II SA/Gl 1008/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-02-26
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek rozpatrzyć wniosek o wydanie zaświadczenia, nawet jeśli nie została uiszczona należna opłata skarbowa, a samo zaświadczenie nie może być wydane zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek zwrócić podanie, jeśli strona nie uiściła należnej opłaty skarbowej w wyznaczonym terminie, nawet jeśli żądane zaświadczenie nie może być wydane. Obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej powstaje z chwilą złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia, a zwrot opłaty następuje dopiero, gdy zaświadczenie nie zostanie wydane. Brak możliwości wydania zaświadczenia nie zwalnia strony z obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki, uwzględniającego rewitalizację, jednocześnie wnioskując o zwolnienie z opłaty skarbowej. Organ I instancji wezwał do uiszczenia opłaty, wskazując na brak podstaw do zwolnienia. Po nieuiszczeniu opłaty, organ zwrócił podanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie Kolegium, zarzucając brak wskazania podstaw prawnych do odmowy zwolnienia z opłaty i kwestionując sposób prowadzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi D. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie wydania zaświadczenia związanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 12 czerwca 2018 r. skarżący D. C. wystąpił do Urzędu Miejskiego w P. o wydanie zaświadczenia o treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr 1, uwzględniającego rewitalizację. Jednocześnie wniósł o zwolnienie go z opłaty za wydanie zaświadczenia, powołując się na fakt zwolnienia go z opłaty za podobne zaświadczenie.
Burmistrz Miasta P. pismem z dnia 18 czerwca 2018 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez uiszczenie w terminie 7 dni opłaty skarbowej w wysokości 17 zł – pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Organ wyjaśnił, że zaświadczenie nie podlega ustawowemu zwolnieniu z opłaty skarbowej na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1044). Zwolnienie dotyczy innego zakresu zaświadczeń (zał. do ustawy, część II, kol. 4, pkt 21 ust. 7). Udzielenie stronie zwolnienia z opłaty skarbowej byłoby nieuzasadnione.
Pismem z dnia 19 czerwca 2018 r. skarżący w odpowiedzi na wezwanie zarzucił brak precyzyjnego powołania podstawy prawnej. Jego zdaniem, wniosek dotyczy punktu 7 w kolumnie 4 - ust. 21.
W tym stanie rzeczy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] działając na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1b i art. 5 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej, wyżej powołanej oraz art. 123-126, art. 261 § 2 i 3 kpa, zwrócił wniesione przez skarżącego podanie w sprawie o wydanie zaświadczenia co do przedmiotowej działki.
Po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania organ podał, że przywołany przez skarżącego przepis, który zacytował, nie dotyczy zaświadczeń o treści planu miejscowego.
W zażaleniu skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem osoby, która wydała postanowienie w imieniu organu I instancji. Zarzucił, że organ nie może pozbawić go możliwości zwolnienia z opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia, skoro ustawodawca taką możliwość przewidział. Jako niezrozumiałe uznał też uzasadnienie postanowienia. Zakwestionował także działanie organu, który wezwał go do uiszczenia opłaty pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, a następnie zwrócił podanie.
Jednakże zaskarżonym postanowieniem zażalenia nie uwzględniono. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, Kolegium wyjaśniło, że brak jest podstawy prawnej do zwolnienia od pobrania opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia. Co prawda, zaświadczenie o przeznaczeniu działki w planie miejscowym nie może być wydane, gdyż nie podlega udostępnieniu w takiej formie przepis prawa powszechnie obowiązującego na obszarze gminy (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 436/10), to jednak zdaniem organu, przedmiotem postępowania winien być kompletny wniosek, w tym zawierający poświadczenie wniesienia opłaty skarbowej.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący zanegował stanowisko Kolegium, które nie wskazało szczegółowo, na podstawie jakich przepisów nie ma możliwości zwolnienia go od pobrania opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia. Jego zdaniem, argumentacja organu nie dotyczy niniejszej sprawy – opłaty skarbowej. Należało też wyjaśnić, na jakie cele zaświadczenie jest wydawane, a następnie ustalić, czy podlega opłacie skarbowej, czy nie lub zwolnić stronę od opłaty skarbowej.
Skarżący zarzucił też, że organ wezwał go do uzupełnienia opłaty wskazując nietrafną podstawę prawną i nie odnosząc się do zwolnień z opłaty za tego typu zaświadczenia.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Podał, że przepisy zawierają jedynie wyliczenie zaświadczeń, od których można zwolnić od opłaty. W wezwaniu o opłatę skarbową podano też podstawę prawną do żądania jej wniesienia.
W kolejnym piśmie skarżący podniósł dodatkowo, że żądanie zaświadczenia dotyczyło sprawy, związanej z porządkowaniem własności gospodarstw rolnych, co oznacza, że sprawa była zwolniona z opłaty skarbowej.
Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie o zwrocie wniesionego przez skarżącego podania w sprawie wydania zaświadczenia o treści planu miejscowego z powodu nieuiszczenia żądanej przez organ opłaty skarbowej w kwocie 17 zł.
Z mocy art. 261 § 1 kpa, jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami prawa powinny być uiszczane z góry, organ administracji wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności, który nie może być krótszy niż 7 dni, a dłuższy niż 14 dni. Skutkiem nieuiszczenia żądanej należności w wyznaczonym terminie jest zwrot podania lub zaniechanie żądanej czynności.
Mimo nieuiszczenia należności, załatwieniu podlega podanie:
1) jeżeli za niezwłocznym załatwieniem sprawy przemawiają względy społeczne lub ważny interes strony,
2) jeżeli wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawity,
3) jeżeli podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą (§ 3).
Okoliczności te nie miały miejsca w niniejszej sprawie.
Przez opłaty administracyjne należy rozumieć opłaty skarbowe. Przywołana wyżej ustawa wymienia czynności i dokumenty podlegające opłacie skarbowej (art. 1), wskazuje czynności i dokumenty, które takiej opłacie nie podlegają (art. 2, 3 i 3a) oraz wylicza podmioty zwolnione od opłaty skarbowej (art. 7 ).
Przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi o powstaniu obowiązku zapłaty opłaty skarbowej z chwilą złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Jeżeli nie wydano zaświadczenia, zwrot opłaty następuje na wniosek strony (art. 9 ustawy).
Zatem trafnie uznało Kolegium, że rozpoznaniu podlega wniosek o wydanie zaświadczenia dopiero po uiszczeniu należnej opłaty, nawet jeżeli żądane zaświadczenie w ogóle nie może być wydane. Taki przypadek dotyczy niniejszej sprawy.
Skarżący domagał się wydania zaświadczenia o treści planu miejscowego dla wyżej oznaczonej działki.
Tymczasem ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.), przewiduje odmienny tryb udostępnienia treści planu miejscowego, a mianowicie w formie wypisu i wyrysu (art. 30 ust. 1 tej ustawy).
Zatem żądane zaświadczenie nie mogło być wydane zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym.
Nie można jednak wykluczyć, że organ I instancji uwzględniłby wniosek skarżącego, gdyby uiściła żądaną opłatę w kwocie 17 zł, którą określono na podstawie ustawy o opłacie skarbowej (zał. do ustawy część II pkt 21 – pozostałe zaświadczenia).
Oczywiście, nie można było wskazać innej podstawy prawnej. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zachodził też przypadek ustawowego zwolnienia od opłaty skarbowej, ani ze względu na cel żądania, ani też podmiot. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie wyjaśnił, że zaświadczenie dotyczy sprawy związanej z porządkowaniem własności gospodarstw rolnych. Zbędne było zatem żądanie od strony dalszych wyjaśnień. Taki przypadek nie został wymieniony w części III pkt 21, kol. 4 – zaświadczenia dotyczące porządkowania własności gospodarstw rolnych.
Oczywiste jest, że skoro ustawodawca nie przewidział udzielania informacji o treści planu miejscowego w formie zaświadczenia, to nie mógł określić dla takiej czynności przypadków zwolnienia od opłaty skarbowej. Wysokość opłaty skarbowej za wydanie wypisów i wyrysów z planu miejscowego określa zaś pkt 51 część I załącznika do ustawy.
Aczkolwiek zasadnie skarżący zarzucił, że w wezwaniu do uiszczenia opłaty zawarto błędne pouczenie co do skutków jej nieuiszczenia w wyznaczonym terminie, to jednak uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Skutki zwrotu podania i pozostawienia bez rozpoznania są bowiem tożsame.
Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 tej ustawy.
ec
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło