czerwiec 2017r. kwota 2033,95 zł., lipiec 2017r. kwota 2043,78 zł. W oparciu o powyższe organ ustalił, że kryterium dochodowe rodziny w okresie od 1 grudnia 2016r do 31 lipca 2017r. wynosiło 2276,01 zł w przeliczeniu na osobę, co miało wpływ na prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ podkreślił, że strona nie poinformowała o uzyskaniu dochodu w rodzinie pomimo, że była pouczona o takiej konieczności, gdyż w decyzji przyznającej świadczenia z dnia [...]r. znajduje się pouczenie, według którego uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, emerytury lub renty jest okolicznością, o której wystąpieniu osoba pobierająca świadczenie obowiązana jest niezwłocznie poinformować organ wypłacający to świadczenie. W podsumowaniu organ podniósł, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie daje podstawy do uznania, iż skarżący był pouczony i świadomy, że powiększenie dochodu rodziny w związku z przyznaniem jego matce prawa do emerytury oraz podjęciem przez nią pracy w dniu [...].11.2016r. wpłynie na zmianę dochodu jego rodziny, a wobec tego ma wpływ na prawo do pobieranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach matka skarżącego, występująca w sprawie jako jego pełnomocnik zarzuciła, że organ w dalszym ciągu przyjmuje, że pobierała wynagrodzenie w kolejnych miesiącach, w których nie pracowała. Dodała, że w roku 2017 przepracowała 15 dni w styczniu i otrzymała wynagrodzenie brutto 2076,11 zł, a netto 1701,64 zł. Podniosła, że w dalszych miesiącach jest wykazane, że gdyby pracowała, otrzymałaby kwoty wynagrodzenia brutto wymienione w załączonym zaświadczeniu, a że nie podjęła dalszej współpracy z firmą "A", to jej zarobki netto wyniosły 0 zł. Wobec tego nie uzyskiwała żadnego przychodu w dalszych miesiącach, które wyszczególnił MOPS. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymała skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie uznania, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone skarżącemu za okres od 1.01.2017r. do 31.07.2017r. stanowią nienależnie pobrane świadczenia, gdyż w wyniku uwzględnienia dochodu uzyskanego przez matkę skarżącego, miesięczny dochód przypadający na członka rodziny przekroczył ustawowe kryterium dochodowe. Podkreślenia wymagało, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który prawomocnym wyrokiem z dnia 20 września 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 697/18 uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego i wskazał przede wszystkim, że w aktach administracyjnych nie ma żadnych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów z tytułu zatrudnienia matki skarżącego w "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. za miesiąc styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2017 r. Sąd stwierdził, że z tego powodu przyjęcie przez organ, że dochody uzyskiwane przez rodzinę skarżącego w tym okresie przekraczały kryterium dochodowe, nie zostało niczym udowodnione i dlatego jest ono przedwczesne. Zgodnie zaś z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak wynika z akt administracyjnych, ustalając wysokość dochodu matki skarżącego z tytułu zatrudnienia przez "A" Sp. z o.o., organ uzyskał trzy różne zaświadczenia dotyczące wynagrodzenia za grudzień 2016r. (k.14). Według wyjaśnień wymienionego pracodawcy nadesłanych w tej kwestii, kwota wynagrodzenia netto była wyższa niż brutto i wynikało to z obowiązującego w [...] systemu naliczania składek, "w którym kwotę brutto i netto rozpatruje się w skali roku i wówczas kwota brutto po odjęciu składek na Dak stanowi kwotę netto [...], miesięcznie może być tak, że kwota netto jest wyższa od brutto, natomiast w innym miesiącu kwota netto będzie "0" mimo, że kwota brutto będzie stanowić np. 2039, 99 zł." (k.145 akt). Po otrzymaniu takiej informacji organ był zobowiązany ustalić, czy wskazane w zaświadczeniach pracodawcy kwoty dochodu za następne, kolejne miesiące wymienione w uzasadnieniu cytowanego wyroku WSA, zostały określone przy uwzględnieniu powyższego systemu naliczania składek, "w którym kwotę brutto i netto rozpatruje się w skali roku". Organ nie podjął jednakże żadnych czynności w celu uzyskania precyzyjnych danych w powyższym zakresie. Jest to tym bardziej istotne pominięcie, że również w odwołaniu podniesiono kwestie dotyczące wysokości dochodu, wskazując, że matka skarżącego otrzymała dochód za okres od [...] listopada 2015 r. do [...] stycznia 2016 r., a w kolejnych miesiącach jej zarobek był "zerowy". Organ nie zwrócił się do strony o wyjaśnienie, czy w odwołaniu błędnie wskazany został 2015 r. i 2016 r., podczas gdy w sprawie istotne znaczenie miały poszczególne miesiące z 2016 r. i 2017 r., a w razie uzyskania odpowiedzi pozytywnej, nie wyjaśnił powołanych w odwołaniu okoliczności dotyczących "zerowego zarobku" matki skarżącego w znacznej części miesięcy, których dotyczyły ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia w sprawie. Z uwagi na wskazaną w decyzji organu I instancji okoliczność przekroczenia kryterium dochodowego, szczególnie istotne znaczenie w sprawie miało wyjaśnienie przez SKO kwestii podnoszonych w odwołaniu. W piśmie tym strona zawarła przecież stwierdzenia sprowadzające się do kwestionowania ustaleń organu dotyczących wysokości dochodu na osobę w rodzinie skarżącego. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić więc należało, że organ odwoławczy, poprzez zaniechanie dokonania czynności w celu wyjaśnienia powyższych kwestii, doprowadził do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 153 P.p.s.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W związku ze wskazanymi wyżej uchybieniami w zakresie postępowania dowodowego, skargę należało uwzględnić i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylić zaskarżoną decyzję. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ miał obowiązek precyzyjnie ustalić kwotę dochodu za miesiące, o których była mowa wyżej. Z tego powodu naruszenie wymienionych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania co do dalszego postępowania, dotyczące przeprowadzenia przez organ ustaleń w sprawie, zostały zawarte w powyższych rozważaniach.