II SA/Gl 1014/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. K. oraz K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. T. , właścicielka działek nr [...] i nr [...] przy ul. [...] w S. , w [...] roku wystąpiła o podjęcie działań w stosunku do właściciela działki nr [...] przy ul. [...] w S. (nieruchomość ta została nabyta przez B. i K. K. w [...] roku, aktualnie skarżących) polegających na nakazaniu usunięcia lub przesunięcia garażu, usytuowanego przy granicy z działką nr [...] . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. orzekając w sprawie ponownie – decyzją z dnia [...] roku udzielił B. i K. K. (po rozpatrzeniu ich wniosku z [...] roku w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu) pozwolenia na użytkowanie garażu z kanałem najazdowym usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S. . W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 roku w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że obiekt nią objęty został zrealizowany około roku [...], bez pozwolenia na budowę. W latach [...] w stosunku do obiektów na tej działce prowadzone było postępowanie związane z ich złym stanem technicznym i decyzją z dnia [...] roku wydaną na podstawie art. 47 Prawa budowlanego z 1974 roku nakazano wykonanie rozbiórki niezamieszkałego budynku mieszkalnego wraz z zabudowaniami gospodarczymi przy ul. [...] 5. Odwołanie od tej decyzji nie zostało uwzględnione. Nadto organ wskazał na zgodność usytuowania garażu z aktualnym planem miejscowym, a w oparciu o ekspertyzę przedłożoną przez B. i K. K. ustalił, że jest on w dobrym stanie technicznym, a jego lokalizacja i eksploatacja nie zagraża bezpieczeństwu ludzi. Przede wszystkim jednak organ ten stwierdził, że decyzja z dnia [...] roku dotyczyła zniszczonej zabudowy, sporny garaż nie został w trakcie wykonania tej decyzji rozebrany, decyzja była wykonywana zastępczo w oparciu o postanowienie z dnia [...] roku i ograniczyła się do likwidacji obiektów stwarzających zagrożenie. Kierując się powyższymi ustaleniami organ I instancji uznał, że nie zaistniała żadna przesłanka z art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 roku, a w konsekwencji udzielił pozwolenia na użytkowanie tego obiektu (art. 43 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 roku). Odwołanie od tej decyzji wniosła M. T. . Podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] roku zarzuciła, że decyzja rozbiórkowa z [...] roku dotyczyła rozbiórki wszystkich budynków przy ul. [...] , a w szczególności nie wyłączyła spod orzeczonego nakazu rozbiórki przedmiotowego garażu, co oznacza, że obecnie niedopuszczalna jest jego legalizacja. Zarzuciła organowi naruszenie art. 107 § 3 kpa oraz art. 8 kpa, a także art. 7 i 77 kpa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie w I instancji. Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I instancji z dnia [...] roku udzielająca pozwolenia na użytkowanie garażu murowanego z kanałem najazdowym, usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S. została wydana w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną nr 20 z dnia [...] roku nr UAN [...]. Decyzją tą nakazano bowiem rozbiórkę niezamieszkałego budynku mieszkalnego wraz z zabudowaniami gospodarczymi przy ul. [...] w S. . Organ orzekający przyznał, że w decyzji z dnia [...] roku nie wymieniono budynków wchodzących w zabudowę gospodarczą a w szczególności spornego garażu. Jednakże takie sformułowanie decyzji świadczy – zdaniem organu – że nakaz rozbiórki dotyczył wszystkich obiektów budowlanych na działce nr [...] w tym również garażu. Gdyby z nakazu rozbiórki garaż znajdujący się na działce nr [...] był wyłączony byłoby to wskazane w sentencji decyzji ostatecznej z dnia [...] roku. Skoro garaż, którego dotyczyła decyzja organu I instancji o pozwoleniu na użytkowanie był wcześniej objęty ostateczną decyzją o rozbiórce to oznacza to, że decyzja organu I instancji została wydana w sprawie uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Skargę na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli B. K. i K. K. domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący twierdzili, że wydając decyzję ostateczną organ odwoławczy naruszył art. 6, 7, 8 i 110 kpa oraz art. 156 kpa, a także § 146 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1996 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga – zdaniem składu orzekającego – jest zasadna. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku organ odwoławczy uchylił i umorzył postępowanie organu I instancji, w którym organ ten wydał decyzję z dnia [...] roku udzielającą skarżącym pozwolenia na użytkowanie (na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 roku) garażu murowanego z kanałem najazdowym, usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S. z uwagi na fakt, że w przedmiocie tego garażu wydano już decyzję ostateczną. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy, w tym nadesłanych na żądanie organu odwoławczego (pismo organu z dnia [...] roku) przez Urząd Miejski w S. akt archiwalnych sprawy zakończonej decyzją nr [...] Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego w S. z dnia [...] roku nr [...] organ ten przyjął, że właśnie ta ostatnia decyzja nakazuje rozbiórkę przedmiotowego garażu. Poglądu tego Sąd nie podziela. Na wstępie należy stwierdzić, że spór w sprawie w istocie dotyczy tego, czy decyzja nr [...] roku obejmuje sporny garaż czy też nie. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 47 Prawa budowlanego z 1974 roku i nakazuje ona rozbiórkę niezamieszkałego budynku mieszkalnego wraz z zabudowaniami gospodarczymi przy ul. [...] , a w jej jednozdaniowym uzasadnieniu stwierdzono "Przedmiotowy budynek z uwagi na zły stan techniczny spowodowany szkodami górniczymi stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi". Z decyzji tej nie wynika więc, że nakazem rozbiórki został objęty garaż z kanałem dojazdowym. Nie można też na jej podstawie twierdzić, że orzeczonym nakazem rozbiórki zostały objęte wszystkie obiekty znajdujące się na działce przy ul. [...] . Do tego typu twierdzeń nie dają podstaw akta archiwalne, w tym postanowienie o wykonaniu zastępczym z dnia [...] roku. Organ orzekający uznał, że sporny garaż mieści się w pojęciu użytym w decyzji z dnia [...] roku, a mianowicie "zabudowania gospodarcze". Zdaniem składu orzekającego organem uprawnionym do wykładni decyzji z dnia [...] roku był organ wykonujący tę decyzję (organ egzekucyjny), a nie obecnie orzekający organ odwoławczy. W istocie jednak organ ten dokonał wykładni decyzji z dnia [...] roku odwołując się do jej sformułowania, braku prawnych przesłanek do wyłączenia garażu z pojęcia "zabudowy gospodarczej" oraz faktu braku wskazania w tej decyzji, że garaż znajdujący się na działce nr [...] wyłączony jest z decyzji rozbiórkowej. Zdaniem składu orzekającego organ dokonał więc niedopuszczalnej wykładni decyzji i to na niekorzyść skarżących, którzy twierdzą w skardze, a także we wcześniejszych pismach, że garaż ten nie był objęty decyzją rozbiórkową. Należy podzielić poglądy organu związane z art. 110 kpa. Jednakże w tym miejscu po raz kolejny podkreślenia wymaga fakt, że decyzja nr [...] roku nakazywała rozbiórkę niezamieszkałego budynku mieszkalnego wraz z zabudowaniami gospodarczymi. O ile za niedopuszczalną należy uznać – jak już wspomniano – wykładnię tej decyzji w istocie opartą o jej brzmienie to należy dopuścić ustalenie przez organ odwoławczy rozumienia pojęcia "zabudowania gospodarcze" w dniu wydania decyzji rozbiórkowej. Chodzi więc o to by organ odwoławczy, jeżeli ponownie podejmie decyzję tożsamą z decyzją obecnie zaskarżoną – wykazał, iż w dniu wydania decyzji rozbiórkowej przez zabudowę gospodarczą rozumiano garaże. Wydaje się, że w grę wchodzi rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 roku (Dz. U. z 1966 r. nr 26, poz. 157 ze zm.) oraz wydane jako uzupełnienie powyższego rozporządzenia zarządzenie nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z 19 lipca 1966 r. nr 10, poz. 44, w skardze błędnie podano, że zarządzenie to pochodzi z dnia [...] roku). O ile z tych (lub innych aktów prawnych) będzie wynikało, że w dacie wydania decyzji rozbiórkowej przez zabudowania gospodarcze rozumiano także garaże, organ odwoławczy będzie uprawniony do stwierdzenia, że decyzja z dnia [...] roku obejmowała także sporny garaż. Nie zwalnia to go jednak do oceny znajdującego się w aktach operatu szacunkowego z [...] roku, ani operatu aktualizacyjnego sporządzonego przez C.M. w [...] roku, a wynika z nich odrębne potraktowanie garaży (na działce były dwa garaże) oraz zabudowań gospodarczych. Natomiast w oparciu o zeznania właścicieli nieruchomości z daty orzeczonej rozbiórki (o ile jeszcze żyją) należy ustalić stan istniejącej zabudowy na działce w dniu orzeczenia rozbiórki, wysokość pobranego odszkodowania (w tym czy obejmowało odszkodowanie za oba garaże), a także zakres orzeczonej i wykonanej rozbiórki. Zdaniem Sądu organ orzekający winien także ustalić czy organ egzekucyjny dokonujący wykonania zastępczego (postanowienie z dnia [...] roku) sporządził protokół z wykonania decyzji, a jeżeli tak dołączyć go do akt sprawy. Trzeba wyraźnie stwierdzić, że jeżeli te czynności nie doprowadzą do stwierdzenia, że nakazem rozbiórki objęty był sporny garaż, organ winien dopuścić w stosunku do tego garażu postępowanie prowadzone w oparciu o art. 37, 40 i 42 Prawa budowlanego, a w związku z tym odnieść się do wszystkich zarzutów odwołania M.T., które dotychczas – prawdopodobnie z uwagi na treść decyzji zaskarżonej – była poza uwagą tego organu. Należy także ustalić w postępowaniu ponownym czy M. T. jest w dalszym ciągu właścicielką działek nr [...] i nr [...] , czy też działki te zbyła (kiedy), a to z uwagi na treść art. 30 § 4 kpa. Ponieważ zdaniem Sądu zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie – przed ustaleniem, że w pojęciu "zabudowania gospodarcze" mieścił się sporny garaż nie można wykluczyć, że w sprawie doszło także do naruszenia art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 roku. Jest bowiem oczywistym, że o ile uzupełniające ustalenia organu odwoławczego doprowadzą do stwierdzenia, że decyzja z dnia [...] roku nie obejmowała spornego garażu, do tego ostatniego obiektu winno być przeprowadzone postępowanie przewidziane art. 37, 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 roku. Wskazania co do dalszego postępowania wypływają wprost z treści powyższej argumentacji. Mając ją na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c oraz art. 152 i art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 – tekst jednolity) orzeczono jak w sentencji. sw