II SA/Gl 1012/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. G. i B. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) wstrzymał działając w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm. – dalej Prawo budowlane ) prowadzenie robót budowlanych przy budowie bezodpływowego zbiornika na płynne odchody zwierzęce o wymiarach [...]m x [...]m x [...]m realizowanego na nieruchomości położonej w Z. Gmina K. oznaczonej jako działka o nr ew. [...]. Następnie decyzją z dnia [...] r. organ ten nakazał inwestorom M. i B. G. rozbiórkę przedmiotowego obiektu wskazując jako jej podstawę materialnoprawną przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 4 prawa budowlanego. W uzasadnieniu podał, że przedmiotowy zbiornik został zrealizowany z odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty K.. Zgodnie z projektem przedmiotowy zbiornik miał bowiem zostać zlokalizowany w odległości 5 m od granicy z sąsiednią działką będącej własnością P. W. oraz w odległości 10 m od zrealizowanego na podstawie przywołanej decyzji budynku inwentarsko – garażowego. Miał on mieć także zamiast [...] m3 pojemność [...] m3. Inwestorzy pierwotnie podjęli się zlikwidować przedmiotowy obiekt i wybudowali drugi zbiornik, tym razem w zgodzie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Wobec tego, że odstąpili jednak od zamiaru rozbiórki, a obiekt nie może zostać zalegalizowany, bowiem jego usytuowanie narusza § 6 pkt 3 ppk 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 16 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 132, poz. 877), to należało orzec zdaniem PINB jego rozbiórkę. Od decyzji tej odwołali się M. i B. G. podnosząc, że zrealizowany przez nich obiekt został wykonany ze zbrojonego betonu, a zatem jego rozbiórka jest nie do wykonania. W związku z tym po uzgodnieniu z PINB zbiornik został przez nich zasypany i szczelnie zabetonowany. Jego płyta wierzchnia wykorzystywana jest zaś jako płyta utwardzająca wjazd do budynku inwentarskiego. Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ( dalej [...]WINB ) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie "nią zakończone". W uzasadnieniu podał, że w trakcie przeprowadzonych oględzin ustalił, że obiekt objęty nakazem rozbiórki nie pełni już takiej funkcji, gdyż nie posiada włazu, a przeprowadzona próba wykazała, że woda wlewana do studzienki ściekowej w budynku inwentarskim jest w całości odprowadzana do zbiornika wykonanego zgodnie z zatwierdzonym projektem. W tej sytuacji należało umorzyć postępowanie w sprawie zrealizowanego zbiornika na płynne odchody zwierzęce, natomiast odstępstwo od zatwierdzonej dokumentacji polegające na samowolnym utwardzeniu terenu wymaga rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. W następstwie tej decyzji PINB wydał w powołaniu się na przepis art. 49 b Prawa budowlanego postanowienie z dnia [...] r. nakładając na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 49b ust. 2 tej ustawy, a to: rysunków obejmujących zakres wykonanych robót budowlanych przy utwardzeniu powierzchni działki wraz z zaznaczeniem ich lokalizacji na działce, projekt zagospodarowania działki, zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy K. o zgodności zrealizowanych robót z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z rozstrzygnięciem [...]WINB oraz zainicjowanym nim postępowaniem zmierzającym do legalizacji płyty utwardzającej teren działki nie zgodził się właściciel sąsiedniej nieruchomości P. W., którego pełnomocnik S. W. wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. ( dalej GINB) z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wybudowanego zbiornika na płynne odchody zwierzęce. W następstwie tego GINB w oparciu o art. 158 § 1 oraz art. 157 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji [...]WINB z [...] r. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja [...]WINB zapadła z rażącym naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a umarzając postępowanie organ uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, której rozpatrzenie co do istoty leżało w jego kompetencjach. Ponownie rozpatrując odwołanie inwestorów od decyzji PINB z [...] r. [...]WINB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Tym razem organ odwoławczy obok przepisów art. 50 ust. 1 pkt 4 i art.51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wskazał także przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu powołał się na wyniki ponownie przeprowadzonych oględzin przedmiotowego obiektu w toku, których stwierdził, że zbiornik ten istnieje nadal, chociaż został zasypany piachem do spodu wierzchniej płyty żelbetonowej. W ślad za wytycznymi zawartymi w decyzji GINB wskazał jednak, że obowiązujące przepisy nie uzależniają możliwości zastosowania art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego od funkcji, którą w istocie rzeczy miałby pełnić obiekt budowlany zrealizowany niezgodnie z przepisami. Wobec powyższego skoro w sprawie w dalszym ciągu występują przesłanki leżące u podstaw decyzji PINB uniemożliwiające legalizację zrealizowanego zbiornika z uwagi na jego lokalizację przy granicy sąsiedniej działki to należało utrzymać nakaz rozbiórki tego obiektu orzeczony decyzją organu I instancji. W skardze M. i B. G. zakwestionowali decyzję [...]WINB wskazując, że wybudowali zbiornik na gnojownicę co prawda przy granicy działki P. W., ale znajduje się on w odległości 200 m od jego domu. Podnieśli, że w związku z obowiązkami nałożonymi na nich postanowieniem PINB z dnia [...] r. ponieśli szereg wydatków, które w ich trudnej sytuacji finansowej ( niskie dochody i konieczność spłacania pożyczki hipotecznej ) stanowiły dla nich poważne obciążenie. Zarzucili orzekającym w sprawie organom uleganie presji wywieranej na nich przez sąsiada, który nie legitymuje się nawet prawidłowo sporządzonym pełnomocnictwem udzielonym przez syna. Wreszcie podnieśli, że świnie trzymają na ściółce pochłaniającej odchody, a drugi wybudowany przez nich zbiornik nie zawiera do dnia dzisiejszego gnojowicy. Płyta wierzchnia zbiornika jest przez nich zaś wykorzystywana przy załadunku świń i usuwaniu obornika, który codziennie wyrzucają ręcznie. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie mogła odnieść skutku. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) ( art. 1 § 1 ). Kontrola o jakiej mowa wyżej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2) i polega ona na zbadaniu czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, Sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Powyższych ustaleń Sąd dokonuje wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Bezspornym w sprawie jest, że M. i B. małżonkowie G. wybudowali na swojej nieruchomości w Z. zbiornik na płynne odchody zwierzęce z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego budynku inwentarsko-garażowego zatwierdzonego decyzją Starosty K. z dnia [...] r. W zatwierdzonym projekcie przewidziana była budowa osadnika ścieków o pojemności 10 m3usytuowanego w odległości 10 m od projektowanego budynku oraz 5 m od granicy działki P. W.. Tymczasem inwestorzy w miejsce projektowanego obiektu wybudowali zbiornik na gnojowicę o pojemności [...] m3 oraz usytuowali go przy budowanym budynku inwentarsko – garażowym i bezpośrednio przy granicy działki. Jak się wydaje między skarżącymi, a [...]WINB oraz uczestnikiem postępowania P. W. zastępowanym przez ojca S. W. nie ma sporu co do aktualnego sposobu korzystania z wybudowanego obiektu. W szczególności żadna ze stron nie kwestionuje ustaleń faktycznych z których wynika, że zrealizowany obiekt nie był wykorzystywany do gromadzenia ciekłych odchodów zwierzęcych, a także, że inwestorzy zabetonowali jego właz oraz wykorzystują wierzchnią pokrywę zbiornika jako utwardzenie terenu przy budynku inwentarskim. Bezsporne jest wreszcie, że po wszczęciu postępowania przez organ nadzoru budowlanego I instancji inwestorzy wybudowali drugi zbiornik na nieczystości ciekłe ( tym razem w zgodzie z zatwierdzonym projektem ). Sporna między skarżącymi a uczestnikiem postępowania była kwestia, czy przedmiotowy zbiornik został zasypany przez skarżących piaskiem w całości, czy też w części, ale tę kwestię zasadnie [...]WINB uznał za pozbawioną znaczenia w sprawie. Analizując zastosowane w sprawie przepisy Prawa budowlanego w pierwszym rzędzie wskazać należy, że prawidłowo PINB zakwalifikował realizowane roboty budowlane jako objęte hipotezą art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c wykładanym a contrario budowa szczelnego zbiornika na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności pow. 25 m3 wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jednak będący przedmiotem postępowania zbiornik na płynne odchody zwierzęce był przewidziany do realizacji w projekcie budowlanym i decyzją Starosty K. udzielono pozwolenia na jego budowę. Skoro zatem w chwili wszczęcia postępowania obiekt ten został zrealizowany przez inwestorów w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, to tym samym należało uznać, że był to inny przypadek niż określone w przepisie art. 48 ust. 1 i 49b ust. 1 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu późniejsze ( po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót) zrealizowanie przez inwestorów drugiego zbiornika na nieczystości ciekłe nie miało wpływu na zmianę kwalifikacji prawnej zrealizowanych robót. W szczególności okoliczność ta nie mogła skutkować zastosowaniem w sprawie, w miejsce przepisów art. 51 Prawa budowlanego, przepisów art. 48 ust. 1 tej ustawy. Zauważyć też należy, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany przez inwestorów nie tylko z naruszeniem zatwierdzonego projektu budowlanego, ale także z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, a w szczególności § 6 pkt 3.3. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 16 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem odległości zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce, mierzone od pokryw i wylotów wentylacyjnych powinny wynosić co najmniej 4 m od granicy sąsiedniej działki. Tym samym skoro obiekt ten w rzucie poziomym posiadał wymiary [...] m x [...] m, przy czym ten ostatni wymiar oznaczał długość ściany budowli prostopadłej do granicy sąsiedniej działki, to jest oczywistym, że w sprawie brak było możliwości legalizacji zrealizowanego obiektu w trybie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego a to poprzez nałożenie obowiązku sporządzenia projektu zamiennego. W tym stanie rzeczy nakazanie rozbiórki budowli w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 analizowanej ustawy było jedynym sposobem doprowadzenia zrealizowanych robót do stanu zgodności z prawem. Zgodzić się należy także z argumentacją [...]WINB ( powtórzoną za GINB), że zmiana pierwotnej funkcji obiektu poprzez wykorzystywanie wierzchniej pokrywy zbiornika jako utwardzenia terenu przed budynkiem inwentarskim nie mogła mieć wpływu na zastosowanie przywołanego przepisu. Zdaniem Sądu zasypanie piachem zrealizowanego zbiornika oraz zabetonowanie włazu nie można także uznać za wykonanie jego rozbiórki. Obiekt taki może być bowiem z biegiem czasu wykorzystywany do pełnienia swojej pierwotnej, bądź innej funkcji ( np. jako pomieszczenie piwniczne ). Przeprowadzone rozważania prowadzą do wniosku, że kontrolowana decyzja [...]WINB nie narusza prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja nie uchybia też przepisom prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać tutaj w szczególności należy, że wbrew twierdzeniom skarżących orzekające w sprawie organy w zgodzie z przepisami prawa uznały, że S. W. posiadał prawidłowe pełnomocnictwo do reprezentowania syna w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 32 k.p.a. strona postępowania ( był nią bez wątpienia P. W. właściciel działki nr [...] w granicy której wybudowany został przedmiotowy zbiornik ) poza przypadkami wymagającymi jej osobistego działania może działać przez pełnomocnika. Stosownie do przepisu art. 33 § 1 k.p.a. pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Kodeks postępowania administracyjnego nie wymaga udzielenia pełnomocnictwa w formie pisemnej z podpisem notarialnie potwierdzonym, gdyż wystarcza udzielenie go na piśmie albo zgłoszenie do protokołu art. 33 § 2 k.p.a.), a w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nawet nie żądać pełnomocnictwa jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony ( art. 33 § 4 k.p.a.). Z przytoczonych wyżej względów na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd - skargę oddalił.